Biến sữa “độc” thành... phân bón

 

Dựa trên nguyên lý của công nghệ xử lý nước thải công nghiệp thực phẩm, cụ thể là quy trình xử lý nước thải trong các nhà máy sữa, nhóm nghiên cứu của Công ty TNHH Sinh học Mai Việt của TS.BS Hồ Thị Hồng Nhung khẳng định, có thể “biến” sữa chứa melamine thành phân bón hữu cơ. Bà Nhung cho biết, đây không phải là nghiên cứu nhằm mục đích biến sữa thành phân bón, mà chỉ là giải pháp tình thế khi trên thị trường Trung Quốc và Việt Nam xuất hiện các loại sữa có chứa chất gây sạn thận melemine. Lượng sữa này đã được các cơ quan chức năng tịch thu và sau đó đưa ra các phương án để xử lý.

 

Tuy nhiên, các phương án chôn lấp hoặc đốt bỏ đều gây hại đến môi trường, lãng phí và tốn kém. Trong khi đó, với những quy trình sẵn có vốn được sử dụng để xử lý sữa trong nước thải của các nhà máy sữa, hoàn toàn có thể áp dụng để xử lý thành phân bón hữu cơ.

 

Sữa bị nhiễm melamine chuẩn bị mang đi tiêu hủy. Ảnh: T.L

 

Theo nghiên cứu, thành phần của sữa bao gồm casein (một loại protein dinh dưỡng), đường lactose, các chất béo, chất khoáng vi lượng và vitamin. Quy trình biến sữa thành phân bón cũng giống như quy trình sản xuất phân vi sinh bình thường: Dùng vi sinh vật phân giải các phế phẩm hữu cơ và sau đó bổ sung thêm một số chất khác theo liều lượng nhất định để cho ra thành phẩm. Cụ thể là, tiến hành ủ sữa sau khi đã bổ sung một số lượng các chủng vi sinh chọn lọc có enzym phân huỷ casein, sử dụng được đường lactose. Các vi sinh này sẽ phân huỷ sữa hoàn toàn trong vòng một tháng. Trong quá trình ủ, để phân được tơi xốp cần trộn thêm các chất mùn, sau đó bổ sung các chủng cố định đạm, chủng phân giải lân... Cuối cùng là điều chỉnh pH bằng vôi bột trộn đều theo tỷ lệ xác định để phân ủ có pH trung tính.

 

 

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH về vấn đề liệu chất melamine có trong phân hữu cơ thành phẩm có độc hại hay không? bà Nhung khẳng định là không. Theo đó, melamine là một hóa chất tổng hợp không có trong tự nhiên mà chỉ là một thương phẩm dùng trong nhiều ngành công nghiệp nhựa melamine, làm chất tạo bọt, chất làm sạch, là thành phần của một số phân bón công nghiệp, thuốc bảo vệ thực vật... Thuốc diệt côn trùng Cyromazin chứa melemine được dùng nhiều năm nay đã được các chuyên gia của FAO/WHO đánh giá qua các báo cáo từ các Hội nghị FAO/WHO về tồn dư chất diệt côn trùng từ năm 1990, 1992 và mới đây là năm 2006, 2007. Cyromazin cũng được Cơ quan bảo vệ môi trường Hoa Kỳ (EPA) cấp phép và cho đến nay vẫn chưa có lệnh cấm phân bón có thành phần melamine. Phân bón công nghiệp của hãng JINLIN (Trung Quốc) có melamine vẫn bán ra ngoài với số lượng lớn. Melamine trong sữa bị ủ thành phân bón hữu cơ được dùng như những phân bón thông thường.

 

Theo giới kinh doanh nguyên liệu sữa, mức nhập khẩu hiện nay với sữa bột nguyên kem là 3.400 USD/tấn, sữa bột gầy 2.800 USD - 3.000 USD/tấn, nguyên liệu sữa bột béo với độ đạm cao là 4.500 USD - 5.000 USD/tấn. Với 700 tấn sữa nhiễm melamine, các doanh nghiệp đã phải bỏ ra gần 60 tỉ đồng để nhập khẩu.

 

Theo bà Nhung, với phương pháp dùng các chủng vi sinh để xử lý và trộn thêm các chất mùn, các chủng cố định đạm, chủng phân giải lân... tỉ lệ 1-3 thì sau xử lý sẽ thu về được 2.100 tấn phân hữu cơ. Với mức giá phân đạm hiện nay là 240 USD/tấn, trừ chi phí mua chủng vi sinh với giá là 450.000 đồng dùng để xử lý cho một tấn sữa thì thu lại hơn 82 tỷ đồng. Như vậy với phương pháp này, không những không mất số tiền đã nhập khẩu sữa, tiền chi phí cho việc đốt bỏ hoặc chôn lấp, mà còn tiết kiệm được nhiều tỷ đồng. Bà Nhung cho biết, hiện Công ty TNHH Sinh học Mai Việt sẵn sàng cung cấp các chủng vi sinh có khả năng thuỷ phân enzym và thực hiện nghiên cứu xây dựng quy trình xử lý sữa nhiễm melemine cho các đơn vị có nhu cầu.

 

Hoàn toàn yên tâm   “Rác thải, mật rỉ của các nhà máy đường, các phế phẩm như ruột cá, đầu cá, bột cá khô, đầu tôm... còn được sử dụng làm nguyên liệu để làm phân bón được nữa là sữa. Đấy là chất dinh dưỡng, chuyển hoá làm phân quá tốt, vì thành phần chủ yếu là đạm. Phân Ure hàm lượng đạm là 46%, trong sữa hàm lượng này còn cao hơn, khoảng 50-60%. Về phương án xử lý làm phân có thể yên tâm hoàn toàn”.   KS Hoàng Đại Tuấn, Viện Khoa học Công nghệ Việt Nam