Dự luật phòng, chống bạo lực gia đình: Áp dụng với cả người chung sống như vợ chồng

Xung quanh dự luật Phòng, chống bạo lực gia đình (BLGĐ), PV Báo GĐ&XH có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Hoàng Mai - Phó Vụ trưởng Vụ các vấn đề xã hội - Văn phòng Quốc hội về những điểm đáng chú ý trong dự luật này.

Những điểm đáng chú ý trong dự luật Phòng, chống BLGĐ là gì thưa ông?

Đó là việc áp dụng dự luật đối với những người chung sống như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn. Dự luật cho phép Chủ tịch UBND cấp xã có quyền tạm giam người gây bạo lực 3 ngày, cấm người gây bạo lực không được tiếp xúc với nạn nhân.

Thứ hai, đó là giao cho toà án tạm giữ người gây bạo lực không quá 4 tháng. Đây là điểm mới nhất của dự luật và chắc chắn sẽ có nhiều ý kiến về vấn đề này.

Vậy dự luật có quy định những điều kiện cụ thể nào để tạm giữ người gây BLGĐ?

Để tạm giam được người có hành vi gây bạo lực thì phải có đủ 4 điều kiện. Đó là người đó có hành vi gây tổn hại đến sức khoẻ và tính mạng. Ngoài ra, nạn nhân phải có đơn tố cáo. Thứ ba là phải có nơi ở khác nhau. Thứ tư là họ đang thụ lý hoặc giải quyết vụ án dân sự nào đó.

Biện pháp cách ly không áp dụng cho những hành vi bạo lực tình dục và bạo lực tinh thần, vì sao thưa ông?

Ở các nước cũng có áp dụng nhưng ở mình còn quá mới.  Và nhiều người cho rằng, cứ để cho luật ra đời rồi sẽ điều chỉnh và bổ sung sau. Bởi ở mình, nếu khi luật được triển khai và thực hiện, thì vấn đề đặt ra là phải tổ chức tập huấn cho cán bộ trong các cơ quan bảo vệ pháp luật như công an, toà án và các tổ chức khác như cán bộ y tế...

Thực ra, bạo lực tình dục suy đến cùng thì cũng là động chạm đến thể xác. Có hai dạng có thể quy về mức hình sự: Đó là tỉ lệ thương tật từ 11% - 30% và dưới 11%. Mặc dù có đủ điều kiện để truy tố nhưng nếu nạn nhân không yêu cầu thì cũng không xử lý hình sự được. Còn nếu tỉ lệ thương tật trên 30% thì không có yêu cầu của nạn nhân, người gây bạo lực cũng vẫn bị truy tố.

Bạo hành trẻ em cũng là một vấn đề đáng được quan tâm. Tuy nhiên trong dự luật không hề nhắc đến, vì sao thưa ông?

Không nhắc đến trẻ em, không có nghĩa là luật loại trừ đối tượng là trẻ em ra  ngoài. Tất cả những hành vi được quy định là BLGĐ trong dự luật, nếu nạn nhân là trẻ em thì vẫn áp dụng bình thường. Còn nếu có những hành vi đặc thù thì sẽ được áp dụng trong Luật Bảo vệ và chăm sóc, giáo dục trẻ em. Bởi trong Luật này đã quy định khá đầy đủ và chi tiết.

Có ý kiến cho rằng, BLGĐ là vấn đề riêng tư trong các gia đình, liệu Luật Phòng, chống BLGĐ ra đời có tính khả thi?

BLGĐ nói chung không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà là vấn đề của cả thế giới. Những nước đi tiên phong trong vấn đề phòng chống BLGĐ đã có luật cách đây 20 - 30 năm. Vì thế, BLGĐ không còn là vấn đề trong gia đình nữa mà là vấn đề của toàn xã hội. Đó là vấn đề bảo vệ quyền con người. Vai trò cá nhân trong việc bảo vệ quyền con người là vô cùng quan trọng nhưng không đủ. Để bảo vệ được quyền đó cần có sự giúp sức của cộng đồng, của xã hội, của thể chế.

Xin cảm ơn ông!

Lâm Vũ (Thực hiện)