Trẻ nghiến răng, mặt biến dạng

Hàm răng nói lên rất nhiều điều liên quan đến sức khỏe, tâm lý của trẻ. Ảnh minh họa

Nguyên nhân

Nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến hiện tượng nghiến răng này cho đến nay vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, có 2 nguyên nhân thường được xác định có liên quan đến tật nghiến răng ở trẻ em, đó là:

- Do các răng hàm trên và hàm dưới mọc lệch lạc, răng không thẳng hàng, không khít khi khép 2 hàm răng sẽ dẫn đến chỗ tiếp xúc giữa 2 hàm răng không ăn khớp nhau, làm trẻ khó chịu. Theo phản xạ, hai hàm răng sẽ có xu hướng cọ xát vào nhau, nghiến chặt lại và nghiến răng sẽ làm trẻ cảm thấy dễ chịu hơn.

- Nguyên nhân tâm lý cũng có thể làm trẻ cảm thấy lo âu, căng thẳng, kích động hay xúc cảm quá mức. Nghiến răng được xem là phản ứng đối với sự căng thẳng thần kinh và phần lớn là ở những trẻ có hệ thần kinh dễ bị kích thích. Ví dụ như trẻ đang lo lắng về bài kiểm tra, trẻ cãi nhau với anh chị em hay trẻ bị cha mẹ trách mắng kéo dài. Ban đêm, khi ngủ, stress có thể gây nên một áp lực đối với răng, làm hai hàm răng nghiến chặt vào nhau.

 

Nguy cơ mòn răng, biến dạng mặt

 

Tật nghiến răng có thể khiến trẻ bị: - Gẫy răng. - Mòn răng, mòn men răng, để lộ phần lớp ngà bên trong làm trẻ tăng nhạy cảm với thức ăn nóng và lạnh. - Trẻ có thể bị nhức đầu âm ỉ mỗi sáng thức dậy. - Đau tai do co thắt mạnh cơ hàm. - Co, căng và đau cơ hàm. - Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến biến đổi hình dạng khuôn mặt của trẻ.

Nếu trẻ nghiến răng chỉ có triệu chứng nghiến hay cắn chặt răng trong lúc ngủ có thể không làm ảnh hưởng gì đến sức khỏe của trẻ, cũng không cần chữa trị vì hầu hết trẻ sẽ tự bỏ tật này. Tuy nhiên, nếu trẻ nghiến răng mạnh đến mức cắn chặt răng, gây ra tiếng ken két trong lúc ngủ sẽ khiến trẻ mòn răng, có hại cho việc mọc răng và cơ hàm.

Khi răng bị mòn sẽ khiến cho những thức ăn có a xít và đường bám vào răng nhiều hơn, sâu răng sẽ phát triển. Những trường hợp nặng, men răng bị mòn, để lộ phần lớp ngà bên trong làm trẻ tăng nhạy cảm với thức ăn nóng và lạnh. Ngoài ra, tình trạng nghiến răng kéo dài có thể đưa đến những hậu quả xấu tới các hệ thống nhai như hệ thống răng, cơ hàm, khớp thái dương hàm, khiến trẻ có thể bị nhức đầu âm ỉ mỗi sáng thức dậy; Đau tai do co thắt mạnh cơ hàm; Co, căng và đau cơ hàm; Rối loạn cơ và khớp thái dương hàm (cử động khó hoặc phát tiếng kêu). Trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến biến đổi hình dạng khuôn mặt của trẻ.

 

Làm gì khi trẻ nghiến răng?

Đa số các trẻ sẽ hết nghiến răng khi các răng sữa được thay thế bởi các răng vĩnh viễn. Tuy nhiên, cũng có trường hợp trẻ tiếp tục nghiến răng nhất là khi do nguyên nhân tâm lý, trẻ sẽ hết nghiến răng khi sự căng thẳng thần kinh bị loại bỏ.

Có nhiều biện pháp điều trị nghiến răng nhưng cho đến nay vẫn chưa có một biện pháp hay loại thuốc nào đặc hiệu chữa được tật nghiến răng. Nếu các bậc cha mẹ phát hiện thấy trẻ có những vết mòn trên bề mặt răng, nên đưa trẻ đi khám bác sĩ để kiểm tra, đánh giá tình trạng khớp cắn. Có thể bác sĩ sẽ mài những điểm cộm của răng, mài chỉnh các răng để các răng ăn khớp với nhau hơn hoặc làm một máng nhựa mềm cho trẻ mang trong miệng vào buổi tối.

Phương pháp máng mặt nhai vẫn là phương pháp chính trong điều trị nghiến răng trên thế giới. Tuy nhiên, không phải máng nhai  lúc nào cũng hiệu quả trong tất cả các trường hợp nghiến răng. Đối với những trẻ bị nghiến răng do stress, cách chữa là tìm ra nguyên nhân gây nên lo âu, stress cho trẻ. Chỉ cần cân bằng trạng thái tâm lý, tình cảm, thoải mái tâm trí là có thể giúp trẻ giảm bớt nghiến răng.

Một số trẻ vào ban tối chơi quá nhiều trước khi ngủ, căng thẳng thần kinh cũng sẽ nghiến răng. Hoặc có một sự việc nào đó trẻ bị cha mẹ trách mắng kéo dài khiến trẻ bị sợ hãi, lo âu… cũng là nguyên nhân dẫn đến tật nghiến răng của trẻ. Nếu trẻ bị căng thẳng, các bậc cha mẹ có thể giúp trẻ bằng cách trò chuyện, lắng nghe, hỏi trẻ về những điều khiến trẻ lo lắng trước khi đi ngủ, hỏi trẻ có giận dữ ai hoặc sợ hãi điều gì? Cần chia sẻ với trẻ trước khi ngủ để trẻ cảm thấy an tâm và tập cho trẻ ngủ đúng giờ.

 

Ths BS Nguyễn Quốc Dũng

(Phó trưởng khoa Răng-Hàm-Mặt, BV Nhi đồng 1)