Khảo sát thực địa của phóng viên GĐ&XH: Hà Nội có nguy cơ thiếu rau xanh

>> Rét đậm, rét hại: Rau xanh ngày càng khan hiếm

Tại những khu vực này, đa phần người sản xuất rau cho biết: với đà rét đậm, rét hại kéo dài thế này thì giá rau xanh sẽ còn tăng nữa. Nguy cơ thị trường sẽ lâm vào thời kỳ khủng hoảng thiếu rau sạch là có thật, thậm chí ngay cả khi thời tiết ấm trở lại.

Những ruộng rau chỉ còn lại gốc

Giá rau đang đứng ở đỉnh điểm nhưng tại các vùng trồng rau cung cấp cho thị trường Hà Nội như xã Tiên Dương, xã Vân Nội (huyện Đông Anh) và các xã Yên Mỹ, Duyên Hà, Vạn Phúc, Thanh Liệt, Hữu Hòa, Tam Hiệp, Liên Ninh, Vĩnh Quỳnh, Tứ Hiệp (huyện Thanh Trì)... đều đã vào thời điểm thu hoạch những luống rau cuối cùng.

Ở huyện Thanh Trì, các loại rau muống, cải xoong, rau cải xanh và rau cần... đang lâm vào cảnh mất mùa trầm trọng. Chị Phạm Thị Hà, xã viên HTX sản xuất rau sạch xã Thanh Liệt (huyện Thanh Trì) than phiền với phóng viên GĐ&XH: “Nhà tôi chủ yếu trồng rau muống, nhưng năm nay gần như mất trắng. Những cây sống được thì đều bị ngả sang màu vàng. Giá rau muống đang ở mức kỷ lục 20.000 - 25.000 đồng/kg nhưng không có để bán. Cả sào rau chỉ hái được không đầy một gánh. Rau được giá nhưng mất mùa thì cũng hoà cả làng”.

Một “đại gia rau” khác là ông Trần Văn Mây, Chủ nhiệm HTX sản xuất tiêu thụ và chế biến sản phẩm nông nghiệp an toàn xã Vân Nội (huyện Đông Anh) cũng khẳng định: “Nguồn rau đang khan hiếm, rau ăn lá bắt đầu hết. Người dân đang phải chuyển sang ăn bắp cải, su hào, hai loại rau hợp với mùa lạnh. Nhưng nếu tiếp tục có thêm rét đậm, rét hại nữa thì bắp cải, su hào cũng sẽ cạn kiệt. Và giá rau có thể còn tiếp tục tăng cao, thấp nhất cũng khoảng 1,5 giá hiện nay và dù có đắt thế, chứ đắt nữa thì rau xanh vẫn không còn để cung cấp cho thị trường”.

Chị Nguyễn Thị Hằng, xã viên sản xuất rau sạch, HTX dịch vụ nông nghiệp Yên Mỹ (huyện Thanh Trì) đang nhổ rau tại ruộng cho biết: “Rau cải xanh tôi nhổ khỏi tay là có người vào tận ruộng lấy với giá 13.000 đồng/kg, nhưng vẫn không có để bán. Đắt nhưng nhiều người không mặn mà với việc gieo trồng vì gieo hạt nhưng rau không lên được, nếu có lên được thì lại bị chết hoặc phát triển quá chậm bởi thời tiết khắc nghiệt. Thời gian trồng rau đang bị kéo dài thêm gấp rưỡi”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, đúng là trước kia rau cải xanh chỉ sau 25 ngày là có thể thu hoạch, nhưng bây giờ thời gian thu hoạch đã bị kéo dài thành 45 ngày.

Sẽ xảy ra “khủng hoảng thiếu” rau xanh

Trao đổi với phóng viên GĐ&XH, nhiều chuyên gia kinh tế đều đồng quan điểm rằng: đến thời điểm hiện tại, người nông dân trồng rau vẫn bị “bỏ mặc” với cơ chế tự cung, tự cấp. Do đó, giá rau sẽ còn tiếp tục tăng cao nếu rau cung cấp cho thị trường khan hiếm.

Ông Nguyễn Minh Nguyệt, Tổng GĐ Cty TNHH nhà nước một thành viên Đầu tư và Phát triển nông nghiệp Hà Nội nói: “Ngành nông nghiệp Hà Nội mới được giao dự án “Sản xuất và tiêu thụ rau an toàn” với mức đầu tư gần 500 tỷ đồng. Cty tôi là doanh nghiệp duy nhất của thành phố thực hiện nhiệm vụ này. Tuy nhiên, đến thời điểm này các vùng rau vẫn manh mún, nhỏ lẻ, do Hà Nội vẫn đang trong giai đoạn phát triển đô thị khiến môi trường bị ô nhiễm và không có nguồn nước tưới, tiêu. Vì vậy, việc phát triển nông nghiệp rất khó khăn, nhất là trong sản xuất rau sạch”.

Lãnh đạo một số cơ quan quản lý nông nghiệp cũng xác nhận rằng, nếu không phải vì thời tiết khắc nghiệt thì nguy cơ thiếu rau nói chung và thiếu rau an toàn vẫn sẽ xảy ra. Vì đến thời điểm này, nguồn đất nông nghiệp đang bị thu hẹp bởi các dự án quy hoạch, trong khi nhu cầu tiêu thụ rau đang có xu hướng tăng cao.

Một dẫn chứng khá điển hình là ở Nhật Bản những năm 70 của thế kỷ XIX mỗi người tiêu thụ hết 1,2 tạ lương thực/năm và 40-50 kg rau/năm nhưng đến đầu thế kỷ XX lại đảo lại vị trí là 1,2 tạ rau/năm và 40-50 kg lương thực/năm.

Bởi vậy, nếu Việt Nam không có những quy hoạch tổng thể và quan tâm một cách thích đáng cho ngành nông nghiệp thì nguy cơ thiếu rau, nhất là rau sạch cung cấp cho TP Hà Nội sẽ xảy ra. Và giá rau sẽ “lên xuống” theo tâm lý của người sản xuất là điều khó tránh khỏi, chứ chưa nói là do yếu tố ngoại cảnh như thời tiết, thời giá...

Mai Hạnh