Đến năm 2050, một quốc gia trên thế giới sẽ biến mất, người dân đang "tháo chạy"

Nếu các ước tính hiện tại là chính xác, đến năm 2050, quốc đảo xinh đẹp Tuvalu ở Thái Bình Dương đang trên bờ vực trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới bị nhấn chìm hoàn toàn bởi mực nước biển dâng do biến đổi khí hậu. Khi những hòn đảo này dần biến mất dưới làn sóng, một cuộc di cư hàng loạt đã bắt đầu, đánh dấu một cuộc chiến tuyệt vọng không chỉ để sinh tồn mà còn để bảo tồn sự tồn tại của một quốc gia.

Quốc gia nhỏ bé với khoảng 11.000 dân, nằm rải rác trên 9 hòn đảo thấp, đã và đang đối mặt với một thực tế kinh hoàng: mực nước biển đã dâng cao hơn 15 cm so với mức trung bình toàn cầu trong 30 năm qua. Con số này nghe có vẻ nhỏ nhưng trên thực tế, nó là một thảm họa khẩn cấp đòi hỏi hành động ngay lập tức. Các hòn đảo đang bị nhấn chìm từng chút một mỗi khi thủy triều lên. Nhà cửa bị ngập, mùa màng bị hủy hoại do nước mặn xâm nhập, và nguồn nước ngọt ngày càng bị ô nhiễm. Đối với người dân Tuvalu, mối đe dọa không phải là một lời tiên tri xa vời mà là một cuộc chiến sinh tồn hàng ngày.

Một sợi dây cứu sinh trong bối cảnh diệt vong

Nhận ra mối đe dọa hiện hữu, Tuvalu và Úc đã ký Hiệp ước Liên minh Falepili vào năm 2023. Đây là một thỏa thuận đột phá, thiết lập chương trình di cư khí hậu có kế hoạch đầu tiên trên thế giới. Theo hiệp ước, Úc sẽ cấp quyền cư trú vĩnh viễn cho 280 người Tuvalu mỗi năm, mang đến cho họ một ngôi nhà mới và quyền tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, nhà ở và việc làm.

Nhu cầu khổng lồ đối với sợi dây cứu sinh này được thể hiện rõ khi đợt bỏ phiếu đầu tiên của chương trình visa được mở vào tháng 7. Hơn 8.750 người, bao gồm cả các thành viên trong gia đình, đã đăng ký để giành lấy chỉ 280 suất. Tỷ lệ đăng ký đáng kinh ngạc này cho thấy sự tuyệt vọng và cấp bách của toàn bộ dân tộc. Đồng thời, nó cũng nhấn mạnh một sự thật khó khăn: Hiệp ước Falepili, mặc dù là một bước đi quan trọng, chỉ có thể giúp đỡ một phần nhỏ dân số, để lại phần lớn người dân Tuvalu đối mặt với một tương lai bất định.

Một quốc gia số trỗi dậy từ lòng biển

Nỗ lực cứu Tuvalu không chỉ là di dời người dân, mà còn là một sáng kiến tiên phong nhằm bảo tồn di sản văn hóa phong phú của họ. Chính phủ đã khởi xướng một kế hoạch đầy tham vọng để trở thành quốc gia số đầu tiên trên thế giới. Vào năm 2022, Tuvalu tuyên bố ý định tạo ra một quốc gia ảo có thể tồn tại rất lâu sau khi những hòn đảo vật chất của họ đã biến mất.

Sáng kiến này bao gồm một nỗ lực to lớn để quét 3D các hòn đảo, số hóa tất cả các chức năng của chính phủ, và thậm chí viết lại hiến pháp để định nghĩa hợp pháp Tuvalu là một thực thể số. Mục tiêu là tạo ra một "phiên bản song sinh kỹ thuật số" của quốc gia, một kho lưu trữ ảo về đất đai, văn hóa và lịch sử của họ, có thể được truy cập từ bất cứ đâu trên thế giới. Điều này đảm bảo rằng ngay cả khi các hòn đảo chìm xuống, quốc gia Tuvalu vẫn sẽ tiếp tục tồn tại, chỉ là không theo cách truyền thống. Đây là một chiến lược táo bạo và sáng tạo để bảo tồn bản sắc dân tộc trước sức mạnh không thể ngăn cản của biến đổi khí hậu.

Lời cảnh báo toàn cầu

Những gì đang xảy ra với Tuvalu không phải là một sự kiện cá biệt; đó là điềm báo của một cuộc khủng hoảng toàn cầu. Nước biển đang dâng lên khắp mọi nơi, với tốc độ đáng báo động. 

Theo NASA, tốc độ dâng của mực nước biển toàn cầu đã tăng gấp đôi kể từ năm 1993. Ở một số khu vực, tình hình còn tồi tệ hơn nhiều. Vịnh Mexico, chẳng hạn, đang dâng cao nhanh gấp ba lần so với mức trung bình toàn cầu, đe dọa hàng triệu người dân ở các bang ven biển như Florida, Louisiana và Texas.

Tuvalu là "con chim hoàng yến trong mỏ than", và mỏ than đó đang nhanh chóng ngập đầy nước. Cuộc chiến của họ là một lời cảnh báo rõ ràng cho phần còn lại của thế giới rằng tác động của biến đổi khí hậu không còn là một mối đe dọa xa vời, mà là một thực tế hiện hữu và tàn khốc. Thế giới đang dõi theo Tuvalu, một quốc gia nhỏ bé đang chiến đấu để giành lấy quyền tồn tại, và số phận của họ có thể là một cái nhìn trước về tương lai của chính chúng ta.

Nguồn: VICE