Nam giới cũng loãng xương
Đó là một thực tế, không có gì phải nghi ngờ, xương dễ gẫy khi có tuổi là bệnh của cả 2 giới. Từ tuổi 65, nam cũng bị mất xương nhanh như nữ; khoảng 75 tuổi, một phần ba nam giới bị loãng xương và có tỷ lệ ngang với nam giới. Mặc dù không chữa khỏi được bệnh loãng xương nhưng có thể phòng ngừa hay ít nhất cũng làm chậm sự tiến triển của bệnh. Nhiều nam giới tưởng rằng loãng xương chỉ là bệnh của nữ giới cho nên đã không quan tâm đến những cách phòng ngừa đơn giản nhất cho mình.
Dấu hiệu và triệu chứng
Hiện tượng loãng xương đã diễn ra mà chưa có biểu hiện gì, có khi gẫy xương là dấu hiệu đầu tiên của bệnh, trước đó không có triệu chứng gì ở xương. Thường gặp nhất là gẫy xương hông, cột sống và cổ tay. Khi các đốt sống bị loãng xương thì cả cột sống có thể đổ sập xuống, những trường hợp gẫy xương do bị đè nén như thế thường gây ra cơn đau dữ dội, đột ngột và cuối cùng dẫn đến sự giảm chiều cao. Theo thời gian, những kiểu gẫy xương do đè nén làm cho cột sống còng xuống và như có bướu ở phần trên của lưng. Cần gặp thầy thuốc khi có những dấu hiệu và triệu chứng sau: gẫy xương hông, cột sống hay cổ tay – đau lưng – giảm dần chiều cao kèm theo hiện tượng còng.
Nguyên nhân
50% nam giới bị loãng xương không rõ nguyên nhân, ngoài lí do tuổi tác. Trong suốt cuộc đời, cơ thể luôn tạo ra mô xương mới để thay thế cho mô xương cũ đã tiêu tan, khi có tuổi, sự tạo xương kém đi vì hấp thụ canxi và vitamin D – 2 thứ được xem như “gạch và vôi vữa” để xây dựng xương. Cho đến độ tuổi 35, tiến trình bồi đắp cho xương lớn hơn tiến trình mất xương nhưng sau tuổi này thì ngược lại, vì thế một số nam giới không tích luỹ đủ khối lượng xương dự trữ nhưng làm cạn kiệt nhanh nên đã dẫn đến bệnh loãng xương – hiện tượng xương bị rỗ tổ ong, xem dưới kính hiển vi giống như cái cầu bằng thép nhưng bị mất nhiều dầm cầu, do đó xương không thể trụ vững trước những sức ép, sức nặng hàng ngày.
Các yếu tố nguy cơ vượt ngoài sự kiểm soát
Tuổi tác. Càng có tuổi càng dễ bị loãng xương.
Lịch sử gia đình: Gen chi phối chuyển hoá canxi và vitamin D là yếu tố nguy cơ trong một số trường hợp. Cha mẹ hay anh chị em trong nhà bị bệnh loãng xương thì các thành viên cũng dễ mắc bệnh, nhất là những người đã có tiền sử gẫy xương.
Chủng tộc: người da trắng hay Á châu có nguy cơ bị bệnh hơn. Tầm vóc gầy và nhỏ:
Khoảng 50% các trường hợp loãng xương nghiêm trọng ở nam giới là do những yếu tố có thể kiểm soát được.
Dùng thuốc: Dùng corticosteroid kéo dài có thể làm tổn thương xương. Prednisone, cortisone, prednisolone và dexamethasone – những thuốc này thường dùng để điều trị hen, viêm khớp dạng thấp, bệnh vẩy nến (psoriasis). Nếu dùng kéo dài cần được đo tỷ trọng xương và nên dùng tiêm thuốc để phòng ngừa mất xương.
Uống quá nhiều rượu: Rượu làm giảm tiến trình tạo xương và ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ canxi của cơ thể. Với nam giới, uống nhiều rượu là một trong số những nguy cơ thường gặp nhất để bị loãng xương.
Hút thuốc lá: Tỷ lệ bị gẫy cột sống cao gấp đôi ở nam giới nghiện thuốc lá, so với nam không hút thuốc. Rối loạn về ăn uống: Bệnh chán ăn do nguyên nhân thần kinh hoặc bệnh ăn nhiều là những yếu tố nguy cơ làm giảm tỷ trọng xương ở vùng thắt lưng và xương hông. Giảm testosterone: Loãng xương ở nam giới có thể do giảm testosterone (suy tuyến sinh dục).
Lối sống ít hoạt động: Không thường xuyên vận động là nguy cơ cao bị loãng xương. Ăn không đủ canxi: Nam dưới 65 tuổi cần 1000mg canxi mỗi ngày, trên 65 tuổi cần ít nhất từ 1500 mg canxi.
Các bệnh mãn tính: Một số bệnh làm giảm khả năng hấp thụ canxi hoặc ảnh hưởng xấu đến tỷ trọng xương. Những bệnh có thể tăng nguy bị loãng xương gồm tiểu đường típ I (phụ thuộc vào insulin), bệnh Crohn, bệnh Cushing, bệnh thận và phổi mãn tính...
Điều trị
Thay đổi lối sống là cách tốt nhất để điều trị loãng xương ở nam giới. Ngoài ra, có thể tham khảo một số thuốc:
Bisphosphonate: Những thuốc này làm chậm sự mất xương và tăng tỷ trọng xương ở cột sống và xương hông. Alendronate (Fosmax) là loại thuốc nam giới nên dùng, đặc biệt có hiệu quả khi do dùng steroid mà gây ra hoặc làm nặng thêm loãng xương. Nhiều nghiên cứu cho thấy alendronate có thể giảm loãng xương đến 50%.
Calcitonin: Là hoóc môn của tuyến giáp trạng, làm chậm quá trình mất xương, calcitonin có thể làm giảm gẫy xương cột sống khoảng 40%. Calcitonin dùng theo đường xịt qua mũi có thể gây kích thích mũi khoảng 12% người dùng. Liệu pháp testosterone bổ sung chỉ có tác dụng với nam bị loãng xương do nồng độ teslosterone thấp. Nếu nồng độ teslosterone bình thường thì không làm tăng tỷ trọng khối lượng xương.
Phòng ngừa
Loãng xương là bệnh có thể phòng ngừa nhưng nhiều nam giới không phát hiện kịp thời để điều trị có hiệu quả. Ngay cả khi đã bị loãng xương thì những biện pháp sau đây cũng giúp ngăn ngừa xương bị yếu đi. Cần có đủ canxi và vitamin D: 2 chất này là thiết yếu để tạo khối lượng xương khi còn trẻ và ngăn ngừa mất xương khi đã có tuổi. Thành phần cấu tạo xương có đến 99% canxi, nếu cơ thể không được cung cấp đủ canxi thì sẽ lấy canxi từ xương, do đó cần bổ sung canxi và vitamin D để giảm nguy cơ gẫy xương hông và cột sống.
Vận động giúp tạo dự trữ canxi, tăng sự khéo léo, sức mạnh, sự cân bằng nên ít bị ngã và gẫy xương. Ngoài ra, vận động còn bảo vệ xương không bị mất thêm ở nam giới đã bị bệnh loãng xương. Mỗi tuần nên tập nâng tạ ít nhất 3 lần. Chạy hay đi bộ, khiêu vũ hay chơi quần vợt đều tốt, chỉ tránh môn thể thao dễ gây gãy xương. Không uống rượu quá nhiều vì làm giảm tạo xương và giảm hấp thụ canxi. Hạn chế cà phê, không quá 3 chén mỗi ngày. Đặc biệt không hút thuốc lá, vì sẽ tác động đẩy nhanh tiến trình tiêu xương.
Theo Bác sỹ Đào Xuân Dũng
(Tạp chí Gia đình & Trẻ em)
Cụ bà 91 tuổi suy tim nặng được thay van tim qua da, chỉ vài giờ sau đã có thể ăn uống
Y tế - 5 giờ trướcGĐXH - Ở tuổi 91 với nhiều bệnh nền nặng, cụ bà gần như không còn khả năng tự thở và đứng trước nguy cơ tử vong cao. Tuy nhiên, nhờ kỹ thuật thay van động mạch chủ qua da, người bệnh đã hồi phục tích cực chỉ sau vài giờ can thiệp.
Gia đình 8 người mắc thận đa nang, người đàn ông 48 tuổi phải lọc máu vì suy thận giai đoạn cuối
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Bệnh thận đa nang là bệnh di truyền âm thầm nhưng có thể dẫn đến suy thận giai đoạn cuối nếu không kiểm soát tốt.
Bé gái 12 tuổi thủng ruột vì mắc sai lầm này khi uống nước: Cảnh báo thói quen nguy hiểm
Sống khỏe - 10 giờ trướcGĐXH - Uống nước ngọt có ga thay nước lọc trong thời gian dài, bé gái 12 tuổi bất ngờ nhập viện vì đau bụng dữ dội và được chẩn đoán thủng tá tràng.
Người đàn ông 40 tuổi tưởng vô sinh vĩnh viễn, bất ngờ đón liền 2 con gái nhờ làm đúng điều này
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Vô sinh nam do vô tinh từng khiến người đàn ông 40 tuổi gần như mất cơ hội làm cha. Tuy nhiên, nhờ điều trị đúng hướng, cặp vợ chồng đã liên tiếp đón 2 con gái sau một thập kỷ hiếm muộn.
Đau xương về đêm ngày càng nhiều, dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua
Bệnh thường gặp - 11 giờ trướcGĐXH - Ung thư xương là bệnh lý hiếm gặp nhưng nguy hiểm nếu phát hiện muộn. Theo bác sĩ chuyên khoa, nhiều trường hợp ban đầu chỉ xuất hiện những cơn đau xương âm ỉ, dễ bị nhầm với đau cơ, đau khớp hoặc chấn thương thông thường. Chính sự chủ quan này khiến không ít người bỏ lỡ “thời điểm vàng” để điều trị.
Nhiều ca chấn thương mắt nguy hiểm được cứu thị lực nhờ can thiệp chuyên sâu
Y tế - 12 giờ trướcGĐXH - Chấn thương mắt có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong cuộc sống hàng ngày. Các chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo, ngay khi gặp các sự cố tai nạn hoặc dị vật bay vào mắt, người dân tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ và không dùng các biện pháp dân gian để đắp lên mắt.
Người phụ nữ 51 tuổi 2 lần ngất sau khi tập gym, bác sĩ phát hiện nguyên nhân từ 1 việc rất nhiều người bỏ qua
Sống khỏe - 15 giờ trướcGĐXH - Chỉ sau vài phút tập gym, người phụ nữ 51 tuổi bất ngờ chóng mặt rồi ngất xỉu. Tưởng do mệt mỏi thông thường, nhưng kết quả thăm khám cho thấy nguyên nhân là ngất phản xạ - tình trạng nhiều người dễ bỏ qua nhưng có thể gây nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm.
Người bệnh tim mạch cần lưu ý gì trong mùa nắng nóng?
Sống khỏe - 16 giờ trướcNắng nóng khiến tim phải "tăng công suất", đặc biệt nguy hiểm với người bệnh tim mạch. Hiểu cách bảo vệ "trái tim – chiếc máy bơm sự sống" sẽ giúp bạn tránh biến chứng và sống an toàn hơn trong mùa nóng.
Phụ nữ trẻ lâu thường sở hữu 3 đặc điểm này, càng sau tuổi 40 càng rõ
Sống khỏe - 19 giờ trướcGĐXH - Nhiều người nghĩ phụ nữ muốn trẻ lâu phải dựa vào nhan sắc hay mỹ phẩm. Nhưng thực tế, điều dễ nhận ra nhất lại là nguồn năng lượng toát ra từ bên trong. Những phụ nữ có sinh lý khỏe mạnh thường sở hữu 3 đặc điểm rất rõ, đặc biệt sau tuổi 35.
Người đàn ông 42 tuổi phát hiện tổn thương gan vì thói quen ăn rau nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Một người đàn ông 42 tuổi đã phát hiện tổn thương gan do sán lá gan lớn từ thói quen ăn rau sống hàng ngày.
Bác sĩ cảnh báo 6 dấu hiệu ung thư xương giai đoạn đầu mà nhiều người vẫn nghĩ là thiếu canxi
Bệnh thường gặpGĐXH - Nhiều người cho rằng đau nhức xương, mỏi cơ hay chuột rút là dấu hiệu thiếu canxi nên tự ý bổ sung tại nhà trong thời gian dài. Tuy nhiên, theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình – Giảng viên Đại học Y Hà Nội, có những trường hợp đau xương thực chất là dấu hiệu sớm của ung thư xương và việc nhầm lẫn có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “giai đoạn vàng” trong điều trị.
