Vì sao có trường hợp quan hệ với người mắc viêm gan B mà không lây nhiễm?
Viêm gan virus B (HBV) là một trong những căn bệnh truyền nhiễm phổ biến, có khả năng lây lan qua đường máu, từ mẹ sang con và đặc biệt là qua đường tình dục.
Trong thực tế có một số trường hợp bị nhiễm viêm gan B nhưng người bạn đời sống chung, có quan hệ tình dục nhiều năm lại âm tính với virus viêm gan B. Vì sao lại có hiện tượng này?
Theo các chuyên gia, việc quan hệ tình dục với người mắc viêm gan B nhưng không bị lây bệnh hoàn toàn có thể xảy ra và không phải là trường hợp hiếm gặp. Điều này được lý giải qua các yếu tố dưới đây:
1. Nồng độ virus viêm gan B trong máu của người bệnh ở mức thấp
Yếu tố then chốt quyết định khả năng lây truyền của viêm gan B chính là tải lượng virus (HBV DNA) có trong máu và dịch tiết của người bệnh. Nồng độ virus càng thấp trong máu của người nhiễm bệnh thì khả năng lây nhiễm càng thấp.
Nếu người nhiễm HBV đang được kiểm soát bệnh tốt, hoặc đang điều trị bằng các loại thuốc kháng virus hiện đại, nồng độ virus trong máu có thể giảm xuống mức cực kỳ thấp, thậm chí đạt mức dưới ngưỡng phát hiện .
Nồng độ virus càng thấp thì nguy cơ lây nhiễm sang cho bạn đời càng giảm. Ngược lại, khả năng lây truyền sẽ tăng nếu tải lượng HBV DNA trong cơ thể người bệnh ở mức cao. Do đó, người bệnh nên thảo luận kỹ với bác sĩ để sử dụng thuốc kháng virus nhằm đưa tải lượng về mức an toàn, bảo vệ tối đa cho bạn đời.
2. Sự khác biệt về loại hình hoạt động tình dục
Luôn sử dụng bao cao su trong mỗi lần quan hệ tình dục để phòng ngừa viêm gan virus và những bệnh lây truyền khác.
Mức độ trao đổi và tiếp xúc với các dịch cơ thể chứa virus ở mỗi hình thức quan hệ tình dục là khác nhau. Có những hoạt động tình dục có nguy cơ lây truyền viêm gan B cao hơn những hoạt động khác do khả năng trao đổi dịch cơ thể bị nhiễm bệnh (máu, tinh dịch và dịch âm đạo).
Ví dụ, quan hệ qua đường hậu môn được coi là hoạt động tình dục có nguy cơ cao nhất, tiếp theo là quan hệ tình dục qua đường âm đạo. Quan hệ bằng miệng và hôn sâu được báo cáo là ít rủi ro hơn trong việc lây truyền HBV.
Tuy nhiên, bất kỳ hoạt động nào có thể gây trầy xước hoặc chấn thương đều có thể khiến một người có nguy cơ lây truyền cao hơn (ví dụ như chảy máu nướu răng hoặc mụn rộp ).
Nếu có nhiều bạn tình hoặc bạn tình đang trong quá trình tiêm phòng, bao cao su và màng chắn miệng luôn được khuyến cáo để giảm nguy cơ lây truyền.
3. Thời điểm quan hệ tình dục
Thời điểm sinh hoạt vợ chồng cũng đóng vai trò quyết định đến khả năng phơi nhiễm. Việc quan hệ tình dục trong thời kỳ kinh nguyệt tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm qua đường máu cao hơn rất nhiều nếu người đang hành kinh là người nhiễm bệnh. Do đó, các chuyên gia luôn khuyến cáo sử dụng bao cao su hoặc màng chắn miệng trong thời điểm nhạy cảm này để ngăn ngừa rủi ro.
4. Người bạn đời đã có kháng thể bảo vệ
Đây là lý do phổ biến nhất giải thích vì sao người bạn đời không bị lây nhiễm bệnh. Khi tiến hành kiểm tra, tình trạng hệ miễn dịch của người bạn đời thường rơi vào các trường hợp:
- Đã được tiêm phòng: Người bạn đời đã được tiêm vaccine viêm gan B từ khi còn nhỏ hoặc trước khi kết hôn, giúp cơ thể hình thành hàng rào kháng thể bảo vệ vững chắc.
- Đã từng nhiễm và tự khỏi: Người bạn đời có thể từng vô tình tiếp xúc với virus viêm gan B trong quá khứ nhưng nhờ hệ miễn dịch khỏe mạnh, cơ thể đã tự loại bỏ virus và tự sản sinh ra kháng thể bảo vệ suốt đời.
Để hiểu rõ tình trạng sức khỏe của bản thân và bạn đời, các cặp đôi nên chủ động thực hiện xét nghiệm bộ ba chỉ số viêm gan B tiêu chuẩn bao gồm: HBsAg, HBcAb toàn phần và HBsAb. Nếu kết quả sàng lọc cho thấy người bạn đời chưa bị nhiễm và chưa có kháng thể bảo vệ (HBsAb âm tính), hãy tiêm vaccine viêm gan B càng sớm càng tốt.
Vaccine viêm gan B được chứng minh là an toàn, hiệu quả cao và mang lại khả năng bảo vệ cơ thể gần như suốt đời. Trong thời gian chờ vaccine phát huy tác dụng hoặc khi có nhiều bạn tình, việc sử dụng bao cao su đúng cách luôn là giải pháp hàng đầu để giảm thiểu nguy cơ lây truyền.
