Bà mẹ cần chú ý: Giữ ấm quá, trẻ cũng có thể viêm phổi

Nhiễm khuẩn cấp tính đường hô hấp trên

Chị Nguyễn Quỳnh Hạnh (Phú Lương, Hà Đông, Hà Tây) đưa con đi khám ho ở bệnh viện. Vào viện, thấy các bà mẹ bế con xếp thành hàng dài chờ ở cửa, bọn trẻ được trùm kín trong những tấm khăn bông to đùng, cứ một đứa ho là y rằng vài đứa khác ho theo, khiến chị vừa thương con vừa thấy buồn cười. Chị Quỳnh Hạnh cho biết, bác sĩ khám và nói cháu bị nhiễm khuẩn cấp tính đường hô hấp trên (NKCTĐHHT). Tình trạng nhiễm khuẩn này dễ chữa nhưng trẻ em, đặc biệt trẻ dưới 3 tuổi rất dễ mắc phải.

Theo một bác sĩ, NKCTĐHHT là tình trạng phổ biến hay gặp ở trẻ em. Một đứa trẻ dưới 3 tuổi có thể mắc NKCTĐHHT từ 3-10 lượt, sẽ không phức tạp nếu phát hiện sớm, chữa trị kịp thời. Tuy nhiên, không được theo dõi và điều trị đúng rất dễ đến những biến chứng như viêm phế quản, viêm phổi.

Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu là do virus, bệnh hay gây thành dịch nhất là về mùa lạnh, lây qua nước bọt, nước mũi có virus vào không khí. Trẻ em hay bị mắc NKCTĐHHT vì đặc điểm về cấu tạo giải phẫu vùng mũi họng của trẻ em: Họng là ngã tư của đường ăn uống và đường hô hấp; mũi - họng là một “ống cơ và màng” liên tiếp với nhau; vì thế viêm mũi và viêm họng thường hay đi kèm với nhau. Niêm mạc là niêm mạc tiết nhầy, nhờ có chất nhầy đó mà khi không khí thở qua mũi được lọc sạch bụi và vi khuẩn, có độ ấm và ẩm cần thiết.

Trong họng có rất nhiều tổ chức lympo phát triển, trong đó đặc biệt là nhóm lympho ở vòm mũi họng (VA) rất hay bị viêm. VA nằm ngay cạnh vòi tai mà vòi tai là cơ quan  nối liền họng với tai giữa nên ở trẻ bé khi bị nhiễm khuẩn hô hấp trên cấp tính rất hay bị viêm tai giữa cấp kết hợp. Viêm tai giữa cấp cũng là một biến chứng hay gặp của nhiễm khuẩn hô hấp trên cấp tính, nếu không được phát hiện và điều trị sớm sẽ gây thủng màng nhĩ, giảm thính lực phần nào hoặc nặng có thể có biến chứng nội sọ do viêm tai.

NKCTĐHHT thường diễn biến trong vòng vài ba ngày với các dấu hiệu sốt, ho, hắt hơi, chảy mũi, nghẹt mũi, thay đổi giọng, trẻ đôi khi nôn nhiều, quấy khóc, dỗ không nín. Khi khám họng lúc đó sẽ thấy niêm mạc họng đỏ rực. Sau đó các dấu hiệu trên mất đi. Khi bị bội nhiễm các vi khuẩn trên, bệnh sẽ diễn biến nặng lên, trẻ hay bị viêm phế quản, viêm phổi; đặc biệt bị bội nhiễm do liên cầu khuẩn, nếu không được điều trị đúng sẽ có nguy cơ biến chứng thấp tim, việc điều trị sẽ lâu dài, tốn kém.

Viêm phổi vì bị “giữ quá ấm”

Xem chương trình ti vi, đọc báo thấy trời lạnh, số trẻ vào viện tăng vì dễ nhiễm lạnh, bị viêm VA, viêm phế quản, viêm phổi, chị Giang (Lê Lợi, Chí Linh, Hải Dương) thấy thật may mắn vì Bống nhà chị không việc gì trong suốt đợt rét vừa qua. Chị tích cực ủ ấm cho con, 2 chiếc áo bông chưa đủ, chị còn quấn thêm cho con một chiếc chăn bông mới được bà dì ở Hà Nội gửi về. Nhìn con ấm áp trong mớ chăn áo, chị thấy tự hào lắm, vì đã chăm con tốt, không bị ốm đau gì trong khi trẻ con nhà khác đứa thì sổ mũi, đứa thì ho.

Thế nhưng, rét thì không ốm, mà mấy hôm thời tiết ấm áp hơn, cô công chúa mới gần 6 tháng tuổi của anh chị lại khục khặc ho, sốt nhẹ, hay quấy khóc. Bế con đi khám bác sĩ, chị không tin rằng con gái chị bị viêm phổi, vì chị nghĩ đã ủ ấm cho con thế, làm gì có cơn gió lạnh nào vào được đến người. Mãi tới khi bác sĩ cho biết, ủ ấm cho con quá mức, để mồ hôi ra, không lau kịp thời, thì chính mồ hôi sẽ là nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ.

Điều nguy hiểm là khi trẻ bị viêm phổi do nguyên nhân này, rất nhiều ông bố bà mẹ không nhận biết được để có can thiệp kịp thời, thường để cho trẻ bị lâu, đến khi bế con đến bác sĩ thì bệnh đã nặng hơn.

Theo lời khuyên của các bác sĩ nhi, khi trời rét nên ủ ấm cho trẻ, đặc biệt giữ ấm thóp, cổ, ngực, bụng, bàn tay, bàn chân. Tuy nhiên, nên kiểm tra thường xuyên xem trẻ có ra mồ hôi không. Nếu trẻ ra mồ hôi, phải kịp thời lấy khăn lau khô, nếu không, trẻ sẽ vì “bị giữ ấm” nhiều quá mà thành ra bị “lạnh”.

Hạnh Quỳnh