Tự thoát thân khi gặp hỏa hoạn

Khi di chuyển ra khỏi đám khói cũng phải đi tầm thấp 30 - 60cm hoặc trườn, bò dưới sàn thấp để lấy ôxy, tránh sặc khói...", Đại tá, Thạc sỹ Nguyễn Thế Từ, Trưởng phòng Quản lý đào tạo Trường ĐH Phòng cháy Chữa cháy (Bộ Công an) tư vấn về cách thoát thân khi có hoả hoạn.

Tự cứu mình

Theo Th.S Nguyễn Thế Từ, khi xảy ra hoả hoạn, điều đầu tiên là mọi người cần bình tĩnh xác định cháy chỗ nào? Khi quan sát, mọi người không được đứng thẳng mà phải thấp người xuống. Trường hợp cháy trong nhà ra ngoài, không được trực tiếp mở cửa mà dùng mu bàn tay thử xem có nóng không? Nếu nóng cần dùng một miếng lót để khỏi bỏng tay. Khi di chuyển ra khỏi đám khói cũng phải đi tầm thấp 30 - 60cm hoặc trườn, bò dưới sàn thấp để lấy ôxy, tránh sặc khói bởi khói bao giờ cũng bay từ thấp lên cao. Ngoài ra, để ngăn khói, mọi người nên dùng khăn ướt bịt mũi khi chạy để tránh khí độc.

Th.S Nguyễn Chí Dũng, giảng viên Khoa Cứu nạn Cứu hộ - Đại học Phòng cháy Chữa cháy cho rằng, nếu khe cửa có khói vào, phải dùng chăn bịt kín khe hở. Phải tìm lối thoát ra ngoài nhà hàng xóm bằng ban công, cửa sổ... đồng thời tìm cách thoát ra ngoài khác như thắt quần áo, khăn, màn thành dây rồi thòng xuống và trượt, leo xuống đất bằng thang dây, hoặc dùng dây hạ chậm, chạy thoát hiểm từ các cầu thang thép được làm bên ngoài tòa nhà. Trong trường hợp cháy đã ở sau lưng, khi không thể còn cách nào khác mới dùng cách nhảy xuống dưới nếu là phía dưới trải đệm. Tuy nhiên, cách này không đảm bảo an toàn bởi nếu nhảy từ trên cao, nhất là từ tầng 3 trở lên xuống đất rất có thể nguy hiểm đến tính mạng. Tuyệt đối, trong quá trình di chuyển phải tuân thủ đi thấp, trườn hoặc bò để tránh sặc khói.

Cũng theo Th.S Dũng, nếu chẳng may có người bị sặc khói khi lực lượng cứu hộ chưa đến kịp, những người còn tỉnh táo cần sơ cấp cứu ban đầu cho nạn nhân bằng cách đưa nạn nhân nhanh chóng ra khỏi vùng không còn khói, đặt nằm xuống đất. Ngay sau đó tiến hành kiểm tra tổng thể nạn nhân bằng cách lay mạnh, ghé tai xuống mũi nạn nhân nghe tiếng thở, kiểm tra mạch... Nếu nạn nhân bất tỉnh thì tiến hành các động tác hô hấp nhân tạo,  bằng hà hơi thổi ngạt bằng miệng. Vừa hà hơi thổi ngạt vừa tiến hành xoa bóp, ép tim ngoài lồng ngực.

 

Trung tá Trần Huy Quang đang hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy.

Cách sử dụng thiết bị chữa cháy

Trung tá - kỹ sư Trần Huy Quang, Giám đốc Công ty Dịch vụ kỹ thuật và Kinh doanh thiết bị phòng cháy chữa cháy (PCCC) ACC khuyến cáo mỗi gia đình nên trang bị ít nhất 1 bình chữa cháy và thiết bị báo cháy tự động. Khi bảo quản bình chữa cháy không được để gần các thiết bị, máy móc sinh nhiệt. Phải thường xuyên kiểm tra bình theo quy định của nhà sản xuất, mỗi bình chữa cháy chỉ có quy phạm sử dụng từ 3 -6 tháng. Vì vậy, để bình chữa cháy đảm bảo an toàn khi sử dụng, dù sử dụng hay không thì sau 3 - 6 tháng, lâu nhất là 12 tháng, người tiêu dùng nên kiểm tra, bảo dưỡng. Đối với bình bột, có thể kiểm tra qua đồng hồ áp suất, nếu là vạch màu xanh thì vẫn sử dụng tốt, dưới vạch xanh thì phải nạp lại. Còn với bình khí, kiểm tra thông qua trọng lượng của bình bằng quan sát, cân và so sánh với khối lượng ban đầu... Tốt nhất, cần tiến hành kiểm tra tính toàn vẹn của bình để tránh tình trạng kẹt van, đường vòi hỏng... Khi kiểm tra thấy có bộ phận nào bị hỏng cần phải đến các trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa lại...

Một điều rất quan trọng là ngoài việc trang bị thiết bị chữa cháy, mọi thành viên trong gia đình cần phải được tư vấn về cách sử dụng thiết bị chữa cháy cho phù hợp. Chẳng hạn, bình bột thường dùng để chữa cháy các đám cháy chất lỏng, chất khí dễ cháy, còn bình CO2 thường dùng để chữa cháy các vật dụng như linh kiện điện tử, xe hơi, tủ điện... Theo kỹ sư Quang, trong trường hợp sử dụng bình bột thì mang bình đến gần đám cháy, dốc ngược bình, lắc mạnh khoảng 5 - 7 lần, sau đó rút chốt bảo hiểm, một tay cầm vòi phun hướng vào đám cháy, một tay mở van phun bột trùm vào ngọn lửa. Khi chữa cháy các đám cháy ngoài trời phải đứng xuôi chiều gió.

Với bình CO2, chỉ dùng để chữa cháy các vật dụng như linh kiện điện tử, xe hơi, tủ điện... song không nên sử dụng loại bình này để chữa các đám cháy có kim loại kiềm, kiềm thổ, than cốc, phân đạm. Vì khi phun khí CO2 vào đám cháy sẽ sinh ra phản ứng hoá học, tạo ra khí CO là loại khí vừa độc hại vừa có nguy cơ cháy nổ làm cho đám cháy phát triển phức tạp thêm.

 

Chống cháy tại gia Để đảm bảo an toàn PCCC, các gia đình không nên để nhiều đồ dùng, hàng hoá dễ cháy ở nơi đun nấu. Không dự trữ xăng, dầu, khí đốt và các chất lỏng dễ cháy ở trong nhà. Nên lắp thiết bị tự ngắt (Aptomat) cho hệ thống điện chung toàn nhà. Khi sử dụng bàn là, bếp điện, lò sấy… phải có người trông coi, không để trẻ nhỏ sử dụng các thiết bị điện. Nơi thờ cúng cũng là nơi dễ phát cháy nên khi đặt bàn thờ phải lưu ý tường phía đặt bàn thờ, trần phía trên bàn thờ phải bằng vật liệu không cháy. Đèn, hương, nến phải đặt chắc chắn trên các vật không cháy, cách xa vật dễ cháy, hạn chế tối đa vàng mã, hương, nến để trên bàn thờ. Trong trường hợp ngửi thấy mùi gas trong nhà (phát hiện có rò gas), mọi người tuyệt đối không động đến bất kỳ thiết bị nào có thể phát sinh tia lửa điện, lập tức khóa van bình. Mở hết các cửa ở phía trên bếp để tạo đối lưu lên trên, khi nào gần hết mùi mới được mở hết các cửa nhà.     Đại tá, Th.S Nguyễn Thế Từ (Trưởng phòng Quản lý đào tạo Trường ĐH Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an)

Phương Thuận