'Con yêu bố hay mẹ hơn?': Hãy dừng ngay câu hỏi này, hậu quả nguy hiểm thực sự ở phía sau

Trẻ nên ngủ cùng mẹ hay ngủ riêng để rèn tính độc lập?: Ảnh hưởng đến não bộ và những điều cha mẹ cần biết

GĐXH - Việc trẻ ngủ cùng cha mẹ không chỉ là thói quen sinh hoạt mà còn tác động trực tiếp đến sự phát triển của não bộ và khả năng quản lý cảm xúc của trẻ trong tương lai.

Mấy ngày trước, cô bạn thân có chia sẻ với tôi câu chuyện về con mình. Cô ấy kể con gái mình là một "fan cuồng" Conan chính hiệu. Một tối trước khi ngủ, chẳng hiểu thế nào cô ấy lại thuận miệng hỏi con: "Nếu Conan và mẹ cùng rơi xuống nước, con sẽ cứu ai?".

Cô bạn tôi cứ ngỡ sẽ nhận được câu trả lời chắc nịch là "Cứu mẹ". Không ngờ đứa trẻ nhất quyết không trả lời. Không biết vì tâm lý gì, con càng không nói thì người mẹ lại càng muốn biết đáp án, thế là đủ mọi cách ép con phải trả lời. Kết quả là đứa trẻ bị ép đến mức phát khóc, còn người mẹ vẫn không có được đáp án mình muốn.

Vì chuyện này mà bạn tôi cảm thấy rất khó hiểu, thậm chí thấy con mình thật vô ơn. Cô ấy nghĩ mình vất vả nuôi con lớn ngần này, vậy mà vì một nhân vật ảo, con lại không màng đến sự sống chết của mẹ.

Mới nghe lời phàn nàn, tôi cũng thấy cảm thông và nghĩ đứa trẻ hơi thiếu hiểu biết. Nhưng bình tĩnh suy nghĩ lại thì thấy không đúng. Câu hỏi này nhìn thì đơn giản, nhưng thực chất chẳng phải là "phiên bản nâng cấp" phức tạp hơn của câu: "Con yêu bố hay yêu mẹ hơn" đó sao?

"Yêu bố hay mẹ hơn" – Một câu hỏi cực kỳ nguy hiểm

Tôi tin rằng rất nhiều người trong chúng ta từng bị hỏi câu này, hoặc từng hỏi con mình như vậy. Khi còn nhỏ, tôi cũng bị bố mẹ, ông bà hỏi: "Con thích bố hay mẹ hơn?", "Con thân với bà nội hay bà ngoại hơn?".

Lúc đó, tôi rất "khôn lỏi", ai hỏi thì tôi nói thích người đó hơn. Nếu cả hai cùng đứng đó, tôi sẽ nói yêu cả hai. Nếu bị truy hỏi đến cùng, tôi sẽ bắt đầu ấp úng và tìm cách lảng tránh. Chính vì từng trải qua nên khi có con, vợ chồng tôi không bao giờ hỏi con như vậy, và luôn ngăn cản mọi câu hỏi tương tự từ người khác.

Tôi đã lật mở nhiều cuốn sách chuyên môn và tham vấn các chuyên gia giáo dục để hiểu tại sao người lớn lại hỏi như vậy và nó ảnh hưởng thế nào đến trẻ. Kết quả cho thấy: Câu hỏi này rất nguy hiểm.

Thứ nhất: Phá vỡ cảm giác an toàn trong lòng trẻ

Một cuộc điều tra tại Trung Quốc cho thấy: Trẻ từ 6-12 tuổi khi đối mặt với câu hỏi "Yêu bố hay mẹ hơn" đều biểu hiện sự lo âu, bất an rõ rệt. Một số trẻ thậm chí gặp rối loạn giấc ngủ hoặc chán ăn.

Phụ huynh hỏi câu này chẳng qua là muốn xác định vị trí của mình trong lòng con. Lần đầu bạn hỏi, trẻ có thể nói "Yêu mẹ", nhưng rồi thấy bố bên cạnh không vui, trẻ lại đổi thành "Yêu bố", thì mẹ lại buồn. Trẻ yêu cả hai, tại sao lại bắt trẻ phải lựa chọn? Tại sao khi trẻ chọn rồi, một bên lại không vui? Nỗi lo sợ làm mất lòng người thân sẽ khiến trẻ trở nên luôn thấp thỏm, đánh mất cảm giác an toàn.

Thứ hai: Bóp méo nhận thức về tình cảm của trẻ

Trẻ em thường sẽ nói dối lòng mình để chiều lòng người hỏi, giống như tôi ngày xưa vậy.

Con trai của chị họ tôi, bé Đỉnh Đỉnh, lúc 6 tuổi bị bà nội trêu: "Sau này con mua nhà to, chỉ đón bà nội thôi, không đón bà ngoại nhé?". Đỉnh Đỉnh lớn lên bên bà ngoại nên tình cảm rất sâu đậm, nhưng để bà nội vui, cậu bé đành nói: "Vâng ạ". Khoảnh khắc đó bà nội rất vui, nhưng Đỉnh Đỉnh thì không. Vừa rời nhà nội, cậu bé đã khóc nức nở nói với mẹ: "Con lớn lên cũng muốn ở cùng bà ngoại nữa...".

Nhận thức tình cảm của trẻ chưa trưởng thành như người lớn. Khi trẻ thấy lời nói dối khiến người lớn vui, lần sau não bộ trẻ sẽ tự động nhảy số: "Nói gì để không bị mắng" thay vì "Mình thực sự yêu ai". Dần dần, trẻ coi tình thân là một cuộc ngã giá, tình yêu có thể bị đem ra so sánh và cân đo. Trẻ sẽ mất đi khả năng bày tỏ cảm xúc thật của chính mình.

Thứ ba: Gây ra mâu thuẫn và xung đột gia đình

Trong các vụ ly hôn liên quan đến quyền nuôi con, có đến hơn 30% các vụ nhắc đến câu hỏi này. Nó không chỉ làm trầm trọng thêm mâu thuẫn giữa cha mẹ mà còn gây tổn thương tâm lý cực lớn cho trẻ, dẫn đến trầm cảm hoặc lo âu.

Trở lại chuyện của cô bạn tôi, sau khi bị ép hỏi đến phát khóc, một thời gian dài sau đó, đứa trẻ vốn rất thích bàn luận về Conan đã không bao giờ nhắc đến nhân vật này trước mặt mẹ nữa. Câu hỏi "Cứu Conan hay mẹ" giống như một nhát dao, chia cắt mẹ và Conan sang hai phía đối lập. Trẻ chọn im lặng và đóng cửa trái tim mình. Nếu mẹ không hiểu điều này mà lại trách con vô ơn, mối quan hệ mẹ con sẽ ngày càng rạn nứt.

Lời kết gửi các bậc cha mẹ

Theo nhà giáo dục người Nga Sukhomlinsky: Cha mẹ là người thân yêu nhất. Chỉ khi cha mẹ tôn trọng, yêu thương nhau, đặc biệt là khi người cha chăm sóc và trân trọng người mẹ, con cái mới cảm nhận được chân lý tồn tại trên đời và đức hạnh hiện hữu giữa con người. Niềm tin vào nhân loại này là điều kiện thiết yếu để một đứa trẻ tiếp nhận nền giáo dục.

Người lớn hỏi câu này, bản chất là vì nhu cầu tình cảm của chính họ chưa được thỏa mãn. Họ thiếu cảm giác an toàn, khát khao được ưu tiên, cần sự công nhận từ con cái để lấp đầy khoảng trống trong lòng mình.

Nói cho cùng, không phải đứa trẻ cần chứng minh tình yêu, mà là người lớn đang quá cần được chứng minh rằng mình được cần đến.

Xung đột giữa vợ chồng là điều không thể tránh khỏi, nhưng việc lôi kéo con cái vào mâu thuẫn của người lớn là sai lầm nghiêm trọng. Khi cha hoặc mẹ liên tục nói xấu người còn lại trước mặt con, trẻ sẽ rơi vào trạng thái giằng xé nội tâm: yêu cả hai nhưng lại buộc phải chứng kiến sự phủ nhận lẫn nhau. Áp lực này có thể gây ra những rối loạn tâm lý nghiêm trọng ở trẻ. Điều quan trọng nhất không nằm ở điều kiện vật chất, mà ở việc con được lớn lên trong môi trường có sự tôn trọng giữa cha và mẹ.

Câu chuyện của tài khoản Hehe Mama được chia sẻ trên trang Sohu.