Hội chứng kỳ lạ khiến trẻ tự nhổ tóc ăn

Hình ảnh nội soi cho thấy đuôi búi tóc chạy dài trong ruột non của bé gái ở Thái Bình (ảnh bệnh viện cung cấp).

Dễ gây tắc, thủng ruột, có thể tử vong

Tuần trước, bé gái 5 tuổi được đưa đến Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí (Quảng Ninh) trong tình trạng đau bụng nhiều, sờ vùng thượng vị có khối rắn chắc. Nội soi dạ dày của trẻ, bác sĩ thấy các khối cục bã thức ăn rắn chắc gồm tóc, bông gòn, kim tuyến và một số cục bã thức ăn khác.

Tại dạ dày, các bác sĩ phát hiện một khối bã thức ăn với kích thước 10x4 cm, kiểm tra phần ruột non tiếp tục phát hiện một khối bã thức ăn nữa kích thước 5x4cm, gây tắc ruột. Hai khối bã thức ăn đã được lấy bỏ. Sau phẫu thuật, sức khỏe trẻ ổn định.

Gia đình bé gái cho biết, từ khoảng 6 tháng nay, con gái bắt đầu ăn tóc. Một số lần, khi đi vệ sinh, gia đình phát hiện trong phân bé có tóc nhưng không rõ nguyên nhân. Trước khi vào viện một ngày, người mẹ phát hiện bé ăn cả tóc búp bê và sau đó đau bụng nhiều, nôn.

BS Bùi Văn Việt, khoa Ngoại tiêu hóa và tổng hợp (Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí) cho biết, nhiều trẻ vô tình nuốt phải các dị vật, tuy nhiên bệnh nhi tự ăn tóc là rất hy hữu. Bệnh nhi không được phẫu thuật kịp thời sẽ gây tắc, thủng ruột, viêm phúc mạc và có thể dẫn tới tử vong.

Tháng 7/2019, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội) tiếp nhận nữ bệnh nhi quê Thái Bình cũng mắc hội chứng "công chúa tóc mây" này. Bé được đưa đến viện trong tình trạng đau bụng quanh rốn, buồn nôn suốt một tháng. Trước đó, khi thấy mảng tóc trên đầu của con bị mất, người mẹ không biết tại sao nên cho bé đi khám da liễu.

BS Nguyễn Thị Hồng Nhân, Trưởng khoa Nhi tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho biết, hình ảnh nội soi thực quản - dạ dày - tá tràng của bé cho thấy cả búi tóc trong ruột. Đuôi búi tóc vẫn còn chạy dài trong ruột non. Các bác sĩ chỉ định mổ để lấy búi tóc ra khỏi dạ dày bé.

Theo BS Phạm Minh Triết - Trưởng khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi Đồng 1 TPHCM, hội chứng "công chúa tóc mây" bao gồm hai dạng bệnh lý kết hợp là nhổ tóc và chứng ăn "bậy" - ăn những thứ không phải là thức ăn thường gặp.

Trước đó, một bé gái quê Đồng Nai cũng được đưa vào bệnh viện Nhi Đồng 1 trong tình trạng tương tự hai bé ở Quảng Ninh, Thái Bình, tức là thường đau bụng, nôn trớ khi ăn. Cô bé 6 tuổi, chỉ nặng 13kg, bị suy dinh dưỡng nặng. Người nhà bé cho biết, thỉnh thoảng thấy bé nhặt tóc dưới sàn nhà ăn và bứt tóc bỏ miệng nhai.

Khi vào viện, bác sĩ kiểm tra ghi nhận dị vật choán gần hết dạ dày, kéo xuống tận ruột non. Đường kính nơi lớn nhất của búi tóc là 12cm, chiều dài 40cm. Sau đó, các bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã mổ lấy búi tóc "khổng lồ" ra ngoài cho bệnh nhi. BS Đào Trung Hiếu, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng 1 khẳng định, chứng bệnh Rapunzel cực kỳ hiếm gặp.

Dấu hiệu nào nhận biết?

Theo các chuyên gia y tế, hội chứng Rapunzel khiến người bệnh luôn muốn nhổ và nghiện ăn tóc. Trên thế giới ghi nhận không nhiều ca bệnh như thế. Đã có trường hợp mắc hội chứng này không chỉ nuốt tóc của mình, bệnh nhân còn thường xuyên nhổ tóc của bạn bè trong lớp và mọi người xung quanh để ăn. Chứng nghiện ăn tóc khiến cô bé mất hứng thú trong việc ăn uống bình thường, thường xuyên đau bụng, nôn ói.

Sau khi kiểm tra, các bác sĩ phát hiện cuộn tóc dài khoảng 1,5 m nằm trong bụng cô bé. Dạ dày và ruột non đã tổn thương nghiêm trọng. Cô bé yếu ớt, suy dinh dưỡng và hầu như không thể đứng vững một mình.

Hội chứng Rapunzel được bác sĩ Vaughan ghi nhận và báo cáo trên y văn thế giới lần đầu vào năm 1968. Người mắc hội chứng này thường ăn tóc của mình hoặc người khác, thậm chí búp bê, khiến cho tóc bị rối và mắc kẹt trong dạ dày, ruột, lâu ngày gây tắc, thủng ruột.

Biểu hiện thường gặp của hội chứng là: Đau bụng, buồn nôn, nôn ói, bụng to, giảm thèm ăn, sụt cân, táo bón hay tiêu chảy. Nặng hơn, ruột bị đâm thủng sẽ gây ra nhiễm trùng huyết. Đây là biểu hiện của tình trạng búi tóc nằm chặn ngang ở đường tiêu hoá, ngăn chặn cơ thể hấp thu các chất dinh dưỡng. Tỷ lệ tử vong của bệnh nhân bị hội chứng Rapunzel là 4%.

Nguyên nhân hội chứng chưa được xác định, có thể là do khiếm khuyết về trí tuệ, rối loạn tâm thần, chấn động tâm lý từ thơ ấu, gặp căng thẳng quá mức, hoặc thiếu sắt, mắc bệnh celiac. Điều trị chủ yếu bằng phẫu thuật và điều trị tâm lý, bổ sung vi chất để ngăn ngừa việc ăn tóc xảy ra.

Theo các bác sĩ, trẻ thích ăn tóc có thể mắc hội chứng Rapunzel còn gọi là "công chúa tóc mây". Tên hội chứng được đặt tên của nàng công chúa thả tóc xuống chân tháp cho hoàng tử leo lên trong truyện cổ tích của anh em nhà Grimm. Thông thường tóc lấy từ trong bụng của bệnh nhân mắc hội chứng "công chúa tóc mây" đều bện chắc thành một khối nằm trong dạ dày và kéo dài thành đuôi nằm trong ruột non. Do một phần tóc thường chuyển thành màu vàng vì tác dụng của mật, nên người ta liên tưởng đến mái tóc của nàng Rapunzel.

Hi hữu: Cháu bé 5 tuổi ở Quảng Ninh tự ăn tóc của mình

Thu Nguyên