Việt Nam: Cam kết giảm 2/3 tử vong trẻ em

TS Trần Chí Liêm, Thứ trưởng Bộ Y tế đã nhấn mạnh như vậy tại buổi lễ công bố báo cáo tình hình trẻ em thế giới năm 2008 do Bộ Y tế, UNICEF, Bộ LĐTBXH, WHO, Tổ chức cứu trợ trẻ em Mỹ tổ chức với chủ đề “Sự sống còn của trẻ em”.

Tỷ lệ tử vong trẻ em dưới 5 tuổi giảm nhanh

TS Trần Chí Liêm cho biết, tỷ lệ trẻ em Việt Nam dưới 5 tuổi đã giảm từ 57% năm 1990 xuống 27% vào năm 2006. So với thập kỷ trước, tỷ lệ này đã giảm xuống còn một nửa và ở mức tương đương với các nước trong khu vực có thu nhập bình quân cao gấp 3-4 lần.

Tỷ lệ suy dinh dưỡng (SDD) cân nặng theo tuổi ở trẻ em tiếp tục giảm đều đặn, trung bình mỗi năm khoảng 2,6%, từ mức 32% năm 2000 xuống còn 23% năm 2006. Các bệnh lây nhiễm có thể phòng được bằng tiêm chủng đã giảm một cách đáng kể. Bệnh bại liệt đã được thanh toán, bệnh uốn ván sơ sinh đã được loại trừ. Với các kết quả đó, Việt Nam đã được Liên Hợp Quốc công nhận là một trong những nước đang trên đà hướng tới đạt Mục tiêu Thiên niên kỷ.

Tuy nhiên, TS Trần Chí Liêm cũng cho rằng, Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, trong đó có 3 vấn đề chính: số tử vong trẻ em vẫn còn cao, SDD thể còi ít được cải thiện và còn có sự khác biệt trong tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khoẻ trẻ em giữa các vùng, miền trong toàn quốc. Hàng năm vẫn còn xấp xỉ 30.000 trẻ em dưới 5 tuổi tử vong, trong đó có khoảng 16.000 là trẻ sơ sinh. Với tỷ lệ SDD thể thấp còi là 32%, Việt Nam là một trong 36 nước có số trẻ SDD thể thấp còi chiếm đến 90% tổng số trẻ thấp còi trên thế giới.

Theo thống kê, tỷ lệ trẻ nhận đủ 6 loại vaccine thuộc chương trình tiêm chủng mở rộng ở một số vùng, miền núi phía Bắc chỉ bằng khoảng một nửa so với vùng đồng bằng sông Hồng. Cũng tình trạng tương tự, ở một số vùng, miền núi, tỉ lệ sinh tại nhà còn rất  cao khoảng 60-70% không có cán bộ y tế đỡ. Tỉ lệ tử vong trẻ em ở vùng núi, vùng khó khăn hoặc trong các gia đình nghèo cao gấp 3 - 4 lần so với trẻ em ở vùng đồng bằng hoặc ở các gia đình có kinh tế khá giả. Những con số kể trên thực sự là những thách thức đòi hỏi sự cố gắng, nỗ lực hơn nữa vì sức khoẻ của trẻ em Việt Nam.

Cần các biện pháp liên hoàn chăm sóc trong khi sinh

Các chuyên gia quốc tế nhận định, Việt Nam có nhiều triển vọng hoàn thành mục tiêu thiên niên kỷ (MDG) thứ 4 là giảm 2/3 tỉ lệ tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi từ nay đến 2015. “Chúng tôi hoàn toàn tin tưởng Việt Nam sẽ đạt được mục tiêu này, bởi Chính phủ Việt Nam đã có sự cam kết mạnh mẽ đồng thời có sự tham ra tích cực của cộng đồng,” ông Jean-Marc Olive, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam nói như vậy tại Lễ công bố Báo cáo tình hình trẻ em thế giới với chủ đề “Sự sống còn của trẻ em”.

“Việt Nam đạt được những kết quả đầy ấn tượng trong việc nâng cao tỷ lệ sống và sức khoẻ của trẻ em trong hai thập kỷ qua, tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ em đã giảm hẳn; tỷ lệ trẻ được tiêm chủng đạt rất cao,” ông John Hendra, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam nhận xét.

Theo số liệu của Bộ Y tế, tỷ lệ tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi giảm từ 42 xuống còn 27 trẻ tử vong trong 1.000 trẻ đẻ sống trong thời gian 2001 - 2005. So với thập kỷ trước, tỷ lệ này đã giảm một nửa và ở mức tương đương với các nước trong khu vực. Tuy nhiên, mỗi ngày ở Việt Nam, vẫn có tới 76 trẻ dưới 5 tuổi chết, do vậy để đạt được mục tiêu MDG 4, Việt Nam cần giảm đáng kể con số tử vong này.

Theo ông Jesper Morch, Đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNICEF), Việt Nam cần chú ý đến phương thức lồng ghép các dịch vụ, tức là cung cấp cho bà mẹ và trẻ em các biện pháp can thiệp theo kiểu liên hoàn. Cụ thể là các bà mẹ được hộ sinh có tay nghề chăm sóc trong khi sinh; chăm sóc trẻ sơ sinh; đảm bảo đủ dinh dưỡng kể cả việc nuôi con bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu và bổ sung các yếu tố dinh dưỡng vi lượng nhằm tăng cường hệ miễn dịch.

Trong khi đó, theo điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc John Hendra, để giảm tỷ lệ tử vong trẻ em ở mọi vùng miền của Việt Nam, đòi hỏi cần thiết phải đạt được một số mục tiêu thiên niên kỷ có liên quan như giảm tỷ lệ đói nghèo, tăng cường bình đẳng giới, phòng chống HIV/AIDS, sốt rét và các bệnh nguy hiểm khác, tăng cường khả năng tiếp cận nước sạch và vệ sinh môi trường.

Vân Khánh