Già hóa dân số ở Việt Nam: Tốc độ “phi mã”
GiadinhNet - Dân số Việt Nam đang già hóa với một tốc độ chưa từng có trong lịch sử.
 |
|
Việt Nam cần có những chính sách can thiệp, tạo tác động tích cực đến cuộc sống, sức khỏe của nhóm dân số cao tuổi. (Ảnh: Vũ Hồng Quang). |
“Già hóa không phải là gánh nặng mà là một tiến trình tất yếu, là một thành tựu. Điều quan trọng là những thành tựu đó phải được phát huy. Phát huy người cao tuổi là vấn đề số 1 rồi mới đến vấn đề số 2 là chăm sóc. Vấn đề già hóa dân số đã được coi là một trong những vấn đề ưu tiên trong Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011-2020”. |
Theo đánh giá của UNFPA, Việt Nam đang già hóa với một tốc độ chưa từng có trong lịch sử do tuổi thọ bình quân ngày càng tăng lên trong khi tỉ suất sinh và tỉ suất chết giảm.
TS Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết, theo Tổng Điều tra Dân số và Nhà ở ngày 1/4/2009, số người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên là 9% thì đến năm 2010, con số này là 9,4% (tăng 0,4%). Theo TS Trọng, thời điểm này, Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn "già hóa dân số". Ông cũng dự báo, trong tương lai, tốc độ già hóa sẽ không phải 0,4% nữa mà sẽ là 0,5% - 0,6% và đến năm 2025, Việt Nam sẽ bước vào thời kỳ dân số "già".
Già hóa dân số là xu hướng tất yếu khi kinh tế, xã hội mỗi quốc gia ngày một phát triển, đời sống vật chất của người dân được nâng cao. Khuynh hướng nhân khẩu học này cho thấy Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trong việc cải thiện đáng kể về y tế, dinh dưỡng và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, theo UNFPA, già hóa dân số nhanh chóng cũng sẽ tạo ra những thách thức to lớn đối với Việt Nam.
Thách thức
Cùng với xu hướng này, thế giới đã và đang phải đối mặt với nhiều thách thức do cơ cấu dân số đất nước ngày càng già hơn. Nhiều nước trong khu vực như: Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore, Malaysia... đã phải tìm kiếm các biện pháp để giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực của vấn đề này. Còn tại Việt Nam, vấn đề già hóa dân số mới chỉ thực sự được quan tâm trong một vài năm trở lại đây.
Hiện tại, NCT nước ta vẫn sống nương tựa vào con cháu. Tuy nhiên, tỉ lệ này đang giảm do cách sống đã thay đổi nhanh chóng từ gia đình nhiều thế hệ sang gia đình hạt nhân. Ngày càng có nhiều người già sống cô đơn, nhiều cặp vợ chồng cao tuổi hơn và nhiều gia đình khuyết thế hệ hơn. Tuổi thọ trung bình của người dân cao nhưng số năm khỏe mạnh thấp cũng đang khiến người cao tuổi đang phải chịu gánh nặng về bệnh tật. Trong khi đó, chi phí chăm sóc y tế cho 1 NCT gấp 8 lần cho một đứa trẻ.
Theo TS Long, trợ cấp hưu trí và trợ cấp xã hội hàng tháng được coi là nguồn thu nhập chính của NCT nhưng mức độ bao phủ của các chương trình này còn thấp. Trong tương lai của xã hội dân số già, cơ cấu nghề nghiệp sẽ thay đổi, gánh nặng kinh tế cho người lao động trẻ cũng cao hơn... Tất cả những khó khăn đó sẽ là một thách thức to lớn nếu chúng ta không có một chính sách, chiến lược thích ứng.
"Đây là một hiện tượng toàn cầu ảnh hưởng đến tất cả mọi người, từ nam giới tới phụ nữ và trẻ em. Đối với mỗi quốc gia, sự gia tăng nhanh chóng cả về số lượng cũng như tỉ lệ của nhóm dân số cao tuổi so với nhóm dân số trong độ tuổi lao động sẽ có những ảnh hưởng trực tiếp đến tính công bằng và sự kết nối trong một thế hệ và giữa các thế hệ".
Bà Nobuko Horibe, Giám đốc khu vực châu Á và Thái Bình Dương của UNFPA
"Chúng ta đang ở thời khắc duy nhất trong lịch sử. Các bài học kinh nghiệm dựa trên các nghiên cứu chính sách được xây dựng một cách cẩn trọng từ các quốc gia khác sẽ gợi ý cho chúng ta một số chính sách và can thiệp giúp tạo ra tác động tích cực và sâu rộng tới cuộc sống, sức khỏe của nhóm dân số cao tuổi đang ngày càng gia tăng ở Việt Nam".
Ông Bruce Cambell,
Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam
“Chúng ta cần làm chậm quá trình "già" theo cách già hóa dân số chủ động: Khuyến khích NCT tiếp tục tham gia hoạt động xã hội, làm kinh tế và tự chăm sóc sức khỏe cho mình tốt hơn. Điều quan trọng nhất chính là giáo dục ý thức mỗi cá nhân về việc "lo cho tuổi già từ khi còn trẻ". Bởi lo cho mình cũng chính là cho gia đình, cộng đồng và các thế hệ tương lai”.
TS Giang Thanh Long, Phó Viện trưởng Viện Chính sách công và quản lý, ĐHKTQD |
TP.HCM yêu cầu các trường không được tổ chức hội trại qua đêm
Giáo dục - 4 giờ trướcKể từ học kỳ 2 năm học 2025-2026, học sinh tại TP.HCM sẽ không được tổ chức hội trại qua đêm.
Lai Châu: Phá chuyên án ma túy hoạt động tinh vi, manh động trên tuyến biên giới
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Chiều 31/1/2026, Công an tỉnh Lai Châu biểu dương các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong triệt phá Chuyên án 0126S, bắt giữ 2 đối tượng mua bán trái phép chất ma túy, thu giữ 2 bánh heroin.
Khởi tố cặp đôi chuyên lừa người nghèo bằng chiêu 'chạy suất' nhà ở xã hội
Pháp luật - 6 giờ trướcLợi dụng nhu cầu về chỗ ở của những gia đình khó khăn, cặp đôi ở Đà Nẵng
Vì sao dự kiến giới hạn 10 nguyện vọng xét tuyển đại học?
Giáo dục - 7 giờ trướcViệc đề xuất giới hạn 10 nguyện vọng xét tuyển đại học cho mỗi thí sinh đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận.
Hà Nội mỗi ngày: Phạt nguội 162 trường hợp vi phạm trật tự đô thị, công cộng và vệ sinh môi trường
Thời sự - 7 giờ trướcGĐXH - Trong ngày 30/01/2026, lực lượng chức năng Công an TP Hà Nội đã phát hiện, xử lý phạt nguội hàng trăm trường hợp vi phạm liên quan đến trật tự đô thị, trật tự công cộng, trật tự giao thông và vệ sinh môi trường trên địa bàn nhiều xã, phường, thông qua hệ thống camera giám sát và phản ánh trực tiếp tại hiện trường.
Hà Nội: Bắt giữ nhóm đối tượng chuyên trộm xe máy, mỗi lần chỉ cần 1-3 phút thực hiện
Pháp luật - 8 giờ trướcGĐXH - Ngày 31/1, Công an TP Hà Nội thông tin, Công an phường Tây Mỗ vừa bắt giữ nhóm đối tượng trộm xe máy.
"Cháy vé" nhiều đường bay Tết từ TPHCM đi miền Trung, miền Bắc
Đời sống - 9 giờ trướcNhiều đường bay từ TPHCM đi các địa phương miền Trung và miền Bắc ghi nhận tình trạng cháy vé, trong khi chiều ngược lại phải khai thác chuyến bay rỗng.
Phát hiện 1,5 tấn thực phẩm không rõ nguồn gốc tại Công ty BBB Thăng Long
Pháp luật - 9 giờ trướcGĐXH - Chiều ngày 31/1, Công an TP Hà Nội thông tin, đơn vị vừa phối hợp lực lượng quản lý thị trường kiểm tra, phát hiện hơn 1,5 tấn nguyên liệu thực phẩm không rõ nguồn gốc tại Công ty cổ phần BBB Thăng Long.
Lai Châu: Dùng xe chuyên dụng cứu 2 thiếu niên bất tỉnh bên đường
Thời sự - 10 giờ trướcGĐXH - Ngày 31/1, Công an tỉnh Lai Châu thông tin, Công an xã Mường Than đã kịp thời đưa đi cấp cứu 2 thiếu niên bị bất tỉnh sau tai nạn giao thông.
Tin mới nhất về đợt gió mùa Đông Bắc khiến một số nơi xuống dưới 8 độ
Đời sống - 10 giờ trướcGĐXH - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, hiện nay (31/01), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực Đông Bắc Bộ.
Càng gần Rằm tháng Chạp, 3 con giáp này càng đón nhiều tin vui tài chính
Đời sốngGĐXH - Khi năm cũ dần khép lại, vận trình tài chính của một số con giáp bắt đầu tăng tốc rõ rệt. Càng tiến sát Rằm tháng Chạp, những con giáp này càng dễ đón tin vui về tiền bạc.
