Liên tiếp xảy ra các vụ đuối nước: Cách sơ cứu đúng để cứu nạn nhân trong tích tắc

Mùa hè về, những cơn nắng chói chang cũng là lúc các hoạt động dưới nước trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết. Hồ bơi, bãi biển, sông suối trở thành điểm đến lý tưởng để giải nhiệt và vui chơi. Tuy nhiên, đằng sau những khoảnh khắc vui vẻ đó luôn tiềm ẩn một nguy cơ đáng sợ: Đuối nước.

Đuối nước có thể xảy ra ở bất kỳ đâu, từ sông hồ tự nhiên, ao nước, kênh mương, cho đến các hồ bơi được giám sát. Đuối nước không chỉ là nỗi ám ảnh đối với trẻ nhỏ mà còn là mối hiểm họa rình rập cả người lớn.

Trong những năm gần đây, những vụ đuối nước thương tâm đã liên tục xảy ra, cướp đi sinh mạng của biết bao người, để lại nỗi đau khôn nguôi cho gia đình và xã hội. Hồi tháng 5 vừa qua, tại một khu vực sông ở tỉnh Nghệ An, một nhóm học sinh rủ nhau đi tắm sông sau giờ học. Chỉ trong tích tắc, một em đã bị dòng nước cuốn trôi. Dù được mọi người ứng cứu kịp thời nhưng nạn nhân đã không qua khỏi. 

Vụ việc đau lòng này không phải là cá biệt. Mới đây, tại Đà Nẵng, 2 nam sinh viên đã tử vong thương tâm khi tắm suối, hay trường hợp 2 em nhỏ tử vong tại giếng làng ở An Khánh (Hà Nội)... Vụ việc càng trở nên xót xa hơn khi nhiều em chỉ mới ở độ tuổi tiểu học, chưa có đủ nhận thức về sự nguy hiểm của môi trường nước.

Sự thiếu hiểu biết trong sơ cứu: "Đuối nước" lần thứ hai

Một trong những vấn đề đáng báo động không kém là sự thiếu hụt kiến thức sơ cứu đuối nước đúng cách trong cộng đồng. Nhiều người, khi chứng kiến một vụ đuối nước, thường hoảng loạn và thực hiện các biện pháp sơ cứu sai lầm, vô tình gây hại thêm cho nạn nhân. 

Sai lầm điển hình nhất là khi phát hiện các em, người dân đã vội vàng dốc ngược nạn nhân, vác lên vai chạy để tống nước ra ngoài. Đây là một hành động phổ biến nhưng lại cực kỳ nguy hiểm.

Theo các chuyên gia y tế, hành động này không chỉ không giúp nạn nhân tống được nước ra khỏi phổi mà còn có thể làm nạn nhân bị tổn thương cột sống, cổ, và các cơ quan nội tạng khác. Nước trong phổi là do cơ chế co thắt thanh quản khi nạn nhân bị ngạt, chứ không phải do nước tràn vào một cách tự nhiên. 

Khi đã ngừng thở, nạn nhân cần được hô hấp nhân tạo ngay lập tức để cấp oxy cho não và tim. Việc dốc ngược nạn nhân chỉ làm trì hoãn thời gian vàng để hồi sức, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.

Cách sơ cứu đuối nước đúng cách: "Chìa khóa vàng" cứu sống nạn nhân

Việc sơ cứu đúng cách ngay tại hiện trường là yếu tố quyết định sự sống còn của nạn nhân. Dưới đây là các bước sơ cứu đuối nước chuẩn mà ai cũng cần phải biết:

Đưa nạn nhân ra khỏi nước an toàn: Đặt nạn nhân nằm ngửa trên một mặt phẳng cứng. Chú ý, nếu nạn nhân bị đuối nước trong trường hợp có nguy cơ bị chấn thương cột sống (ví dụ: nhảy từ trên cao xuống nước, bị ngã mạnh), hãy cố định cột sống cổ của họ bằng cách giữ đầu và cổ thẳng hàng với thân mình.

Kiểm tra tình trạng nạn nhân: Nhanh chóng kiểm tra xem nạn nhân còn thở và tim còn đập hay không.

- Kiểm tra hơi thở: Đặt tai gần mũi và miệng nạn nhân để lắng nghe hơi thở, đồng thời quan sát lồng ngực xem có di chuyển hay không.

- Kiểm tra tim: Sờ vào mạch cổ hoặc mạch bẹn để kiểm tra nhịp tim.

Thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) nếu cần:

- Mở đường thở: Nâng cằm nạn nhân lên, ngửa đầu ra sau nhẹ nhàng để đường thở được thông thoáng.

- Hô hấp nhân tạo: Bịt mũi nạn nhân lại, hít một hơi thật sâu rồi áp miệng vào miệng nạn nhân, thổi mạnh hai lần. Quan sát xem lồng ngực nạn nhân có phồng lên hay không.

- Ép tim: Đặt hai bàn tay chồng lên nhau, đặt ở vị trí giữa ngực nạn nhân (ngay dưới xương ức). Ép mạnh và liên tục 30 lần với tốc độ khoảng 100-120 lần/phút. Sau đó, tiếp tục thổi ngạt 2 lần. Lặp lại chu trình 30 lần ép tim, 2 lần thổi ngạt cho đến khi có nhân viên y tế đến hoặc nạn nhân có dấu hiệu hồi phục.

Gọi cấp cứu ngay lập tức: Trong quá trình sơ cứu, hãy nhờ người khác gọi điện thoại đến số cấp cứu 115 hoặc các cơ sở y tế gần nhất. Nêu rõ tình trạng nạn nhân, vị trí và các biện pháp sơ cứu đã thực hiện.

Giữ ấm cho nạn nhân: Sau khi nạn nhân đã được hồi sức, hãy cởi bỏ quần áo ướt, dùng chăn, áo khoác hoặc khăn khô để ủ ấm cho họ, tránh tình trạng hạ thân nhiệt.

Theo ThS.BS. Hoàng Ngọc Cảnh, khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương, việc sơ cấp cứu ban đầu cho trẻ đuối nước rất quan trọng vì nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ đuối nước là tổn thương não do thiếu oxy. Thời gian chịu đựng thiếu oxy của não tối đa chỉ khoảng từ 4-5 phút, nếu quá thời gian này sẽ dẫn tới tổn thương não không hồi phục, gây tử vong hoặc di chứng thần kinh.

Vì vậy, khi thấy trẻ đuối nước không tỉnh, không thở, ngừng tim, cần phải hồi sức tim phổi (ép tim/thổi ngạt) ngay cho trẻ, chứ không nên làm mất thời gian "vàng" để cấp cứu cho trẻ vào việc dốc ngược chạy.

Đuối nước là một tai nạn đáng sợ nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh được. Việc trang bị kỹ năng bơi lội cho bản thân và con cái, đồng thời nâng cao nhận thức về các mối nguy hiểm xung quanh môi trường nước là vô cùng cần thiết. Quan trọng hơn, mỗi người dân cần phải trang bị cho mình kiến thức sơ cứu đuối nước đúng cách để có thể cứu sống một sinh mạng khi cần.