Già hóa dân số ở Việt Nam: Tốc độ “phi mã”
GiadinhNet - Dân số Việt Nam đang già hóa với một tốc độ chưa từng có trong lịch sử.
 |
|
Việt Nam cần có những chính sách can thiệp, tạo tác động tích cực đến cuộc sống, sức khỏe của nhóm dân số cao tuổi. (Ảnh: Vũ Hồng Quang). |
“Già hóa không phải là gánh nặng mà là một tiến trình tất yếu, là một thành tựu. Điều quan trọng là những thành tựu đó phải được phát huy. Phát huy người cao tuổi là vấn đề số 1 rồi mới đến vấn đề số 2 là chăm sóc. Vấn đề già hóa dân số đã được coi là một trong những vấn đề ưu tiên trong Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011-2020”. |
Theo đánh giá của UNFPA, Việt Nam đang già hóa với một tốc độ chưa từng có trong lịch sử do tuổi thọ bình quân ngày càng tăng lên trong khi tỉ suất sinh và tỉ suất chết giảm.
TS Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết, theo Tổng Điều tra Dân số và Nhà ở ngày 1/4/2009, số người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên là 9% thì đến năm 2010, con số này là 9,4% (tăng 0,4%). Theo TS Trọng, thời điểm này, Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn "già hóa dân số". Ông cũng dự báo, trong tương lai, tốc độ già hóa sẽ không phải 0,4% nữa mà sẽ là 0,5% - 0,6% và đến năm 2025, Việt Nam sẽ bước vào thời kỳ dân số "già".
Già hóa dân số là xu hướng tất yếu khi kinh tế, xã hội mỗi quốc gia ngày một phát triển, đời sống vật chất của người dân được nâng cao. Khuynh hướng nhân khẩu học này cho thấy Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trong việc cải thiện đáng kể về y tế, dinh dưỡng và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, theo UNFPA, già hóa dân số nhanh chóng cũng sẽ tạo ra những thách thức to lớn đối với Việt Nam.
Thách thức
Cùng với xu hướng này, thế giới đã và đang phải đối mặt với nhiều thách thức do cơ cấu dân số đất nước ngày càng già hơn. Nhiều nước trong khu vực như: Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore, Malaysia... đã phải tìm kiếm các biện pháp để giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực của vấn đề này. Còn tại Việt Nam, vấn đề già hóa dân số mới chỉ thực sự được quan tâm trong một vài năm trở lại đây.
Hiện tại, NCT nước ta vẫn sống nương tựa vào con cháu. Tuy nhiên, tỉ lệ này đang giảm do cách sống đã thay đổi nhanh chóng từ gia đình nhiều thế hệ sang gia đình hạt nhân. Ngày càng có nhiều người già sống cô đơn, nhiều cặp vợ chồng cao tuổi hơn và nhiều gia đình khuyết thế hệ hơn. Tuổi thọ trung bình của người dân cao nhưng số năm khỏe mạnh thấp cũng đang khiến người cao tuổi đang phải chịu gánh nặng về bệnh tật. Trong khi đó, chi phí chăm sóc y tế cho 1 NCT gấp 8 lần cho một đứa trẻ.
Theo TS Long, trợ cấp hưu trí và trợ cấp xã hội hàng tháng được coi là nguồn thu nhập chính của NCT nhưng mức độ bao phủ của các chương trình này còn thấp. Trong tương lai của xã hội dân số già, cơ cấu nghề nghiệp sẽ thay đổi, gánh nặng kinh tế cho người lao động trẻ cũng cao hơn... Tất cả những khó khăn đó sẽ là một thách thức to lớn nếu chúng ta không có một chính sách, chiến lược thích ứng.
"Đây là một hiện tượng toàn cầu ảnh hưởng đến tất cả mọi người, từ nam giới tới phụ nữ và trẻ em. Đối với mỗi quốc gia, sự gia tăng nhanh chóng cả về số lượng cũng như tỉ lệ của nhóm dân số cao tuổi so với nhóm dân số trong độ tuổi lao động sẽ có những ảnh hưởng trực tiếp đến tính công bằng và sự kết nối trong một thế hệ và giữa các thế hệ".
Bà Nobuko Horibe, Giám đốc khu vực châu Á và Thái Bình Dương của UNFPA
"Chúng ta đang ở thời khắc duy nhất trong lịch sử. Các bài học kinh nghiệm dựa trên các nghiên cứu chính sách được xây dựng một cách cẩn trọng từ các quốc gia khác sẽ gợi ý cho chúng ta một số chính sách và can thiệp giúp tạo ra tác động tích cực và sâu rộng tới cuộc sống, sức khỏe của nhóm dân số cao tuổi đang ngày càng gia tăng ở Việt Nam".
Ông Bruce Cambell,
Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam
“Chúng ta cần làm chậm quá trình "già" theo cách già hóa dân số chủ động: Khuyến khích NCT tiếp tục tham gia hoạt động xã hội, làm kinh tế và tự chăm sóc sức khỏe cho mình tốt hơn. Điều quan trọng nhất chính là giáo dục ý thức mỗi cá nhân về việc "lo cho tuổi già từ khi còn trẻ". Bởi lo cho mình cũng chính là cho gia đình, cộng đồng và các thế hệ tương lai”.
TS Giang Thanh Long, Phó Viện trưởng Viện Chính sách công và quản lý, ĐHKTQD |
Vụ người đàn ông bắn chết tài xế taxi, sát hại mẹ vợ: Lời kể ám ảnh của hàng xóm và gia cảnh ít ai ngờ của nghi phạm
Pháp luật - 48 phút trướcVụ nổ súng khiến 3 người thương vong, trong đó có bố mẹ vợ và một tài xế taxi xảy ra tại xã Kim Điền, tỉnh Quảng Trị, đang gây rúng động dư luận địa phương.
Giả danh 'Tổ 373' chặn xe trong đêm, cưỡng đoạt tiền người đi đường
Pháp luật - 1 giờ trướcGĐXH - Lợi dụng đêm khuya, 3 đối tượng giả danh lực lượng "Tổ 373" chặn xe người đi đường để "xử phạt" vi phạm giao thông, cưỡng đoạt tiền. Hành vi này bị Công an phường Vinh Hưng phối hợp Cảnh sát cơ động phát hiện, bắt quả tang khi đang nhận tiền của nạn nhân.
Rượu vào, chuyện nhỏ hóa thành án mạng
Pháp luật - 1 giờ trướcGĐXH - Bị cáo và bị hại là bạn bè. Trong lúc uống rượu, mâu thuẫn bộc phát, người đàn ông cầm dao tước đi mạng sống của bạn.
Thời điểm vàng mua nhà đã tới: 3 con giáp có khả năng an cư cao nhất năm 2026
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Theo góc nhìn tử vi kết hợp với xu hướng tài vận, từ nay đến cuối năm 2026 là thời điểm thuận lợi để một số con giáp hiện thực hóa giấc mơ an cư.
Khung giờ sinh quyết định hậu vận? Đây là những thời điểm mang nhiều điềm lành
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Theo quan niệm phong thủy phương Đông, giờ sinh không chỉ đơn thuần là thời điểm một người chào đời mà còn được xem là yếu tố có thể tác động đến tính cách, vận trình và tài lộc trong tương lai.
Thời điểm miền Bắc xuất hiện nắng nóng gay gắt diện rộng sau không khí lạnh
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Từ khoảng ngày 30-31/3, khu vực Tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến TP. Huế có khả năng xảy ra một đợt nắng nóng diện rộng, có nơi có nắng nóng gay gắt với nền nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ.
Từ cậu bé 4h sáng lội bùn đi học đến top 2% nhà khoa học ảnh hưởng nhất thế giới
Giáo dục - 4 giờ trướcTừng đạp xe 12 km đi học ở vùng lũ Quảng Bình, TS Phạm Anh Tuấn nay là nhà khoa học lọt top 2% ảnh hưởng nhất thế giới, Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2025.
Tin sáng 28/3: Từ ngày 1/4, nhiều người phải thực hiện quy định này khi giao dịch ngân hàng; Cựu hiệu trưởng THCS lĩnh án tù vì thu 15.000/tiết dạy thêm từ 13 năm trước
Thời sự - 4 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 1/4, các tài khoản thanh toán tại ngân hàng sẽ phải sử dụng đúng tên thật theo giấy tờ định danh, không còn được dùng biệt danh; Bản án xác định cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình tổ chức dạy, học thêm không theo quy định.
Hàng triệu người cần lưu ý mức phạt rất nặng liên quan đến giao thông đường sắt sắp được áp dụng
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 15/5/2026, Nghị định 81/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực trong đó quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt.
Túi xách màu nâu xuất hiện trước cửa nhà, người phụ nữ Phú Thọ lập tức báo công an
Pháp luật - 4 giờ trướcHành động nhanh chóng, kịp thời của người phụ nữ ở Phú Thọ đã mang lại niềm vui vỡ òa cho một người phụ nữ khác.
Khởi tố nam thanh niên vi phạm nồng độ cồn, tông tử vong người đi bộ ở Huế
Pháp luậtGĐXH - Kết quả điều tra xác định, tại thời điểm xảy ra tai nạn, Tuấn có nồng độ cồn trong máu ở mức 139,88 mg/100ml máu.
