Từ “giảng đường” tại chức

 

Có người cho rằng, năng lực không nằm ở bằng cấp. Có người coi đây như bước đột phá để "thanh lọc" chất lượng đầu vào. Sinh viên hệ tại chức sẽ đi về đâu khi hàng năm vẫn đào tạo nhưng địa phương có thể sẽ không tiếp nhận?

 

"Mặc dù sinh viên hệ nào cũng có người giỏi, người dốt và không nên đánh đồng tất cả các sinh viên (SV) với nhau. Nhưng công bằng mà nói, chất lượng đào tạo của hệ chính quy cao hơn hệ tại chức. Hai loại hình đào tạo này luôn có khoảng cách do nhiều trường chưa đầu tư cho hệ tại chức". Đó là nhận xét của PGS.TS Nguyễn Văn Nhã, Trưởng Ban đào tạo (ĐHQG Hà Nội).

 

Sinh viên hệ vừa học vừa làm (hệ tại chức cũ) của Trường ĐH KHXH&NV làm thủ tục nhập học.

 

 

Ngày học tại chức của em H.C.T (lớp Trắc địa, Trường ĐH Mỏ- Địa chất, Hà Nội) bắt đầu gắt gao như lớp ĐH chính quy: Sáng bắt đầu từ 7h và chiều 13h30. Mỗi buổi học chằn chẵn gần 4 tiếng đồng hồ trên lớp. T cho biết, lớp mình có 45 SV. "Nhiều người nói học tại chức "lất phất", lớp vắng hoe nhưng lớp em lúc nào cũng đông, đạt khoảng 80% sĩ số. Khi thi, các SV đều bị tính số lượng buổi học/môn, nếu nghỉ quá số lượng vẫn bị cấm thi như SV chính quy. Mặc dù học tại chức, trong lớp, một số người đã bị cấm thi hoặc học lại môn do vắng quá nhiều" - T cho biết.

 

Hiện, T đang là cán bộ của Sở Tài nguyên và Môi trường của tỉnh Nghệ An. Vì lịch học cả ngày, tập trung trong 5 năm nên T phải cắt toàn bộ lịch công tác để học. Nhiều SV trong lớp cũng phải làm như vậy nếu không muốn bị đình chỉ học. 

 

Nguyễn Thùy T - một SV tại chức thuộc trường ĐHKHXH & NV (ĐHQG Hà Nội) - cho biết, năm 1998, chị lấy bằng trung cấp sư phạm. Làm giáo viên dạy trẻ ở Hà Nội vài năm, chị quyết định thi tại chức để chuyển nghề. Ban ngày đi làm, cứ 5h chiều, cho dù lớp có ít hay nhiều SV, chị T vẫn đến lớp "đều như vắt chanh". Chị cho biết, do đặc thù của học tại chức là nhiều người đi làm nên số SV vắng trong mỗi buổi học khá đông. Nhưng bù lại, ai đi học chăm chỉ thì được thi cử, còn không cũng bị đánh trượt chẳng khác SV chính quy.

 

Và so với ngành nghề cũ, chị T thấy dù học tại chức vẫn rất thú vị nên thích đến lớp. Do vừa học vừa làm nên những kiến thức, kinh nghiệm nghề nghiệp hàng ngày đã giúp chị rất nhiều trong bài học. Và quan trọng hơn, chị thấy mình cần phải học tập tốt để có kiến thức chứ không phải đối phó với thi cử hay điểm chác. Các bài tập, khóa luận thầy giáo đưa ra, T đều hoàn thành xuất sắc.

 

 

Theo em H.C.T, mặc dù cũng quản lý SV nghiêm túc nhưng thực tế hệ tại chức vẫn tồn tại nhiều điểm bất cập. SV hệ vừa học vừa làm đã có lương, tiêu cực trong thi cử là chuyện có xảy ra ở nhiều trường.

 

Th.S Nguyễn Khánh Trung, Giảng viên Khoa Kinh tế luật, ĐH Kinh tế TP HCM chia sẻ, để đánh giá một SV, thường có 3 tiêu chí: Thời gian theo học trên lớp, điểm thi giữa kì và thi cuối kì.   Vì thế, trung bình mỗi lớp SV hệ vừa học vừa làm mà thầy đang giảng dạy, có khoảng 50% SV bị rớt vì không đáp ứng được hai tiêu chí đầu. Đã không có hai tiêu chí đầu, điểm thi cuối kì cũng không thể tốt.

Nhưng theo H.C.T, không nên đánh đồng tất cả vì tiêu cực hay không cũng tùy trường và tùy thầy cô giáo. Thậm chí, nhiều SV tại chức còn nhờ người điểm danh trên lớp để đối phó với giáo viên.

 

Còn theo chị Thùy T, mặc dù bỏ học tiếc lắm nhưng đôi khi phải đi công tác xa, đành "cắn răng" nghỉ thôi. Do hệ tại chức không quản lý quá nghiêm khắc như hệ chính quy nên việc nhờ người điểm danh hộ không phải chuyện hiếm.

 

PGS. TS Nguyễn Văn Nhã (Trưởng Ban đào tạo- ĐHQG Hà Nội) cho biết, sở dĩ gần đây hệ tại chức được đổi tên thành hệ "vừa học vừa làm" là để phân biệt loại hình đào tạo này không chuyên biệt như hệ chính quy. Xét về phía SV, dù học hệ nào cũng có người giỏi, người dốt, và quan trọng là thái độ của người học. Có người học chính quy cũng "cúp cua", bị đúp lên đúp xuống.

 

Tuy nhiên, nếu nhận xét công bằng, rõ ràng chất lượng đào tạo của hệ vừa học vừa làm thua ĐH chính quy. Giữa hai loại hình bằng cấp này luôn có khoảng cách vì trừ một số trường lớn, phần đa các trường ít đầu tư cho hệ tại chức. Việc tổ chức dạy- học tại chức chưa đổi mới nên chất lượng đào tạo hệ này ở một số trường còn hạn chế.