4 câu cha mẹ thông minh và trí tuệ sẽ nói khi con mắc lỗi
GĐXH - Cha mẹ luôn nghĩ rằng giáo dục con cái phải nghiêm khắc. Thực ra, cách giáo dục tốt nhất là để con cảm nhận được tình yêu ngay cả khi bị phê bình.
Tối hôm qua, vài bà mẹ vừa ru con ngủ vừa than thở trong nhóm chat: "Mấy đứa trẻ bây giờ đúng là nói hai câu cũng không xong. Hôm qua tôi xem được video, một cậu bé bị bố mẹ phê bình vài câu, thế là đạp xe đạp bỏ đi. Kết quả là sao? Cả nhà sợ hãi đi tìm giữa đêm, cuối cùng cậu ta tự mò về, còn trốn sau cánh cửa nghe lén bố mẹ tìm mình".
"Bé nhà tôi cũng vậy, hễ nói là khóc, làm mình không dám mắng".
"Đúng thế, không mắng thì sợ con hư, mà mắng thì lại sợ tổn thương tâm lý con".
Vậy câu hỏi đặt ra là: Cha mẹ có nên phê bình con cái không?
Tất nhiên là có.
Vấn đề mấu chốt nằm ở cách phê bình, cách mắng mỏ.
Trẻ em ngày nay nhạy cảm về mặt cảm xúc, suy nghĩ chín chắn sớm. Cái gọi là "tâm hồn thủy tinh" của chúng không phải là làm màu, mà bởi vì trẻ em thời đại này khao khát được thấu hiểu hơn chúng ta ngày xưa.

Trê dễ bị tổn thương tâm lý khi bị bố mẹ mắng. Ảnh minh họa
Khi mắng con, cha mẹ hãy thử dùng những câu nói dưới đây. Con bạn có thể sẽ ngày càng ngoan hơn!
4 câu nói của cha mẹ khi phê bình giúp con tốt hơn
1. "Mắc lỗi cũng không sao, bố mẹ tin con sẽ có cách khắc phục"
Có lần, cậu con trai tôi làm đổ ly sữa, sàn nhà lênh láng một màu trắng xóa.
Lúc đó tôi đang bận làm cơm, cơn giận bốc lên, theo phản xạ tôi buột miệng: "Sao con hậu đậu thế? Có mỗi chuyện nhỏ này cũng không làm xong!"
Nói xong, thằng bé sững người, miệng mím lại, nước mắt lưng tròng. Thấy biểu cảm đó, tim tôi lập tức "thịch" một tiếng.
Sau đó tôi bình tĩnh lại, thay đổi cách nói: "Không sao đâu con, mẹ biết con không cố ý. Lần sau chúng ta cùng cẩn thận hơn một chút nhé?"
Ngay lập tức, thằng bé chạy đi lấy giấy lau sàn, vừa lau vừa nói: "Mẹ ơi, lần sau con nhất định sẽ chậm lại."
Khoảnh khắc đó, tôi thực sự ngộ ra: Trẻ con không sợ bị chỉ ra lỗi sai, mà sợ bị "phủ nhận toàn bộ con người mình.".
Vì vậy, phê bình không phải là mắng "sao con lại thế này" mà là nói cho con biết "việc này là không đúng". Bạn phải cho con biết mắc lỗi không đáng sợ, quan trọng là con có sẵn lòng sửa đổi hay không.

Bình tĩnh khi phê bình sẽ giúp trẻ tiến bộ, ngoan hơn. Ảnh minh họa
2. "Con làm như vậy, bố mẹ sẽ rất buồn"
Trọng tâm của câu nói này không phải là buộc tội, mà là để con thấy được hậu quả cảm xúc mà hành vi của mình mang lại.
Bởi vì nhiều khi, trẻ phạm lỗi không phải là cố ý.
Trẻ em từ khi sinh ra đã không muốn làm người yêu thương mình thất vọng. So với việc sợ bị trừng phạt, chúng sợ làm cha mẹ buồn lòng hơn.
Vì vậy, cha mẹ nên "đồng cảm" trước khi phê bình, như vậy con cái sẽ dễ tiếp thu hơn. Khi con hiểu được "hành vi của mình làm người khác buồn", lúc đó con mới thực sự hiểu đúng sai.
3. "Bố mẹ mắng con là muốn con trở nên tốt hơn"
Thực ra nhiều đứa trẻ đều như vậy: bề ngoài bướng bỉnh, bên trong lại dễ vỡ như đậu phụ.
Chúng không sợ bị dạy dỗ, nhưng sợ bị ghét bỏ.
Có lần con trai tôi chây ì làm bài tập, tôi cằn nhằn suốt mười phút.
Nó mắt đỏ hoe, thì thầm hỏi tôi một câu: "Có phải mẹ không thương con nữa không?"
Tôi sững sờ.
Khoảnh khắc đó, tôi nhận ra: Người lớn chúng ta mắng mỏ nhiệt tình, nhưng điều đứa trẻ nghe được không phải là "lý lẽ" mà là "bố mẹ không yêu mình".
Thế là tôi vội vàng ngồi xổm xuống, xoa đầu nó và nói: "Mẹ phê bình con, là vì mẹ muốn con giỏi giang hơn, chứ không phải vì mẹ không thích con".
Nó hít hít mũi, khẽ gật đầu.
Vì vậy, sau khi phê bình, cha mẹ nhất định phải bổ sung câu "Bố mẹ mong con tốt hơn". Đây không phải là lời khách sáo, mà là tạo một lối thoát cho tâm hồn con, để con biết: "Bố mẹ mắng mình, là vì mình xứng đáng được kỳ vọng".
4. "Dù thế nào đi nữa, chúng ta vẫn yêu con"
Nhiều cha mẹ từng mắc lỗi này, hễ con phạm lỗi là dùng câu "Con mà như vậy là bố mẹ không thương con nữa" để đe dọa.
Nghe thì có vẻ là lời giận dỗi, nhưng đối với đứa trẻ, đó là một sự sụp đổ.
Khi trẻ cảm thấy "tình yêu là có điều kiện", chúng sẽ học cách che giấu lỗi lầm, che đậy vấn đề thay vì đối diện.
Vì vậy, cách phê bình tốt nhất là: "Bố mẹ yêu con, nhưng chúng ta phải cùng nhau giải quyết vấn đề này".
Câu nói này đặt tình yêu và quy tắc vào cùng một khuôn khổ, vừa có ranh giới, vừa có sự ấm áp. Đứa trẻ biết: Mình có thể bị phê bình, nhưng mình sẽ không bị bỏ rơi.

"Dù thế nào đi nữa, chúng ta vẫn yêu con". Ảnh minh họa
Lời kết
Chúng ta luôn nghĩ rằng giáo dục con cái phải dựa vào sự nghiêm khắc. Thực ra, cách giáo dục tốt nhất là để con cảm nhận được tình yêu ngay cả khi bị phê bình.
Cha mẹ thực sự thông minh không bao giờ tìm cách khiến con phục tùng chỉ bằng một câu nói mà mong muốn câu nói đó giúp con suy ngẫm, hiểu và trưởng thành.
Vì vậy, đừng sợ phê bình con, điều đáng sợ là sự phê bình của bạn khiến con không cảm nhận được tình yêu.
Hãy để con học cách chịu trách nhiệm, sửa chữa và trưởng thành trong sự nhẹ nhàng và kiên định của bạn. Đó mới là trí tuệ lớn nhất của cha mẹ, và cũng là hình thái sâu sắc nhất của tình yêu. Bạn có đồng ý không?
'Con yêu bố hay mẹ hơn?': Hãy dừng ngay câu hỏi này, hậu quả nguy hiểm thực sự ở phía sau
Nuôi dạy con - 1 ngày trướcGĐXH - Những câu hỏi mang tính "so sánh tình cảm" không chỉ làm tổn thương trẻ mà còn phản ánh sự thiếu hụt cảm xúc của người lớn. Hãy dừng việc bắt trẻ phải chọn. Nỗi lo sợ làm mất lòng người thân sẽ khiến nhiều trẻ lo âu, đánh mất cảm giác an toàn thậm chí trầm cảm.
Nuôi dạy con bằng bản năng, cha mẹ dễ mắc 3 lỗi nguy hiểm
Nuôi dạy con - 1 ngày trướcGĐXH - Theo các nghiên cứu tâm lý học hiện đại, những phong cách nuôi dạy con quá cực đoan, dù xuất phát từ ý tốt, vẫn có thể để lại hậu quả sâu sắc về cảm xúc, hành vi và nhân cách.
Trẻ nên ngủ cùng mẹ hay ngủ riêng để rèn tính độc lập?: Ảnh hưởng đến não bộ và những điều cha mẹ cần biết
Nuôi dạy con - 4 ngày trướcGĐXH - Việc trẻ ngủ cùng cha mẹ không chỉ là thói quen sinh hoạt mà còn tác động trực tiếp đến sự phát triển của não bộ và khả năng quản lý cảm xúc của trẻ trong tương lai.
Một hành động của trẻ khiến nhiều cha mẹ lầm tưởng là EQ cao, thực chất chỉ là 'khôn vặt'
Nuôi dạy con - 6 ngày trướcGĐXH - Trong các buổi họp phụ huynh hay những cuộc trò chuyện thường ngày, không khó để nghe thấy những lời khen đầy tự hào: “Con tôi EQ cao lắm, biết nói lời dễ nghe, biết làm vừa lòng người lớn”.
Khi con nổi loạn, mất kiểm soát: 5 câu nói 'thần kỳ' giúp xoa dịu trẻ và quy tắc S.T.O.P dành cho cha mẹ
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Nhiều cha mẹ cảm thấy phát điên, mất bình tĩnh khi đối diện với đứa trẻ tức giận, bức xúc hoặc nổi loạn. Hãy nằm lòng 5 câu "thần chú" và quy tắc "S.T.O.P" này để nuôi con trưởng thành.
Mẹ già ngoài 90 vẫn hầu hạ con gái U60: Bi kịch của việc thương con mù quáng
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Thương con đến mức bao bọc suốt hơn nửa đời người, người mẹ ngoài 90 tuổi vẫn nấu ăn, giặt giũ cho con gái U60.
Vì sao lại sinh ra 1 đứa con ít biết ơn trong gia đình?
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcVà đôi khi, bài học lớn nhất cho cả cha mẹ lẫn con cái, chính là học cách yêu thương...
4 nguyên tắc nuôi dạy trẻ giúp kích hoạt trí thông minh: Tiết lộ từ chuyên gia tâm lý Harvard
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Từ nhiều năm nghiên cứu về não bộ và hành vi, chuyên gia tâm lý hàng đầu Đại học Harvard đã chỉ ra 4 nguyên tắc quan trọng giúp trẻ phát triển trí tuệ toàn diện ngay từ những năm đầu đời.
Khi bạo lực gia đình 'dạy' trẻ cách yêu: Yêu là tổn thương hay là an toàn?
Gia đình - 2 tuần trướcGĐXH - Trẻ em học yêu thương từ chính ngôi nhà mình lớn lên. Với những đứa trẻ chứng kiến bạo lực gia đình, tình yêu có thể bị mã hóa thành nỗi đau, sự kiểm soát và bất an để rồi lặp lại vòng xoáy ấy khi trưởng thành, dẫn tới những hệ lụy.
Bi kịch gia đình bắt đầu từ một lời thất hứa với con tưởng chừng rất nhỏ
Nuôi dạy con - 2 tuần trướcGĐXH - Hành động mất kiểm soát của cô con gái không chỉ khiến người đi đường bàng hoàng mà còn làm dấy lên nhiều tranh luận về việc cha mẹ thất hứa với con cái.
Vì sao lại sinh ra 1 đứa con ít biết ơn trong gia đình?
Nuôi dạy conVà đôi khi, bài học lớn nhất cho cả cha mẹ lẫn con cái, chính là học cách yêu thương...
