Cảnh báo Vitamin A nhiều 'không' được quảng cáo công khai hàng xách tay, loạn giá bán

Tự ý mua thuốc đau mắt đỏ khiến bệnh tăng thêm, dược sĩ 'chỉ điểm' thuốc điều trị đau mắt đỏ giả đang 'hoành hành' thị trường

GĐXH - Theo dược sĩ, một số điểm để nhận biết thuốc điều trị đau mắt đỏ thật và giả như kích thước lọ thuốc, chiều cao lọ thuốc, màu sắc và độ sắc nét chữ trên nhãn…

Chỉ có 3 loại Vitamin A sản xuất trong nước, hàng nhiều 'không' loạn giá

Theo Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), trước đây, Vitamin A liều cao (hàm lượng 100.000 IU và 200.000 IU) dùng để bổ sung cho trẻ từ 6 - 60 tháng tuổi được các tổ chức nước ngoài viện trợ, nhập khẩu vào Việt Nam và phân bổ cho các tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương theo nhu cầu.

Song, từ năm 2023, các tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương phải chủ động xây dựng kế hoạch mua sắm Vitamin A từ nguồn kinh phí của địa phương hoặc từ nguồn của các Chương trình Mục tiêu quốc gia đã được phân bổ cho địa phương và trẻ sẽ được uống vitamin A tại các trạm y tế phường, xã hoặc trường học.

Cục Quản lý dược cho biết, hiện nay, chỉ có 03 thuốc Vitamin A (hàm lượng 5.000 IU) có Giấy đăng ký lưu hành còn hiệu lực tại Việt Nam.

Do đó, để đảm bảo nguồn cung ứng thuốc Vitamin A nói chung và Vitamin A liều cao nói riêng, tại công văn số 4724/QLD-KD ngày 11/5/2023 gửi các cơ sở sản xuất thuốc, cơ sở nhập khẩu thuốc, Cục Quản lý Dược đã đề nghị các cơ sở tăng cường nghiên cứu, sản xuất, tìm nguồn cung ứng và nhập khẩu thuốc Vitamin A để cung ứng cho chương trình y tế.

Trong bối cảnh Vitamin A đang khan hiếm và lẽ ra mặt hàng thuốc chỉ được bán trong nhà thuốc thì mặt hàng Vitamin A lại đang được rao bán công khai trên không gian mạng như: Facebook, các trang mạng xã hội, với các cụm từ "hàng xách 'air'" (xách tay bằng đường hàng không – PV), "hàng miễn thuế", "hàng nhập khẩu" với nhiều mức giá, dao động… từ 8.000 đồng/viên.

Trên sàn thương mại điện tử Shopee, một số gian hàng như: Quầy thuốc H.Đ (ở Bắc Ninh), bongxinh_hang_xach_tay (Hà Nội)… công khai giới thiệu "Vitamin A ấn màu đỏ hàm lượng cao chuẩn chỉnh hãng dùng cho trẻ em từ 1 tuổi trở lên và người lớn".

Theo đó, giá đăng công khai trên các gian hàng thương mại điện tử dao động từ 13.000 – 15.000 đồng/viên. Dù chênh lệch giá bán nhưng hình ảnh quảng bá của các gian hàng đều có sản phẩm "Vitamin A 200.000 IU – Soft Gelatin Capsules", nền trắng, chữ màu đen pha ánh kim.

Trên mạng xã hội Facebook cũng tương tự, một số nickname rao bán công khai trên hội/nhóm bán hàng và quảng cáo là hàng được xách tay từ Ấn Độ, hàng xách 'air' (xách tay bằng đường hàng không – PV)…

Từ kết quả tìm kiếm trên mạng xã hội, phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống được nickname H.B (giới thiệu ở Hải Dương) giới thiệu, Vitamin A đang được rao bán công khai trên trang Facebook cá nhân là hàng sản xuất tại nước Ấn Độ, được xách tay thông qua đường hàng không và H.B là đơn vị phân phối thuốc Vitamin A cho rất nhiều nhà thuốc, cửa hàng bán thuốc tại địa bàn tỉnh Hải Dương, Hà Nội và các tính lân cận.

H.B tiết lộ bản thân hiện đang có nguồn phân phối 2 dòng Vitamin A số lượng không nhỏ là loại "Vitamin A 200.000 IU – Soft Gelatin Capsules" nền trắng, chữ màu đen pha màu ánh kim và "Vitamin A Apavk 200,000 IU" với nền trắng, chữ màu đen pha đỏ, hoa văn lá cây nhiều màu sắc.

Từ thông tin rao bán Vitamin A trên mạng, phóng viên đã đặt được 2 đơn hàng từ 2 nickname khác nhau với số lượng giới hạn.

Mặc dù 2 đơn đặt đều là Vitamin A được quảng cáo có nhãn mác giống nhau là loại "Vitamin A 200.000 IU – Soft Gelatin Capsules", được sản xuất tại Ấn Độ và bên ngoài mỗi viên thuốc đều có hình dáng thon dài, màu đỏ đậm đặc trưng mang hàm lượng cao.

Tuy nhiên, khi cắt 2 sản phẩm Vitamin A cùng loại để so sánh màu, mùi, vị, thì bằng cảm quan, mội viên thuốc ở 2 đơn hàng có mùi và vị hơi tanh hắc, màu sắc cũng không đồng đều. 

Theo thông tin quảng cáo trên mạng xã hội, nhãn mác của "Vitamin A 200.000 IU – Soft Gelatin Capsules" và "Vitamin A Apavk 200,000 IU" đều được in biểu tượng chứng nhận "GMO FREE" (thực phẩm biến đổi gen); "WHO GMP" (được chứng nhận GMP bởi WHO); "ISO"…

2 sản phẩm trên cũng thể hiện đơn vị sản xuất là Viviora Lifesciences (đường Gaikwad Nagar Punawale, Pimpri Chinchwad Maharastra, Ấn Độ. Đáng chú ý, các sản phẩm được rao bán hay đang được tiếp thị này đều không thể hiện nhãn phụ bằng tiếng Việt, không được cấp Số đăng ký lưu hành đối với thuốc.

Từ Vitamin A nhiều 'không', phụ huynh lưu ý gì?

Vitamin A có vai trò quan trọng đối với sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Bổ sung vitamin A liều cao là một trong những giải pháp hiệu quả giúp phòng chống các bệnh về mắt do thiếu vitamin A, cũng như tăng đề kháng, giúp trẻ phát triển tốt.

Hàng năm, ngành y tế tổ chức hai đợt uống vitamin A vào đầu tháng 6 và đầu tháng 12 cho trẻ dưới 6 tháng tuổi không được bú mẹ và trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ thiếu vitamin, tại các trạm y tế xã/phường, trường học.

Tuy nhiên, lợi dụng bối cảnh khan hiếm Vitamin A trong hệ thống y tế công, nhiều người bất chấp tính mạng, sức khỏe trẻ nhỏ đã sẵn sàng rao bán Vitamin A không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có chứng nhận y tế và thủ tục nhập khẩu, không được Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cấp số Đăng ký lưu hành đối với thuốc.

Tình trạng này khiến không ít các phụ huynh có nhu cầu bổ sung dinh dưỡng cho trẻ nhỏ khi mùa lạnh thêm hoang mang, lo lắng về chất lượng thực sự của sản phẩm.

Theo các chuyên gia, các sản phẩm được cho là "xách tay", không có bất cứ kiểm nghiệm hay chứng nhận y khoa, số Đăng ký lưu hành nào có thể gây ra những biến chứng khó lường ở trẻ nhỏ, khi không rõ hàm lượng và nguồn gốc chiết xuất. Đặc biệt là trong thời điểm trẻ có sức đề kháng yếu.

Vì vậy, Bộ Y tế khuyến cáo các bậc phụ huynh cần sáng suốt lựa chọn những sản phẩm có độ tin cậy cao, được sản xuất hoặc nhập khẩu từ những đơn vị uy tín trên thị trường và đặc biệt là được cấp số Đăng ký lưu hành, để đảm bảo sức khỏe cho trẻ nhỏ.

Bên cạnh đó, để phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng, bên cạnh giải pháp ngắn hạn là uống bổ sung các sản phẩm vi chất dinh dưỡng (như viên nang vitamin A liều cao, viên đa vi chất…); giải pháp trung hạn là sử dụng thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng, thì giải pháp lâu dài và cơ bản là cải thiện chất lượng bữa ăn.

Do đó, các đơn vị có liên quan cần tăng cường công tác truyền thông, khuyến khích người dân sử dụng đa dạng, phối hợp nhiều loại thực phẩm cho bữa ăn hàng ngày; ưu tiên lựa chọn và sử dụng thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng và thực hiện nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và của Bộ Y tế.

Thị trường thuốc điều trị đau mắt đỏ chính thức bị kiểm soát chặt để ngăn trục lợi, thuốc không nguồn gốc

GĐXH - Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa phát công văn yêu cầu Sở Y tế các địa phương, bệnh viện, cơ sở kinh doanh thuốc… đảm bảo cung ứng thuốc, kiểm soát giá các thuốc liên quan đến điều trị bệnh đau mắt đỏ.