Chuyển biến công tác dân số ngay từ tuyến huyện sau 5 năm triển khai thực hiện Đề án 818

Chuyển biến công tác dân số ngay từ tuyến huyện

Chi cục DS-KHHHGĐ các tỉnh, thành phố ngay sau khi tiếp nhận Đề án 818 - Đề án "Xã hội hóa (XHH) cung ứng phương tiện tránh thai (PTTT) và dịch vụ kế hoạch hóa gia đình/sức khỏe sinh sản (KHHGĐ/SKSS) tại khu vực thành thị và nông thôn" theo Quyết định số 818/QĐs-BYT ngày 12/3/2015 của Bộ trưởng Bộ Y tế đã triển khai từ tuyến tỉnh xuống địa bàn huyện.

Ở nhiều địa phương, việc triển khai thực hiện Đề án 818 đã góp phần chuyển biến công tác dân số ngay từ tuyến huyện. Như tại huyện Văn Quan, Lạng Sơn triển khai tới 24/24 xã, thị trấn (nay là 17 xã, thị trấn) trên địa bàn huyện. Sau 5 năm, các kênh phân phối của Đề án đã cung cấp trên 12.000 vỉ thuốc tránh thai Anna; gần 39.000 bao cao su các loại; trên 2.300 hộp dung dịch vệ sinh phụ nữ Vagis… tới người dân có nhu cầu.

Người dân đã tin tưởng và nhiều người nghèo, cận nghèo đã tự nguyện đổi sang sử dụng các PTTT xã hội hóa thay vì được miễn phí như trước. Toàn huyện đã có 90% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp thông tin, kiến thức, tài liệu về xã hội hóa các PTTT, dịch vụ KHHGĐ/SKSS; 20% các cặp vợ chồng chủ động mua, sử dụng PTTT thường xuyên…

Việc các cá nhân, cặp vợ chồng chủ động và tự nguyện sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại để quyết định thời điểm sinh con, khoảng cách giữa các lần sinh hợp lý và phòng tránh mang thai ngoài ý muốn. Nhờ vậy công tác DS-KHHGĐ trên địa bàn huyện đã có chuyển biến tích cực. Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên giảm từ 7,2% (năm 2016) xuống 5,6% (2020); giảm tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh từ 117 bé trai/100 bé gái (năm 2016) xuống còn 110 bé trai/100 bé gái (năm 2020); đồng thời, giúp tầm soát mức sinh phù hợp, tỷ lệ sinh con thứ ba trên địa bàn huyện luôn dưới 10%…

Tại huyện Phú Riềng, tỉnh Bình Phước tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại trên địa bàn huyện Phú Riềng trong những năm qua đều đạt kết quả cao so với mặt bằng chung toàn tỉnh. Riêng năm 2020, số cặp vợ chồng thực hiện biện pháp tránh thai hiện đại trên địa bàn huyện ghi nhận là 12384 người, chiếm 76,2% số cặp vợ chồng đang trong độ tuổi sinh đẻ, tăng 3% so với cùng kỳ. Các chỉ tiêu biện pháp tránh thai đều hoàn thành vượt mức tỉnh giao, cụ thể: Vòng tránh thai mới: 1150/1135 cas (đạt 101,3% KH), thuốc uống tránh thai: 2804/3365 (đạt 83,3% KH), thuốc tiêm tránh thai: 1113/475 cas (đạt 243,3% KH), bao cao su: 1650/1625 cas (đạt 102% KH)… Từ đó, công tác DS-KHHGĐ đạt nhiều kết quả tích cực.

Tích cực truyền thông

Nhìn chung thời gian qua, việc triển khai Đề án 818 trên địa bàn nhiều huyện đã từng bước đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm tính bền vững của Chương trình DS-KHHGĐ, góp phần trực tiếp thực hiện mục tiêu đẩy mạnh xã hội hóa công tác y tế/dân số. Đặc biệt, Đề án đánh dấu sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy cũng như trong phương thức tổ chức thực hiện cung cấp phương tiện tránh thai, hàng hóa và dịch vụ SKSS/KHHGĐ đối với đơn vị quản lý.

Với đối tượng thụ hưởng, Đề án đã góp phần nâng cao nhận thức và chuyển đổi hành vi của người dân từ bao cấp, miễn phí sang dùng dịch vụ mua – bán theo nhu cầu và điều kiện kinh tế để có được dịch vụ tốt nhất, phù hợp nhất.

Để có được điều này, tại các huyện công tác truyền thông được đẩy mạnh. Hàng năm để người dân được tiếp cận các sản phẩm của đề án, các huyện đã xây dựng kế hoạch thực hiện đề án và ra các văn bản hướng dẫn thực hiện theo văn bản chỉ đạo của Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh; chỉ đạo trạm y tế các xã, thị trấn xây dựng kế hoạch, truyền thông có hiệu quả đến các đối tượng trong độ tuổi sinh đẻ về các sản phẩm của Đề án 818 nhằm tạo sự đồng thuận của người dân khi dùng PTTT và dịch vụ KHHGĐ/SKSS.

Phòng Dân số, Trung tâm Y tế huyện Văn Quan đã phối hợp với các cơ quan liên quan tuyên truyền mục đích, ý nghĩa của việc sử dụng các sản phẩm trong Đề án 818, từ đó, giúp nâng cao nhận thức của người dân về việc sử dụng PTTT, các dịch vụ KHHGĐ/SKSS. 5 năm qua, đơn vị đã phối hợp tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh được trên 600 lần đến hơn 80.000 lượt người nghe; truyền thông lồng ghép qua các hội nghị, giao ban và các sự kiện trong năm…

Việc tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng, qua mạng xã hội Facebook; Zalo; TikTok…được đẩy mạnh. Đồng thời tuyên truyền, tiếp thị các sản phẩm trong Đề án 818 thông qua thảo luận nhóm, tư vấn hộ gia đình, các câu lạc bộ…

Để đáp ứng ngày một tốt hơn nhu cầu của nhân dân, Trung tâm Y tế huyện Phú Riềng cũng mở rộng tiếp thị xã hội các loại Phương tiện tránh thai ở các Trạm Y xã trên địa bàn huyện. Ngoài các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, Trung tâm còn chú trọng đến tất cả đối tượng có nhu cầu sử dụng. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ dân số từ tuyến huyện đến cơ sở, Cộng tác viên Dân số và Y tế thôn/bản đều tích cực "Đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" để thực hiện công tác tuyên truyền, vận động và cung cấp các biện pháp tránh thai.

Các đợt Chiến dịch tăng cường tuyên truyền vận động và lồng ghép cung cấp dịch vụ Chăm sóc Sức khỏe sinh sản/Kế hoạch hóa gia đình (SKSS/KHHGĐ) đến vùng đông dân, vùng có mức sinh cao và khu vực đặc thù trên địa bàn huyện nhằm giúp người dân có nhiều cơ hội lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp.