Vụ xô xát tại quán Cường Dê ở Ninh Bình: 'Người chảy máu chưa chắc đã là bị hại'

Mới đây, nhiều đoạn clip ghi lại vụ xô xát giữa một nam thanh niên và nhân viên bảo vệ lớn tuổi tại một nhà hàng kinh doanh ăn uống ở Ninh Bình đang trở thành tâm điểm chú ý, thu hút hàng loạt ý kiến trái chiều.

Theo thông tin từ Công an phường Tây Hoa Lư (tỉnh Ninh Bình) ngày 30/9 cho biết, đơn vị hiện đang tiến hành xác minh, điều tra vụ va chạm giữa một nam thanh niên và bảo vệ nhà hàng "Cường Dê" sau khi sự việc lan truyền trên mạng xã hội.

Liên quan đến trách nhiệm pháp lý của các bên trong vụ việc, thông tin với PV Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe và Đời sống) TS.LS Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng Luật sư Chính pháp, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, khi chứng kiến một người bị hành hung, đổ máu trên không gian mạng, phản ứng tự nhiên của số đông thường là sự thương cảm hoặc cái nhìn mặc định rằng người chảy máu là nạn nhân. 

Tuy nhiên, luật sư Đặng Văn Cường khẳng định một nguyên tắc tối thượng trong pháp luật hình sự: pháp luật không được vận hành bằng cảm xúc và không thể chỉ căn cứ vào hình ảnh ai bị thương hay chảy máu để kết luận đó là bị hại.

Trách nhiệm hình sự không đo bằng "giọt máu hay vết thương"

Trong cấu trúc pháp lý, một cá nhân hoàn toàn có thể vừa chịu sự tác động từ hành vi của người khác, vừa đồng thời phải gánh chịu trách nhiệm về hành vi vi phạm pháp luật mà chính họ đã thực hiện trước đó. 

Nếu một người cố tình sử dụng lời nói lăng mạ, hành vi khiêu khích, kích động lặp đi lặp lại nhằm thúc đẩy đối phương nổi giận hoặc tạo ra phản ứng bạo lực, thì hành vi khơi mào đó không thể bị xem nhẹ hay bỏ qua chỉ vì kết quả cuối cùng họ là người chịu đòn.

Xét trong bối cảnh vụ việc, hành vi liên tục chửi bới, khiêu khích của nam thanh niên có thể phải đối mặt với các chế tài nghiêm khắc của pháp luật nếu cơ quan chức năng chứng minh được cấu thành vi phạm.

Cụ thể, nếu những lời nói và hành vi lăng mạ cấu thành việc xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người bảo vệ, người thực hiện có thể bị xử lý về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự, với tình tiết định khung tăng nặng do sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử. 

Bên cạnh đó, hành vi gây sự, chửi bới, kích động tại nơi công cộng làm ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự chung hoàn toàn có thể bị xem xét dưới góc độ Tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự. 

Đáng chú ý hơn, trong luật hình sự, trách nhiệm không chỉ dừng lại ở người thực hiện hành vi cuối cùng; nếu chứng minh được có sự cố tình tạo dựng tình huống, "gài bẫy" nhằm thúc đẩy người khác phạm tội, người khởi xướng còn có thể bị xem xét vai trò đồng phạm, xúi giục theo Điều 17 Bộ luật Hình sự.

Ranh giới mong manh giữa trạng thái "bị kích động mạnh" và trách nhiệm của người dùng bạo lực

Ở chiều ngược lại, việc phân tích hành vi của người bảo vệ đòi hỏi một sự thận trọng đặc biệt. Luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh rằng "bị khiêu khích không đồng nghĩa với được quyền đánh người và đáp trả bằng bạo lực", không phải cứ bị chửi bới là đương nhiên được công nhận ở trạng thái tinh thần bị kích động mạnh.

Mặc dù pháp luật ghi nhận tình tiết "phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của nạn nhân gây ra" là một tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo Điều 51, hoặc cấu thành tội danh riêng biệt tại Điều 135 Bộ luật Hình sự, nhưng để áp dụng được đòi hỏi phải thỏa mãn những điều kiện khắt khe. 

Đó phải là hành vi trái pháp luật nghiêm trọng từ phía bên kia, gây ra trạng thái tâm lý bị kích động mạnh thực sự, có mối quan hệ nhân quả trực tiếp và đạt định mức thương tích luật định. Do đó, đây là một ranh giới pháp lý mong manh cần cơ quan điều tra giám định, đánh giá khách quan thay vì suy diễn chủ quan.

Chính vì sự đan xen phức tạp giữa các hành vi trong một chuỗi sự kiện kéo dài, Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng cơ quan công an không thể chỉ dựa vào một đoạn clip cắt ngắn lan truyền trên mạng để kết luận bản chất sự việc. 

Để đảm bảo tính khách quan, công bằng và tránh oan sai, quá trình điều tra cần tập trung làm rõ toàn diện chuỗi diễn biến từ gốc rễ: Ai là người khởi xướng mâu thuẫn và nguyên nhân ban đầu xuất phát từ đâu?

Nội dung phát ngôn và hành vi cụ thể của nam thanh niên có mang tính chất đe dọa, lăng mạ hay vi phạm pháp luật hay không? Thực tế người bảo vệ có bị kích động mạnh về tâm lý hay không, mức độ ra sao?

Khi cầm vật giống điếu cày đuổi theo, hành vi của người bảo vệ mang tính chất phòng vệ ngăn chặn hay là sự trả đũa? Tần số, vị trí tấn công và việc có tiếp tục tấn công khi đối phương đã bỏ chạy diễn ra như thế nào?

Hậu quả thực tế đối với sức khỏe và nguyên nhân trực tiếp gây ra thương tích. Mục đích thực sự của việc quay phim, livestream là ghi nhận khách quan hay có dấu hiệu dàn dựng, kích động có chủ ý.

Việc thu thập toàn diện hệ thống camera an ninh xung quanh, dữ liệu điện thoại, lịch sử phát trực tiếp cùng lời khai nhân chứng để đánh giá trọn vẹn toàn bộ chuỗi hành vi trong suốt quá trình thay vì chỉ nhìn nhận tại một thời điểm cắt gọn nhất thời.

Hồi chuông cảnh tỉnh cho văn hóa ứng xử trên không gian mạng

Sự bùng nổ của mạng xã hội với tính năng phát trực tiếp (livestream) đã tạo ra một môi trường tương tác nhanh chóng, nhưng đồng thời cũng bị không ít cá nhân lạm dụng để câu view, tăng tương tác, thỏa mãn cái tôi ảo tưởng hoặc dùng "chiêu trò" ép người khác mất bình tĩnh. 

Xét trong bối cảnh vụ việc, hành vi liên tục chửi bới, khiêu khích của nam thanh niên có thể phải đối mặt với các chế tài nghiêm khắc của pháp luật nếu cơ quan chức năng chứng minh được cấu thành vi phạm.

Khép lại vấn đề, bài học lớn nhất rút ra từ vụ việc không chỉ nằm ở chế tài xử lý của cơ quan chức năng đối với từng cá nhân vi phạm, mà còn là một lời cảnh tỉnh sâu sắc dành cho cộng đồng. Mạng xã hội tuyệt đối không phải là sân chơi để thử thách giới hạn chịu đựng hay "bẫy" người khác nhằm câu view, tăng tương tác. 

Một câu chửi bới vô ý thức hay một buổi livestream khiêu khích tưởng chừng vô hại hoàn toàn có thể đẩy cả hai phía vướng vào vòng lao lý hình sự với cái giá phải trả vô cùng đắt.

Về phía mỗi người dân, khi đối diện với những tình huống bị khiêu khích, xúc phạm ở nơi công cộng, bài học ứng xử chuẩn mực và an toàn nhất vẫn là giữ vững sự kiềm chế, chủ động rời khỏi hiện trường và yêu cầu sự can thiệp của lực lượng chức năng. 

Việc tự ý dùng bạo lực để giải quyết xung đột không những không giải quyết được vấn đề mà còn đẩy người từ vị thế nạn nhân trở thành tội phạm, biến một mâu thuẫn thông thường thành một vụ án hình sự đáng tiếc.

Ninh Bình: Triệt phá cơ sở bán gần 1.800 lít rượu không rõ nguồn gốc qua TikTok Shop

GĐXH - Qua công tác trinh sát trên không gian mạng, lực lượng chức năng tại Ninh Bình vừa bất ngờ kiểm tra và phát hiện một cơ sở kinh doanh trực tuyến qua TikTok Shop tàng trữ gần 1.800 lít rượu các loại không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có giấy tờ kiểm định chất lượng.