Người dân bản Co Có kêu cứu

Những căn lều tạm bợ của người dân ở bản Co Có.

 

Nhà cửa, ruộng vườn của họ đứng trước nguy cơ trôi tuột xuống lòng hồ. Hàng trăm bà con đã phải bỏ nhà ra ở trong những căn lều bạt.

 

 

"Cơn giận dữ" bất thường của thiên nhiên đã đẩy 47 hộ dân của bản Co Có buộc phải di dời đi nơi khác sinh sống, bỏ lại nhà cửa ruộng nương. Hiện họ chưa biết chuyển đi đâu vì từ bao đời nay họ đã gắn bó với nương, với rẫy ở cái đất này. Theo tìm hiểu, trước đây người dân trong bản sống ở cạnh dòng suối Nậm Giôn, khi triển khai xây dựng thuỷ điện Sơn La, dân bản Co Có thuộc diện phải di dời.

 

Sau mấy năm chuyển lên nơi ở mới, cuộc sống của bà con đã dần ổn định. Đặc biệt là từ ngày có điện, cuộc sống của bà con đang yên ấm thì tai hoạ đã xảy ra. Những vết nứt to và dài cứ ăn dần vào nhà và vườn của dân. Sau mỗi mùa mưa những vết nứt càng lan rộng, nhà cửa của bà con có nguy cơ bị trôi tuột xuống lòng hồ.

 

Đi thuyền trên lòng hồ sông Đà nhìn sang, bản Co Có đứng trên địa thế "tựa sơn quan hà" đẹp tựa một bức tranh sơn thuỷ. Những ngôi nhà sàn của bà con dân tộc Thái lấp ló dưới tán cọ già trông thật yên bình. Tuy nhiên, men theo con đường xuống bến sông, chúng tôi giật mình khi chứng kiến việc người dân dựng tạm lều lán dọc 2 bên đường. Gia cầm, gia súc thả rông chạy tán loạn quanh khu lều trại. Cạnh đó là những cái bếp tạm bợ, toả khói mù mịt. Mấy đứa trẻ mặt mày nhem nhuốc, chân không dép, mặc manh ao mỏng đứng co ro bên cột lều nhìn người khách lạ.

 

Chị Lò Thị Điệp ngồi chênh vênh bên mép vực để nấu xôi. Cái bếp tạm bợ được chị dựng lên bằng mấy cái cọc tre. Gia đình chị Điệp rơi vào hoàn cảnh này đã gần 2 tháng nay. Vừa đóng mẻ xôi vào cái ếp khẩu chị than thở: "Sống như thế này khổ quá trời chú ơi. Ngày thì nắng, đêm rét buốt khiến gia đình tôi ai cũng phát ốm". Phía trong túp lều nhỏ của chị Điệp rộng khoảng vài mét vuông giống như một cái ổ chuột. Diện tích đó cũng chỉ đủ kê 1 chiếc giường. Phía dưới gầm giường để đầy xoong nồi, bát đĩa, phía trên là chăn màn, quần áo. Ấy vậy mà chỗ này là nơi cư ngụ của 6 con người.

 

 

Cạnh lều của chị Điệp là hàng chục căn lều khác cũng nhếch nhác, tạm bợ như thế. Ông Lò Văn Ương, Trưởng bản Co Có không giấu nổi lo lắng: "Ấy dà, mùa khô còn đỡ, chứ mùa mưa sắp tới bà con cũng chưa biết xoay sở ra sao nữa. Thôi thì cố được ngày nào tốt ngày đó. Chỉ thương nhất là đám trẻ thôi, đói rét kham khổ thế này liệu chúng chịu được bao lâu nữa...".

 

Theo ông Ương, hiện có 47 hộ gia đình với gần trăm nhân khẩu chưa biết sẽ đi đâu, về đâu. Ông Ương dẫn chúng tôi men theo con dốc dựng đứng. Rồi ông chỉ xuống chỗ khe nứt rộng như tấm phản và sâu thăm thẳm. Nó chạy dài như một con quái vật khổng lồ đang há miệng nuốt chửng nhà của người dân. Vết nứt chia đôi quả núi, rồi cả những vết nứt nhỏ hơn đã ăn vào chân nhà sàn. "Từ đầu năm 2011, ở bản bắt đầu xuất hiện những vết rạn. Đến mùa mưa thì nó càng ngày càng há to ra. Giờ thì chẳng ai dám ở nhà nữa, vì cả nửa bản đang có nguy cơ sạt lở xuống lòng hồ", ông Ương cho biết thêm.

 

Đi tới chỗ nào chúng tôi cũng cảm nhận sự lo lắng của bà con. Trời rét căm căm, nhìn đám trẻ chân trần với manh áo mỏng vô tư nô đùa khiến chúng tôi ai nấy mắt cay xè...

 

Ngay khi xảy ra hiện tượng nứt đất, UBND xã Nậm Giôn đã tích cực vận động bà con dân bản tạm thời làm lều bạt ở cạnh đường cái trên núi, đồng thời cấp báo lên chính quyền cấp trên. Trong quá trình di dời, ngân sách của tỉnh đã kịp thời hỗ trợ mỗi gia đình 5 triệu đồng. Bà Quàng Thị Biển, Phó Chủ tịch UBND xã Nậm Giôn cho biết: "Sau khi định cư tạm thời, hiện các hộ dân này đang  rơi vào tình trạng rất khó khăn, không có điện nước sinh hoạt, xã lại thuộc diện xã miền núi quá nghèo chẳng có kinh phí giúp đỡ bà con. Sống trong những ngôi lều tạm bợ nên bọn trẻ đang độ tuổi đến trường cũng bị khổ lây. Điện thì không có, đèn đóm phập phù, cả nhà sống trong túp lều nên các em không có khoảng riêng để học. Chúng tôi đã kiến nghị lên huyện về việc này nhưng đến nay chưa có chủ trương cụ thể về nơi tái định cư cho bà con.".

 

Cũng theo bà Biển, trong thời gian tới, chắc chắn những hộ dân này sẽ phải di dời đi nơi khác. Nhưng lúc nào đi và đi đâu, đến nay vẫn chưa có câu trả lời cụ thể. Người dân bản Co Có đang vô cùng lo lắng, nếu tình trạng này cứ tiếp diễn, chẳng biết họ có thể trụ được lại bao lâu nữa. Họ vẫn đang ngày đêm mong mỏi được chuyển đến một nơi ở ổn định hơn.