Giá cước vận tải, “ông” là ai?

Trong khi giá xăng dầu liên tiếp giảm, cước vận tải vẫn “án binh bất động”. Ảnh: H.P

Thứ trưởng Bộ Công Thương: Tôi cũng bức xúc!

Theo thống kê, từ đầu năm đến nay, giá xăng đã điều chỉnh tăng 5 lần, giảm 9 lần; giá dầu diesel đã điều chỉnh tăng 4 lần, giảm 16 lần. Đây có lẽ là năm mà giá xăng dầu có tần suất điều chỉnh nhiều nhất từ trước tới nay. Tuy nhiên, một điều lạ là cước vận tải - loại giá chịu sự tác động trực tiếp của giá xăng dầu - chưa hề có biến động giảm tương ứng. Hiện tượng này đã gây nên nhiều ý kiến bất bình trong dư luận.

Chia sẻ về vấn đề giá tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Công Thương trước thời điểm giá xăng dầu giảm lần thứ 9 liên tiếp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho hay: “Tôi là một người tiêu dùng. Vì vậy, tôi cũng bức xúc với việc mỗi khi giá xăng dầu điều chỉnh tăng thì rất nhiều mặt hàng khác cũng đẩy giá tăng theo. Tuy nhiên, trong thời gian qua khi xăng dầu giảm giá liên tiếp thì chưa thấy nhóm hàng vận tải giảm”.

Không chỉ lãnh đạo Bộ Công Thương tỏ rõ sự băn khoăn, bức xúc. Trước đó một ngày, Bộ Tài chính cũng đã có đề nghị Bộ GTVT chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo các Sở GTVT, các cơ quan chức năng, các doanh nghiệp vận tải hành khách, hàng hóa đường bộ chấp hành nghiêm quy định về quản lý vận tải, giá cước vận tải.

Cùng với đó, tăng cường kiểm tra việc thực hiện kê khai giá cước, niêm yết giá cước vận tải theo quy định, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về quản lý vận tải, quản lý cước vận tải; chỉ đạo doanh nghiệp vận tải tính toán lại giá thành, thực hiện kê khai lại giá cước phù hợp với biến động của chi phí nhiên liệu và giá các yếu tố đầu vào.

Hiệp hội vận tải: Không thể giảm ngay được

Trong khi hầu hết người dân đều tỏ ý bức xúc, kêu ca về giá cước vận tải. Trong khi các bộ chuyên ngành như GTVT, Công Thương, Tài chính đều đã có những quan điểm rõ ràng về việc này thì phía doanh nghiệp vận tải, vẫn là một câu: Chưa thể giảm!

Ông Bùi Danh Liên, Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội biện minh rằng, hoạt động vận tải không thể theo cơ chế thị trường như việc buôn bán hàng hóa ở các chợ, do đó cước vận tải sẽ không thể giảm ngay được (?!). Theo ông Liên, giá xăng dầu thế giới điều chỉnh lên, xuống thất thường và có tính liên tục khiến giá xăng dầu trong nước phụ thuộc và có thể thực hiện điều chỉnh tương ứng. Nhưng lĩnh vực vận tải thì không như vậy. Muốn điều chỉnh cước vận tải, các doanh nghiệp không chỉ cân nhắc đến giá xăng, mà trong đó còn nhiều yếu tố như quản lý, điều hành, thuế và quan trọng là chi phí, thời gian cho việc thực hiện thay đổi giá cước như gửi hồ sơ, điều chỉnh giá đồng hồ đối với taxi, in biểu giá để thông báo...

Ông Liên còn cho rằng, đầu năm, khi giá xăng dầu liên tục tăng, các doanh nghiệp taxi vẫn cố gắng giữ giá. Với các doanh nghiệp du lịch, chạy hợp đồng, lượng khách giảm nên để giữ khách, các doanh nghiệp này cũng không tăng giá. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp vận tải đến nay đang phải gánh chi phí đầu vào rất cao như giá điện, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, giá nước, các loại phí đường bộ, sửa chữa phương tiện, khấu hao phương tiện... đều tăng. Giá xăng dầu trong nước liên tiếp giảm lần thứ 9 là tín hiệu tích cực giúp các doanh nghiệp vận tải giảm được gánh nặng chi phí đầu vào, song để giảm giá cước trong hoạt động vận tải ngay theo xu hướng giá xăng dầu là điều chưa thể thực hiện. Điều này cần có độ trễ và chính sách ổn định giá nguyên liệu từ phía Nhà nước. Nếu giá xăng dầu giảm sâu như hiện nay và có thể được ổn định trong một thời gian dài thì các doanh nghiệp sẽ tính toán để có hướng giảm cước.

Đại diện doanh nghiệp taxi, Hiệp hội Taxi Hà Nội cho biết, thời điểm trước và đầu năm 2014, khi giá xăng dầu liên tục tăng mạnh, hầu hết các doanh nghiệp taxi đều đã không tăng giá cước để cạnh tranh về giá, hoặc nếu có tăng nhẹ thì cũng đã điều chỉnh giảm. Do đó, khi giá xăng dầu tiếp tục giảm như hiện nay, các doanh nghiệp sẽ khó có thể giảm giá cước vận tải.

Có ý kiến cho rằng, chi phí nhiên liệu trong giá cước vận tải lâu nay vẫn ở mức khoảng 40 – 45% đối với xe chạy dầu và 45 – 50% đối với xe chạy xăng. Từ đầu năm đến nay, giá xăng dầu đã giảm nhiều lần, nhưng biên độ giảm chỉ khoảng 2 – 3% nên việc điều chỉnh cước là rất khó. Bao giờ giá cước vận tải cũng phải có độ trễ nhất định, kể cả khi tăng hay khi giảm. Do đó, cần phải có biên độ tăng giảm kéo dài thì doanh nghiệp vận tải mới có thể xoay sở được.

Tuy nhiên, so với mức giá xăng 25.640 đồng/lít tại thời điểm ngày 7/7, đến nay, sau 9 lần điều chỉnh giảm liên tiếp, xăng RON 92 và 95 đã giảm tới gần 4.300 đồng/lít. Mức giảm này đang cao hơn khoảng 1.400 đồng/lít so với tổng mức tăng giá xăng dầu từ đầu năm. Dư luận đang đặt câu hỏi về nghịch lý: Giá xăng dầu đã giảm đến 9 lần từ đầu năm đến nay, nhưng vẫn chưa thấy cước vận tải giảm? “Độ trễ” để giảm giá cước vận tải sẽ là thời điểm nào khi mà hầu hết người dân và các bộ ngành liên quan đều đã hết… kiên nhẫn?!

 Hà Phương