GS.TS Nguyễn Đình Cử nói về việc đưa Trung tâm DS-KHHGĐ trực thuộc UBND huyện: Mô hình hiệu quả, đúng đắn!

Trong vòng 50 năm qua, Việt Nam đã trải qua 7 mô hình bộ máy tổ chức làm công tác DS-KHHGĐ. Hiện nay có khoảng 10 tỉnh thực hiện mô hình Trung tâm DS-KHHGĐ thuộc UBND huyện; CBCT thuộc UBND xã. Mô hình này có một lợi thế là Trung tâm DS-KHHGĐ nhận được sự chỉ đạo, lãnh đạo trực tiếp của UBND huyện, đồng thời cũng là người được trực tiếp tham mưu, báo cáo về công tác DS-KHHGĐ cũng như tham gia trực tiếp vào các hoạch định chính sách của lãnh đạo UBND huyện. Công tác dân số đòi hỏi quan trọng nhất là sự phối hợp, vì thế lợi ích lớn nhất của mô hình này là sự phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể ở huyện với Trung tâm DS-KHHGĐ.

Khi Trung tâm DS-KHHGĐ trực thuộc huyện thì bản thân UBND huyện sẽ coi đây là sự nghiệp của mình, họ phải lãnh đạo, chỉ đạo, bố trí nhân lực vật lực thế nào cho phù hợp, tương xứng. Người ta thấy rõ trách nhiệm của UBND huyện đối với công tác dân số, không có sự phân biệt “con nuôi, con đẻ”. Về mặt tâm lý, dư luận, ý thức xã hội khi Trung tâm trực thuộc UBND cho thấy vị trí của tổ chức này, ngành này có tầm quan trọng ở địa phương.  Nó thể hiện đúng tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 của BCH TƯ khóa VII: “Công tác DS-KHHGĐ là bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển của đất nước, một trong những vấn đề kinh tế xã hội hàng đầu của nước ta”.

Trên thực tế, những năm 1992  - 2002, chúng ta đã thực hiện theo mô hình này, công tác DS-KHHGĐ đã đạt được những mục tiêu rất ngoạn mục so với những giai đoạn trước. Khi đó, mục tiêu giảm sinh là tối thượng nhất và đã đạt được kết quả nổi bật: Chúng ta đạt 11,8%o, gấp 4 - 5 lần so với những thời điểm trước. Rõ ràng mô hình này đã mang lại hiệu quả rất lớn. Hiện nay, xu hướng các tỉnh đưa Trung tâm DS-KHHGĐ về trực thuộc UBND huyện và cán bộ chuyên trách về UBND xã là hướng đúng đắn và hiệu quả.

Theo Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011 – 2020, công tác DS-KHHGĐ có sự chuyển hướng, đòi hỏi ngày càng cao trong việc nâng cao chất lượng dân số và ứng phó với những khó khăn, thách thức mới nảy sinh. Bài học thực tiễn đã cho thấy: Nơi nào có sự quan tâm, chỉ đạo tốt về công tác dân số, nắm được mối tương quan của công tác dân số với sự phát triển kinh tế - xã hội, nơi đó chắc chắn sẽ thành công và phát triển bền vững. 

Hà Anh (ghi)