Bữa trưa không cồn: Khó!

CSGT kiểm tra nồng độ cồn của người tham gia giao thông. Ảnh: Công Tâm

Tại hội nghị trực tuyến với các bộ ngành, các tỉnh về công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông (ATGT) ngày 25/6, Ủy ban ATGT Quốc gia đã phát động trong toàn quốc cuộc vận động không uống rượu bia trong giờ hành chính và buổi trưa để hạn chế tai nạn giao thông (TNGT). Vậy là lại có thêm một giải pháp được đưa ra.

 

6 tháng, gần 5.000 người chết

 

Tại hội nghị hôm 25/6, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đồng ý việc chuẩn bị tổ chức lễ tưởng niệm cho những người thiệt mạng vì tai nạn giao thông vào ngày 17/11 trong phạm vi cả nước.

Ngày 25/6, tại trụ sở Chính phủ, Ủy ban ATGT quốc gia đã tổ chức Hội nghị trực tuyến với các bộ ngành, UBND các tỉnh, thành phố về sơ kết công tác bảo đảm trật tự ATGT 6 tháng đầu năm 2012. Tại hội nghị, Ủy ban ATGT quốc gia đã phê bình nghiêm khắc 8 tỉnh: Đồng Nai, Bạc Liêu, Lai Châu, Lào Cai, Kon Tum, Thái Nguyên, Quảng Ngãi, Hậu Giang do có số người chết vì TNGT tăng một cách bất thường. Ngoài ra, các báo cáo đưa ra những nhận xét đầy lạc quan về vấn đề này. Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng, kiêm Phó Chủ tịch Uỷ ban ATGT quốc gia cho biết, trong 6 tháng qua, tai nạn giao thông đã giảm, ùn tắc giao thông ở 2 thành phố lớn là Hà Nội và TPHCM đã được cải thiện. Từ đầu năm, cả nước xảy ra 17.886 vụ tai nạn, làm chết 4.953 người, làm bị thương 19.977 người. So với cùng kỳ 2011, đã giảm 4.931 vụ, giảm 992 ngưởi chết, giảm 5.513 người bị thương.

 

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Văn Khôi cho biết, Hà Nội đã giảm cả 3 chỉ tiêu (số vụ, số người chết, số bị thương), đã hạn chế, xóa bỏ được 76/124 điểm ùn tắc giao thông và 11 điểm thường xuyên ùn tắc đã giảm về mức độ. Hà Nội và TP HCM được Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc – Chủ tịch Ủy ban ATGT Quốc gia hoan nghênh là địa phương có nhiều biện pháp nhằm hạn chế TNGT và ùn tắc giao thông như phân luồng, phân làn, đổi giờ làm… Các địa phương khác như An Giang, Đà Nẵng cũng có nhiều kết quả tích cực trong công tác này do áp dụng nhiều biện pháp cứng rắn hoặc rất mới mẻ. Ví dụ, An Giang ra Chỉ thị nghiêm cấm cán bộ, công chức uống rượu bia trong giờ hành chính và buổi trưa, thành lập đội đặc nhiệm trấn áp tội phạm và xử lý trật tự ATGT; Đà Nẵng kiên quyết phân làn, luồng đường, đổi mũ bảo hiểm, bán mũ với giá rẻ cho người dân, tiêu hủy mũ kém chất lượng.

 

Tuy vậy, theo đánh giá của Ủy ban ATGT Quốc gia, ý thức chấp hành của người tham gia giao thông còn kém. Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Bộ GTVT khẩn trương hoàn thành các đề án như nâng cao chất lượng công tác đăng ký, cấp giấy phép lái xe, phát triển phương tiện vận tải công cộng, xoá “điểm đen” TNGT, triển khai thay mới các biển báo đường bộ đã xuống cấp, xử lý nghiêm các phương tiện chở khách quá tải, nhất là dịp lễ tết, thi cử, bảo đảm an toàn cho các công trình giao thông mùa lũ. Công an các tỉnh cũng cần nhân rộng mô hình Tổ 141Y của Hà Nội và đội đặc nhiệm của An Giang để phòng chống tội phạm và bảo đảm ATGT…

 

Một thông tin đáng chú ý trong hội nghị là, Ủy ban ATGT Quốc gia đã phát động toàn quốc cuộc vận động không uống rượu bia trong giờ hành chính và buổi trưa. Đây được xem ý tưởng tốt nhằm nâng cao ý thức của người dân, chủ động giảm tai nạn giao thông. Tuy nhiên, cũng giống như các chế tài, biện pháp đã và đang có, nó sẽ dần vô hiệu nếu các các địa phương và cơ quan chức năng cấp dưới không làm tới nơi tới chốn, hoặc chỉ đơn giản thực hiện theo các kế hoạch, chương trình soạn sẵn.

 

“Văn hóa nhậu” – chướng ngại lớn

 

Ở Việt Nam, không thể thống kê số người chết vì TNGT sau các cuộc nhậu say mềm. Nhưng nhậu đã trở thành “văn hóa” ở mọi miền đất nước, như câu nói “Sài Gòn nhậu tối, Hà Nội nhậu trưa”. Thứ “văn hóa” tốn tiền, hại sức khỏe này thực sự là rào cản lớn cho những nỗ lực của các nhà quản lý chuyên môn, chính quyền các địa phương trong mục tiêu giảm TNGT. Cuộc vận động mà Ủy ban ATGT Quốc gia phát động có thể sẽ phần nào nâng cao ý thức của người dân, song chắc chắn không thể là giải pháp lâu dài, triệt để để thay đổi thói quen ăn nhậu bất kể giờ giấc, bất chấp an toàn của rất nhiều người. Cùng với tuyên truyền, những biện pháp cứng rắn đi kèm – dựa trên luật, quy định đã ban hành – mới thực sự là liều thuốc hữu hiệu cho một căn bệnh nan y trong giao thông. Có điều, các giải pháp luôn xuất hiện rình rang rồi lại rơi vào quên lãng.

 

Cuối năm 2011, cao điểm từ 5/11 đến 5/12, hình ảnh nóng rẫy trên mặt báo là các chiến sĩ CSGT “mật phục” xung quanh nhiều quán nhậu để tìm “ma men”, đo nồng độ cồn nhằm hạn chế tình trạng người tham gia giao thông điều khiển phương tiện khi không tỉnh táo, dễ gây tai nạn. Vào thời gian cao điểm của kế hoạch này, giới sành rượu bia “hoạt động” cẩn thận hơn với đủ các chiêu ứng phó với chiếc ống thở đo nồng độ cồn của công an như đi ôtô thay vì xe máy, đi taxi thay vì tự lái… Các quán nhậu cũng không náo nhiệt như thường lệ bởi luôn có CSGT vây quanh, sẵn sàng tóm gọn các “tửu khách” đang liêu xiêu. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, sau chưa đầy một năm, mọi việc lại trở về trạng thái ban đầu.

 

Trong cuộc họp với các ngành, các địa phương về chủ đề giao thông hồi tháng 3 năm nay, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã chấp thuận triển khai hàng loạt giải pháp, trong đó có việc cấm cán bộ uống rượu bia vào buổi sáng, trưa. Theo đề xuất của Bộ trưởng Đinh La Thăng, trong quý 2/2012, UBND các tỉnh, thành, thủ trưởng các cơ quan, doanh nghiệp sẽ ban hành quy định "không uống rượu, bia trong giờ làm việc, giờ nghỉ trưa", xử lý kỷ luật nghiêm người vi phạm, không phân biệt là cán bộ hay nhân viên. Nhưng đến lúc này, cuối tháng 6, các động thái cứng rắn để đưa “văn hóa nhậu” vào nề nếp dường như mới ở giai đoạn bắt đầu. Đang giữa mùa hè, các quán nhậu khắp nội thành Hà Nội vẫn tấp nập thực khách vào các buổi trưa. Không ít trong số họ là dân văn phòng, công sở, thậm chí là thanh tra giao thông như báo chí đã từng phản ánh...

 

Việt Nguyễn