Ai dám chi hơn 60 triệu đến Sơn Đoòng xem... một bộ xương?

Nếu chỉ đến gần cửa hang...

Nói về việc UBND tỉnh Quảng Bình làm dự án xây cáp treo tại khúc sau cách hang Sơn Đoòng 300m, PSG.TS Tạ Hòa Phương, Chủ tịch Hội Cổ sinh - Địa tầng Việt Nam cho rằng: “Nếu đúng như thông tin từ cuộc họp ngày 4/11 của UBND tỉnh Quảng Bình là rút xây cáp treo trạm cuối cùng - vùng nguy hiểm nhất, chỉ làm trạm cách 300m với cửa hang cuối thì sẽ không ảnh hưởng nhiều đến kết cấu, độ bền. Nhưng nếu họ tổ chức xây nhà, làm dịch vụ ở đó thì sẽ ảnh hưởng đến môi trường cả trong hang và ngoài hang. Tuy nhiên, một thực tế mà những ai đã từng đến Sơn Đoòng đều có thể nhận thấy rằng, khúc cuối nơi họ dự định làm cáp treo vào chẳng có gì đáng xem, cũng không có gì đẹp”.

Theo PGS.TS Tạ Hòa Phương thì ở khúc cuối đó chỉ có bộ xương một con thú móng guốc hóa thạch nằm trên một quả đồi thạch nhũ nhỏ, nơi có rất nhiều viên (đá) ngọc động nằm lăn lóc. Khung cảnh du khách được thưởng lãm chỉ trong khoảng hơn 200m, mà chắc chắn số tiền bỏ ra sẽ không nhỏ. Nếu du khách đến bằng cáp treo và ngắm Sơn Đoòng qua những hình ảnh này, họ sẽ thất vọng. Sự thất vọng này sẽ lan truyền, người khác sẽ không đến đó. Sơn Đoòng sẽ mất đi giá trị đích thực của mình qua cách làm du lịch này. Trong khi đó, đầu tư tiền làm cáp treo quá tốn kém để khai thác một khúc hang ít hấp dẫn thì đó sẽ là việc đầu tư kém hiệu quả, gây lãng phí lớn.

“Hơn nữa, cách chỗ làm cáp treo 500m cũng có đường ô tô (đường nhánh phía Tây của đường Hồ Chí Minh) đi vào. Đường vào khúc hang cuối này cũng không phải là quá khó. Tôi nghi ngờ không hiểu vì sao lại làm cáp treo vào đó, nên khai thác tuyến khác để hiệu quả hơn, chẳng hạn như làm cáp treo cho hang Sơn Vòm”, PGS.TS Tạ Hòa Phương bày tỏ.

Một số chuyên gia cũng đặt câu hỏi nghi vấn có “lợi ích nhóm” trong việc xây dựng cáp treo Sơn Đoòng. Một chuyên gia nghiên cứu về địa tầng (xin giấu tên) cho biết: “Khúc cuối của hang Sơn Đoòng không hấp dẫn và cũng không có gì để ngắm. Không hiểu sao 3.000 tỷ lại được đầu tư làm cáp treo cho khúc hang kém hấp dẫn này? Điều này khiến người ta nghĩ đến lợi ích nhóm hiện hữu”.

Theo các chuyên gia, cái đẹp nhất của hang Sơn Đoòng là nằm trong chặng hang dài trên 8 km mà chắc chắn du khách nếu đi vào cửa sau sẽ không có điều kiện tiếp cận.

Hình ảnh cô gái ngã dưới cáp treo đăng tải trên nhiều web phản đối việc xây cáp treo ở hang Sơn Đoòng. Ảnh: TL

Nguy cơ mất danh hiệu Rừng Quốc gia

Một số trang web đã được thành lập để kêu gọi cứu giúp Sơn Đoòng- địa danh không thể phát triển du lịch đại trà dẫn tới hủy hoại tự nhiên, trong đó có trang nước ngoài với hàng vạn lượt người tham gia. UNESCO cũng đã có yêu cầu tỉnh Quảng Bình giải trình về dự án.

Ông Howard Limbert, thành viên của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh, trong 25 năm nay là người có công lớn để thế giới biết về hang Sơn Đoòng và thừa nhận Sơn Đoòng là động tự nhiên lớn nhất thế giới, nằm trong Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Đây là một phần của hệ thống ngầm nối hơn 150 động khác ở Việt Nam, tọa lạc gần biên giới với Lào. Việc biến Sơn Đoòng thành khu du lịch đại trà sẽ rất dễ làm Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng mất tên tuổi, UNESCO có thể sẽ cắt ngay danh hiệu. Để vừa khai thác vừa bảo tồn, tốt nhất là cần giữ nguyên hình thức khai thác như hiện tại. Hạn chế số lượng du khách vào hang, giữ nguyên hiện trạng và môi trường để giữ cho các thế hệ tiếp theo thì mới là phát triển bền vững được.

Anh Nguyễn Biên, cán bộ phát triển nhân lực, Trường Quốc tế Global, Hà Nội bày tỏ: “Xây cáp treo, mới đầu sẽ nhiều người đổ đến Sơn Đoòng như người hiếu kỳ đi xem vật thể lạ nhưng sau đó lượng khách sẽ giảm nhanh chóng vì khúc hang đó không hấp dẫn. Nhưng trước khi mất đi tính hấp dẫn đó, thì hàng nghìn người đổ đến khúc hang này sẽ gây nên tác hại ghê gớm, gây ô nhiễm môi trường, nhiều sinh vật có thể sẽ không còn tồn tại nữa, theo đó danh hiệu Rừng Quốc gia cũng sẽ không còn.  Ai cũng nhìn thấy mối đe dọa của Intercontinental Đà Nẵng tới loài voọc chà vá ở Sơn Trà, khi rừng nơi đây bị phá nhiều, ô nhiễm môi trường thì hãy tha cho Sơn Đoòng”.

Một số chuyên gia được hỏi đều cho rằng, không thể vì lợi ích ngắn hạn mà hủy hoại Sơn Đoòng. Đây là di sản cần được phân khu để bảo vệ nghiêm ngặt. Sơn Đoòng và cả khu vực rộng lớn xung quanh đều nằm trong diện phải được bảo vệ nguyên trạng. Xây dựng cáp treo từ cầu Trạ Ang tới sát hông hang Sơn Đoòng là vi phạm Luật Di sản.

 Mai Hạnh