Chuyên gia giao thông nói gì về kiến nghị tăng phí đường bộ để “cứu” nhà đầu tư BOT?

Nhiều dự án BOT sụt giảm doanh thu do dịch COVID-19, Bộ GTVT kiến nghị tăng phí đường bộ

Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) vừa có văn bản gửi Thủ tướng về việc hỗ trợ doanh nghiệp dự án BOT do ảnh hưởng của dịch COVID-19.

Theo đó, Bộ GTVT trình Chính phủ hai phương án hỗ trợ các dự án BOT. Cụ thể, phương án 1 cho phép tăng phí dịch vụ sử dụng đường bộ theo hợp đồng dự án. Giao Bộ GTVT lựa chọn thời điểm phù hợp để hạn chế tối đa ảnh hưởng đến chi phí vận tải.

Phương án 2, giữ nguyên mức phí như hiện tại, chỉ thực hiện tăng phí theo lộ trình đã ký trong hợp đồng dự án từ năm 2022. Tuy nhiên, Nhà nước bố trí khoảng 5.080 tỉ đồng hỗ trợ các dự án do chưa được tăng giá theo hợp đồng BOT đã ký. Giao Bộ KH&ĐT tổng hợp, báo cáo Thủ tướng để bố trí kế hoạch vốn; Bộ GTVT đàm phán với nhà đầu tư và ngân hàng cung cấp tín dụng.

"Trong đó hai phương án trên, Bộ GTVT ưu tiên phương án 1 vì không phải bố trí ngân sách nhà nước", Bộ GTVT cho hay.

Kiến nghị tăng phí BOT để "cứu" nhà đầu tư dự án giao thông của Bộ Giao thông Vận tải đang được dư luận đặc biệt quan tâm. Ảnh: Nhật Tân

Ngay khi có đề xuất này, nhiều ý kiến đã được đưa ra, ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho biết, khó khăn mà ngành vận tải và các nhà đầu tư BOT gặp phải do dịch COVID-19 là rất lớn. 

"Trước đề xuất của Bộ GTVT về việc tăng phí BOT, bản thân tôi chia sẻ với các khó khăn của Bộ GTVT và doanh nghiệp BOT. Áp lực của việc phải đảm bảo phương án tài chính, các cam kết đã ký trong hợp đồng BOT là lớn, đề nghị của các nhà đầu tư, Bộ GTVT cũng chính đáng. Tuy nhiên trong thời điểm hiện nay, nền kinh tế nói chung và ngành vận tải nói riêng vẫn đang khó khăn, các cơ quan bộ ngành cần tiếp tục nghiên cứu và xem xét việc tăng phí BOT", Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam.

Theo ông Quyền, việc tăng phí BOT sẽ gây khó khăn cho các doanh nghiệp vận tải. Trong khi thiệt hại mà các doanh nghiệp này hứng chịu do dịch COVID-19 cũng rất lớn. Nhiều tháng nay, các doanh nghiệp vận tải đều hoạt động cầm chừng, chỉ đạt từ 30-50% so với trước đó.

"Bộ GTVT cần có giải pháp để ngành vận tải hoạt động thuận lợi hơn. Phí BOT hiện vẫn đang khác nhau ở từng địa phương nên việc thay đổi mức phí cần được xem xét, cân nhắc. Nếu có thay đổi cần phải từng bước và cần có lộ trình, đúng thời điểm thích hợp", ông Quyền nhấn mạnh.

Trong khi đó, PGS.TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế - tài chính, cho rằng dịch COVID-19 xảy ra ngẫu nhiên, không ai dự báo trước được. Trong bối cảnh đó, nền kinh tế suy thoái khiến cho mọi DN đều gặp khó khăn, trong đó có các nhà đầu tư BOT.

Tuy nhiên, hai phương án Bộ GTVT đưa ra rất khó cho Chính phủ lựa chọn. Cụ thể, phương án tăng theo lộ trình không phù hợp, bởi sau một thời gian đối phó với dịch bệnh, nền kinh tế bắt đầu phục hồi và Nhà nước đang cố gắng giảm 20%-50% các loại phí, lệ phí giúp doanh nghiệp vực dậy, giờ bàn tăng phí là đi ngược chủ trương.

PGS.TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế - tài chính.

Trường hợp dùng ngân sách bù cũng không phù hợp, bởi nguồn lực Nhà nước có hạn, đặc biệt trong tình cảnh dịch COVID-19, nguồn tiền cần chi nhiều khoản khác để phục hồi kinh tế. Cũng theo PGS.TS Ngô Trí Long, nếu tăng theo lộ trình sẽ an toàn cho nhà đầu tư BOT nhưng ảnh hưởng đến các DN khác, đặc biệt là doanh nghiệp vận tải nên Chính phủ cần xem xét thấu đáo.

Từ đó, ông Ngô Trí Long cho rằng phương án tối ưu nhất là Bộ GTVT đàm phán với nhà đầu tư BOT kéo dài thời gian thu phí. Cạnh đó, xem xét tái cơ cấu thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ… đối với các dự án BOT.

"Tôi nghĩ đây là phương án hài hòa nhất ở thời điểm hiện tại bởi Nhà nước cũng đang có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp như giãn, hoãn thuế, các chính sách ưu đãi tín dụng… Nhà đầu tư BOT cũng thuộc đối tượng này…", ông Ngô Trí Long nói.

Thạc sĩ Trần Đình Anh

Giảng viên Khoa Xây dựng Đảng, Trường ĐTCB Lê Hồng Phong