Già hóa dân số ở Việt Nam: Tốc độ “phi mã”
GiadinhNet - Dân số Việt Nam đang già hóa với một tốc độ chưa từng có trong lịch sử.
 |
|
Việt Nam cần có những chính sách can thiệp, tạo tác động tích cực đến cuộc sống, sức khỏe của nhóm dân số cao tuổi. (Ảnh: Vũ Hồng Quang). |
“Già hóa không phải là gánh nặng mà là một tiến trình tất yếu, là một thành tựu. Điều quan trọng là những thành tựu đó phải được phát huy. Phát huy người cao tuổi là vấn đề số 1 rồi mới đến vấn đề số 2 là chăm sóc. Vấn đề già hóa dân số đã được coi là một trong những vấn đề ưu tiên trong Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011-2020”. |
Theo đánh giá của UNFPA, Việt Nam đang già hóa với một tốc độ chưa từng có trong lịch sử do tuổi thọ bình quân ngày càng tăng lên trong khi tỉ suất sinh và tỉ suất chết giảm.
TS Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết, theo Tổng Điều tra Dân số và Nhà ở ngày 1/4/2009, số người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên là 9% thì đến năm 2010, con số này là 9,4% (tăng 0,4%). Theo TS Trọng, thời điểm này, Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn "già hóa dân số". Ông cũng dự báo, trong tương lai, tốc độ già hóa sẽ không phải 0,4% nữa mà sẽ là 0,5% - 0,6% và đến năm 2025, Việt Nam sẽ bước vào thời kỳ dân số "già".
Già hóa dân số là xu hướng tất yếu khi kinh tế, xã hội mỗi quốc gia ngày một phát triển, đời sống vật chất của người dân được nâng cao. Khuynh hướng nhân khẩu học này cho thấy Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trong việc cải thiện đáng kể về y tế, dinh dưỡng và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, theo UNFPA, già hóa dân số nhanh chóng cũng sẽ tạo ra những thách thức to lớn đối với Việt Nam.
Thách thức
Cùng với xu hướng này, thế giới đã và đang phải đối mặt với nhiều thách thức do cơ cấu dân số đất nước ngày càng già hơn. Nhiều nước trong khu vực như: Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore, Malaysia... đã phải tìm kiếm các biện pháp để giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực của vấn đề này. Còn tại Việt Nam, vấn đề già hóa dân số mới chỉ thực sự được quan tâm trong một vài năm trở lại đây.
Hiện tại, NCT nước ta vẫn sống nương tựa vào con cháu. Tuy nhiên, tỉ lệ này đang giảm do cách sống đã thay đổi nhanh chóng từ gia đình nhiều thế hệ sang gia đình hạt nhân. Ngày càng có nhiều người già sống cô đơn, nhiều cặp vợ chồng cao tuổi hơn và nhiều gia đình khuyết thế hệ hơn. Tuổi thọ trung bình của người dân cao nhưng số năm khỏe mạnh thấp cũng đang khiến người cao tuổi đang phải chịu gánh nặng về bệnh tật. Trong khi đó, chi phí chăm sóc y tế cho 1 NCT gấp 8 lần cho một đứa trẻ.
Theo TS Long, trợ cấp hưu trí và trợ cấp xã hội hàng tháng được coi là nguồn thu nhập chính của NCT nhưng mức độ bao phủ của các chương trình này còn thấp. Trong tương lai của xã hội dân số già, cơ cấu nghề nghiệp sẽ thay đổi, gánh nặng kinh tế cho người lao động trẻ cũng cao hơn... Tất cả những khó khăn đó sẽ là một thách thức to lớn nếu chúng ta không có một chính sách, chiến lược thích ứng.
"Đây là một hiện tượng toàn cầu ảnh hưởng đến tất cả mọi người, từ nam giới tới phụ nữ và trẻ em. Đối với mỗi quốc gia, sự gia tăng nhanh chóng cả về số lượng cũng như tỉ lệ của nhóm dân số cao tuổi so với nhóm dân số trong độ tuổi lao động sẽ có những ảnh hưởng trực tiếp đến tính công bằng và sự kết nối trong một thế hệ và giữa các thế hệ".
Bà Nobuko Horibe, Giám đốc khu vực châu Á và Thái Bình Dương của UNFPA
"Chúng ta đang ở thời khắc duy nhất trong lịch sử. Các bài học kinh nghiệm dựa trên các nghiên cứu chính sách được xây dựng một cách cẩn trọng từ các quốc gia khác sẽ gợi ý cho chúng ta một số chính sách và can thiệp giúp tạo ra tác động tích cực và sâu rộng tới cuộc sống, sức khỏe của nhóm dân số cao tuổi đang ngày càng gia tăng ở Việt Nam".
Ông Bruce Cambell,
Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam
“Chúng ta cần làm chậm quá trình "già" theo cách già hóa dân số chủ động: Khuyến khích NCT tiếp tục tham gia hoạt động xã hội, làm kinh tế và tự chăm sóc sức khỏe cho mình tốt hơn. Điều quan trọng nhất chính là giáo dục ý thức mỗi cá nhân về việc "lo cho tuổi già từ khi còn trẻ". Bởi lo cho mình cũng chính là cho gia đình, cộng đồng và các thế hệ tương lai”.
TS Giang Thanh Long, Phó Viện trưởng Viện Chính sách công và quản lý, ĐHKTQD |
Sau điều chỉnh, người dân lưu thông trên tuyến đường Giáp Nhất – Nguyễn Trãi như thế nào để tiết kiệm thời gian?
Thời sự - 18 phút trướcGĐXH - Tuyến phố Giáp Nhất chính thức được khôi phục tổ chức giao thông hai chiều sau khi hoàn thành công trình sửa chữa hệ thống thoát nước trên đường Nguyễn Trãi (đoạn từ ngã ba Cự Lộc đến sông Tô Lịch). Như vậy, người dân đã có thể lưu thông từ Nguyễn Trãi hướng vào Giáp Nhất và ngược lại.
Người dân cần lưu ý điều này để được miễn phí vé xe buýt trong Vành đai 1
Thời sự - 20 phút trướcGĐXH - Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội miễn phí vé xe buýt đối với phần hành trình nằm trong phạm vi Vành đai 1. Tuy nhiên, để được hưởng chính sách này, hành khách cần thực hiện đúng quy trình sử dụng vé điện tử. Dưới đây là những lưu ý quan trọng người dân không nên bỏ qua khi đi xe buýt.
Ca sĩ Tăng Nhật Tuệ nói gì sau khi bị bắt?
Pháp luật - 21 phút trướcGĐXH - Sau khi bị bắt, ca sĩ Tăng Nhật Tuệ nói: "Sau vụ việc này tôi mất tất cả rồi các bạn ạ. Và có thể là trong tương lai tôi sẽ không còn những cơ hội để làm những công việc như trước đây tôi đã từng”.
Xe khách va chạm xe máy, hai người tử vong thương tâm
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng vừa xảy ra trên địa bàn Hà Tĩnh khiến hai người tử vong tại chỗ.
Từ ngày 15/8, lỗi không trang bị ghế trẻ em trên ô tô chỉ bị phạt cảnh cáo: Hiểu thế nào cho đúng?
Thời sự - 1 giờ trướcGĐXH - Quy định bắt buộc trang bị thiết bị an toàn cho trẻ em khi đi xe ô tô chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm thiểu thương vong cho trẻ nhỏ trong các vụ tai nạn giao thông. Tuy nhiên, việc áp dụng chế tài xử phạt đối với quy định này đang có những điều chỉnh đáng chú ý từ cơ quan quản lý.
Điểm sàn xét tuyển đại học 2026 Đại học Quốc gia Hà Nội
Giáo dục - 2 giờ trướcGĐXH - Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã công bố điểm sàn xét tuyển đại học 2026.
3 con giáp nữ sinh ra đã có khí chất 'nữ vương', ai gặp cũng nể
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Không dựa dẫm, không dễ khuất phục trước khó khăn, 3 con giáp nữ dưới đây luôn khiến người khác nể phục bởi sự kiêu hãnh, tự tin và khả năng làm chủ cuộc sống.
3 khung giờ sinh Âm lịch sinh ra người có mệnh vinh hoa, càng già càng giàu
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Người sinh vào 3 khung giờ Âm lịch dưới đây được cho là sở hữu nhiều phúc khí, dễ gặp quý nhân và có cơ hội xây dựng cuộc sống đủ đầy, viên mãn.
Lại thêm 1 người hoạt động trong ngành giải trí bị bắt liên quan đến ma túy, danh tính khiến nhiều người ngỡ ngàng
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Công an TP.HCM vừa bắt giữ ca sĩ, nhạc sĩ Tăng Nhật Tuệ (tên thật là Lê Duy Linh) do liên quan đến đường dây ma túy.
Hà Tĩnh hai năm liên tiếp dẫn đầu cả nước khối A00
Xã hội - 5 giờ trướcGĐXH - Kết quả Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục ghi dấu ấn của giáo dục Hà Tĩnh khi địa phương này hai năm liên tiếp dẫn đầu cả nước về điểm trung bình tổ hợp A00.
Số cuối ngày sinh Âm lịch của người phụ nữ nuôi dạy con xuất sắc
Đời sốngGĐXH - Theo tử vi, một số phụ nữ có ngày sinh Âm lịch kết thúc bằng những con số đặc biệt thường sở hữu phẩm chất giúp họ trở thành người mẹ khéo léo, nuôi dạy con cái thành đạt.
