Trẻ ngộ độc vì thuốc chống nôn

Nôn ói là triệu chứng rất thường gặp ở trẻ em nhỏ, có thể là dấu hiệu bệnh lý, nhưng trong nhiều trường hợp chỉ là dấu hiệu sinh lý. Nôn ói ở trẻ em thường làm cha mẹ lo lắng vì khó cho ăn, sợ trẻ sụt cân, không phát triển đúng mức. Do đó, không ít các bà mẹ đã tự ý cho trẻ uống thuốc, hậu quả đã có nhiều tai nạn ngộ độc xảy ra.

Điển hình là vụ bé Cường, 6 tháng tuổi. Thấy bé bị ho, sổ mũi và nôn ọc sữa đã 5 ngày, mẹ bé đưa đi khám nhưng chứng nôn vẫn không hết. Nhớ lại có lần mình bị nôn, uống thuốc chống nôn là hết ngay, chị đi mua thuốc này cho con uống nửa viên. Khoảng 2 tiếng sau, bé bỗng gồng ưỡn người, mắt trợn lên từng cơn, phải đưa đi cấp cứu tại bệnh viện huyện. Bác sĩ chẩn đoán viêm não và cho chuyển đến Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP HCM. Tại đây, bé được khẳng định là ngộ độc thuốc chống nôn do dùng quá liều.

Nghiên cứu thực hiện tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho thấy, ngộ độc thuốc chống nôn ngày càng phổ biến, đứng đầu trong các trường hợp ngộ độc thuốc ở trẻ em. Thống kê cho thấy cứ 4 trường hợp ngộ độc thuốc trẻ em thì có 1 do thuốc chống nôn. Tác nhân gây độc chủ yếu là thuốc metochlopramide với nhiều tên thương mại khác nhau, một số ít trường hợp do domperidon. Ngộ độc thuốc chống nôn xảy ra tập trung ở trẻ dưới 1 tuổi, tiếp đến là trẻ dưới 6 tháng tuổi. Trẻ gái bị ngộ độc nhiều hơn trẻ trai.

Nghiên cứu cũng cho thấy, nguyên nhân ngộ độc là do người nhà tự ý mua và cho trẻ uống thuốc nhằm chữa triệu chứng nôn do nhiễm virus, rối loạn tiêu hóa, nhiễm khuẩn hô hấp, tiêu chảy hoặc đơn thuần do chế độ ăn không thích hợp. Có những trường hợp cha mẹ cho con uống nhầm thuốc hoặc tự ý tăng liều, tăng số lần uống nhằm mong muốn có tác dụng nhanh hơn. Liều đã dùng cho trẻ trong những trường hợp này cao gấp 10 đến 16 lần so với liều điều trị.

Thuốc chống nôn Metochlopramide tác dụng chủ yếu trên ống tiêu hóa, làm tăng áp lực cơ vòng thực quản dưới và tăng họat động co bóp của cơ trơn ống tiêu hóa. Thuốc còn ức chế trung tâm nôn trên hệ thần kinh trung ương. Ở trẻ em, hàng rào mạch máu não chưa hoàn chỉnh nên khi ngộ độc có thể xuất hiện các dấu hiệu não.

Dấu hiệu ngộ độc xuất hiện sau khi uống từ 30 phút đến 6 giờ: ưỡn người, gồng người, co giật, lè lưỡi, vẹo cổ, mắt nhìn lên, cơn xoay mắt bất thường..., dễ chẩn đoán nhầm với các bệnh viêm não - màng não, xuất huyết não. Ở trẻ sơ sinh, thuốc còn gây tím tái, lơ mơ, bỏ bú, rối loạn nhịp thở, rất nguy hiểm.

Để tránh những hậu quả trên, cha mẹ không nên tự ý cho con uống thuốc chống nôn mà nên hỏi ý kiến bác sĩ.

Theo Sức Khỏe & Đời Sống

* Tên bệnh nhân trong bài đã được thay đổi.