Xây dựng gia đình là vấn đề hết sức hệ trọng

Nhiều bước tiến vượt bậc

 

Bà Trần Tuyết Ánh.

Bà có thể đánh giá một cách toàn cảnh về bức tranh gia đình Việt Nam từ sau Đổi mới (1986) đến nay?

 

- Không thể mô tả hết được bức tranh về gia đình Việt Nam, vì gia đình Việt Nam rất phong phú, đa dạng. Tuy nhiên, có thể khái quát là từ năm 1986 đến nay, gia đình Việt Nam có nhiều bước tiến vượt bậc về kinh tế, chính trị, xã hội nói chung. Đặc biệt, sau khi Việt Nam gia nhập WTO, tham gia các chương trình ASEAN..., không chỉ thúc đẩy nền kinh tế của đất nước mà đời sống tinh thần của mọi gia đình cũng được nâng cao. Thế hệ trẻ là con cháu chúng ta có nhiều cơ hội để tiếp thu kiến thức mới, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, công nghệ hiện đại. Chính vì thế, chúng ta đã có những bước tiến nhảy vọt về tri thức.

Gia đình Việt Nam ngoài thực hiện các chức năng hiện còn phải có trách nhiệm tuyên truyền, giáo dục thế hệ trẻ kế thừa, giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp để xây dựng gia đình hạnh phúc, bền vững, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

 

Thời gian qua báo chí liên tục đưa tin các vụ bạo lực học đường, tội phạm vị thành niên, bạo lực gia đình, nghệ sĩ làm mại dâm... Nhiều ý kiến cho rằng, đạo đức gia đình đang bị xuống cấp, bà nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

 

- Vấn đề không phải là đạo đức xuống cấp mà đó chỉ một phần rất nhỏ của xã hội, bất kỳ một quốc gia nào cũng phải đối mặt. Vấn đề là phải làm gì để ngăn chặn những dấu hiệu tiêu cực đó.

Xã hội cũng như cơ thể con người, nếu khỏe mạnh sẽ đủ sức để kháng lại bệnh tật. Do vậy, hơn lúc nào hết chúng ta phải tăng cường “sức đề kháng” chống lại các tệ nạn xã hội, chống lại những mầm mống tiêu cực đang ngấm ngầm len lỏi vào từng gia đình. Bạo lực học đường, người già cô đơn, tự tử vị thành niên... tất cả những vấn đề này cho thấy sự cấp thiết trong vấn đề giáo dục về đạo đức, lối sống, kỹ năng sống trong gia đình.

 

Là cơ quan tham mưu cho Chính phủ về công tác gia đình, Vụ Gia đình đã có giải pháp gì để giải quyết những vấn đề này?

- Vụ Gia đình hiện đang xây dựng 03 Đề án: Đề án nâng cao chất lượng các mối quan hệ trong gia đình và hỗ trợ xây dựng gia đình hạnh phúc, bền vững đến năm 2020; Đề án kiện toàn, đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ thực hiện công tác gia đình các cấp đến năm 2020; Đề án xây dựng cơ sở dữ liệu về gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình đến năm 2020.

Ngoài 3 đề án trên, chúng tôi cũng đang triển khai xây dựng dự thảo “Chương trình hành động quốc gia về phòng chống bạo lực gia đình đến năm 2020”; tiếp tục tham mưu trình xin chủ trương xây dựng kế hoạch “Chương trình giáo dục quốc gia về đời sống gia đình”; thực hiện tốt đề án “Tuyên truyền giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình giai đoạn 2010 - 2020”. Nghị định về công tác gia đình sau khi được Chính phủ ban hành sẽ tổ chức triển khai thực hiện. Trước mắt chúng tôi sẽ tập trung tuyên truyền, triển khai thực hiện “Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2020”. 

Trong thời gian tới, song song với sự phát triển kinh tế thì cơ quan quản lý nhà nước sẽ chú ý tăng cường truyền thông giáo dục trong gia đình, công tác chăm sóc người cao tuổi trong gia đình ở các địa phương, đưa việc giáo dục những giá trị tuyền thống vào trong nhà trường cũng như về tận các gia đình nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Chương trình giáo dục quốc gia về đời sống gia đình cũng hướng đến tăng cường trách nhiệm người cao tuổi trong gia đình để giáo dục con cái, khuyến khích cha mẹ dành thời gian cho con cái nhiều hơn, tăng cường các mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình...

 

Gia đình là tập thể đầu tiên mà con người thuộc về và cảm thấy gắn bó. Ảnh: Dương Ngọc

 

Nhiều hoạt động trong Ngày gia đình Việt Nam 28/6

 

Vỡ văn hóa là vỡ hết...   > Nhìn ở thể hoàn chỉnh thống nhất từ trước đến nay, nền kinh tế có thể suy thoái nhưng nếu cái lõi chính trị xã hội ổn định còn thì vẫn có thể tái thiết lại kinh tế. Nhưng cái lõi chính trị xã hội có ổn định hay không phụ thuộc việc có cái lõi thứ 3 quan trọng, chính là lõi văn hóa.   >Văn hóa đừng hiểu là các hoạt động văn hóa mà chính là tinh thần nhân văn. Lõi văn hóa còn  thì có khả năng phục hồi chính trị xã hội, phục hồi cả nền kinh tế. Nếu cái lõi văn hóa vỡ, kinh tế chẳng là gì, chính trị xã hội lúc đó cũng không còn đứng vững bởi đã mất cái lõi từ bên trong. >Đạo đức xuống cấp chính là báo động về một nguy cơ mất đi cái lõi văn hóa. Vậy nên, việc chấn hưng những giá trị nhân văn trong đời sống gia đình cũng như trong đời sống xã hội là điều vô cùng cần thiết và cấp bách. Giáo sư Đặng Cảnh Khanh,   Phó Chủ tịch Hội đồng quản lý   Viện Nghiên cứu Truyền thống   và phát triển (TaDRI ).

Nằm trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn 2030, Ngày Gia đình Việt Nam 28/6 năm nay được tổ chức thế nào? Quy mô có thay đổi gì so với những năm trước không thưa bà?

- Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn 2030 dự kiến sẽ tổ chức Hội nghị triển khai trong tháng 7/2012. Đây là dấu ấn lịch sử quan trọng trong công tác gia đình trong 20 năm tới. Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam ra đời là cơ sở pháp lý cho công tác gia đình, nhằm mục đích xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc; đồng thời gắn với các mục tiêu quan trọng của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2020.

Chiến lược được ban hành đã nâng tầm, tương thích với sự phát triển gia đình Việt Nam, đất nước Việt Nam so với các nước trong khu vực và các nước trên thế giới; thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước về gia đình và công tác gia đình với mục tiêu xây dựng gia đình là tế bào lành mạnh của xã hội, là môi trường quan trọng nuôi dưỡng, giáo dục nhân cách con người; gia đình là nơi bảo tồn, gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của xã hội, tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Chủ đề Ngày Gia đình năm nay là “Xây dựng gia đình là vấn đề lớn hết sức hệ trọng của dân tộc và của cả thời đại”, cũng là khẳng định trong Thông báo kết luận của Ban Bí thư ngày 29/5/2012 về sơ kết Chỉ thị số 49/CT-TW. Kỷ niệm Ngày Gia đình năm nay được tổ chức từ Trung ương tới từng địa phương theo tinh thần tiết kiệm, hiệu quả, gắn với điều kiện đặc thù của từng địa phương, từng vùng, miền, thông qua các hình hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, du lịch và lồng ghép các hoạt động khác; vận động xã hội hóa, kêu gọi tài trợ để xây dựng chương trình.

Ở Trung ương có 2 sự kiện: Một là, “Ngày hội gia đình Việt Nam” được tổ chức tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam (số 2, Hoa Lư, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) trong ba ngày từ 26 – 28/6. Ngày hội lồng ghép các hoạt động như: Hội thi, hội diễn, gặp gỡ, giao lưu các gia đình trẻ, triển lãm, chiếu phim, tọa đàm, biểu diễn các chương trình văn nghệ... Các hoạt động đều nhằm chuyển tải thông điệp “Gia đình là nơi bảo tồn, giữ giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc”.

Hai là, Lễ kỷ niệm Ngày gia đình Việt Nam vào ngày 28/6 tại Nhà hát Ca múa nhạc Âu Cơ, trong buổi lễ có ký kết Chương trình phối hợp giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch với TƯ Đoàn thanh niên CSHCM về công tác gia đình và trao giải thưởng cuộc thi vẽ tranh “ Hạnh phúc gia đình qua ánh mắt trẻ thơ”. Thông qua các hoạt động đó để tôn vinh những giá trị nhân văn sâu sắc của gia đình Việt Nam; thúc đẩy việc thực hiện công tác gia đình, động viên phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, vai trò của gia đình trong việc duy trì sự ổn định, phát triển, hạnh phúc bền vững.

 

- Xin chân thành cảm ơn bà!

 

Lâm Vũ (ghi)