Báo cáo điều tra vụ MH17 không xác định được ai bắn hạ máy bay

Lúc 3 giờ chiều 9/9, Ủy ban An toàn Hà Lan (DSB) đã công bố bản báo cáo đầu tiên về vụ máy bay MH17 của hãng hàng không Malaysia Airline bị nổ tung trên bầu trời miền đông Ukraine khiến toàn bộ 298 người trên máy bay thiệt mạng.

Các nhân viên cứu hộ tìm kiếm nạn nhân vụ MH17 

Theo báo cáo của DSB, chiếc máy bay MH17 bị nổ tung trên bầu trời Ukraine là do một số lượng lớn vật thể có động năng cao từ bên ngoài xuyên vào máy bay và không có dấu hiệu nào cho thấy nó gặp nạn do trục trặc kỹ thuật hay sai sót của phi hành đoàn.

Dữ liệu ghi âm buồng lái và dữ liệu bay cho thấy MH17 vẫn hoạt động bình thường cho đến 13h20 (giờ GMT) và sau đó ngừng hoạt động một cách đột ngột. Phi công không đưa ra bất cứ tín hiệu cấp cứu nào vì trục trặc kỹ thuật hay tình huống khẩn cấp trước khi chiếc máy bay gặp nạn. Trong buồng lái cũng không có bất cứ âm thanh cảnh báo nào.

Dữ liệu bay không ghi nhận bất cứ tín hiệu cảnh báo có máy bay nào khác trong phạm vi gần, trong khi máy bay vẫn duy trì độ cao bình thường trong suốt chuyến bay.

Mảnh vỡ của máy bay trên mặt đất cho thấy MH17 đã bị vỡ làm nhiều mảnh từ trên không và văng ra nhiều nơi. Chiếc máy bay bị vỡ tung vì các vật thể từ bên ngoài lao với tốc độ cao đã phá vỡ kết cấu của thân máy bay, khiến toàn bộ hệ thống cảm biến, thông tin liên lạc trên máy bay ngừng hoạt động đột ngột và chiếc máy bay biến mất trên màn hình radar.

Hiện trường MH17 rơi ở miền đông Ukraine

Tuy nhiên những thông tin mà DSB đưa ra trong bản báo cáo này không phải là toàn bộ dữ liệu mà họ thu thập được. Những thông tin này chỉ được công khai trong bản báo cáo cuối cùng. 

DBS cũng khẳng định họ sẽ tiếp tục nghiên cứu, điều tra để quyết định chính xác hơn cái gì đã khiến MH17 gặp nạn và chiếc máy bay đã vỡ tan như thế nào. Báo cáo cuối cùng của cuộc điều tra sẽ được công bố “trong vòng một năm” kể từ ngày MH17 gặp nạn.

Trước đó, ngay cả khi báo cáo chưa công bố, phó Chủ tịch Liên đoàn Hàng không dân sự Nga Alfred Malinovsky đã lên tiếng cho rằng không thể tin cậy báo cáo này.

“Theo quan điểm của tôi rất khó để tin cậy báo cáo này. Bởi khó có khả năng những người sở hữu thông tin điều tra có sự khách quan cần thiết. Họ có những mục đích riêng và bị Mỹ cùng Liên minh châu Âu (EU) gây sức ép”, ông Malinovsky nhấn mạnh.

Hiện các chuyên gia Anh, Đức, Úc, Malaysia, Mỹ, Ukraine và Nga cũng đang hợp tác điều tra vụ việc. Hoạt động tìm kiếm bằng chứng liên quan từng gặp nhiều trở ngại do các cuộc đụng độ căng thẳng xung quanh hiện trường vụ tai nạn thảm khốc.

Hơn nữa, chính phủ Ukraine và một số lãnh đạo phương Tây khẳng định có những bằng chứng cho thấy lực lượng ly khai thân Nga đã bắn hạ chiếc máy bay xấu số bằng hệ thống tên lửa đối không Buk. Tuy nhiên, Moscow liên tục bác bỏ cáo buộc này và khẳng định họ không hề cung cấp bất cứ vũ khí hay tên lửa nào cho quân nổi dậy ở Ukraine.

DSB là cơ quan phụ trách cuộc điều tra thảm họa MH17 và bản báo cáo trên được công bố dựa trên các dữ liệu mà họ thu thập được từ hộp đen của máy bay, các bức ảnh chụp từ vệ tinh,  dữ liệu radar và nhiều nguồn khác.

Ngoài việc xem xét các dữ liệu liên quan đến thảm họa MH17, DSB còn thực hiện một cuộc điều tra khác về quá trình ra quyết định liên quan đến việc chiếc máy bay đổi hướng vào vùng chiến sự, cũng như quá trình đánh giá rủi ro khi cho phép máy bay bay qua miền đông Ukraine.

Cơ quan này cũng đang điều tra nguyên nhân tại sao danh sách hành khách đầy đủ trên MH17 không được cung cấp kịp thời ngay sau khi thảm họa xảy ra.

Ủy ban này tuyên bố: “DSB sẽ không đưa ra bất cứ lời đổ lỗi hay cáo buộc nào và đây không phải là một phần trong cuộc điều tra của chúng tôi”.

Lan Dương tổng hợp