Người được chọn cho kế hoạch "tuyệt mật"

 

29 tuổi và nhiệm vụ tuyệt mật!

Đại tá Nguyễn Hữu Tuần

Đến mùa xuân 2012 này, ông Nguyễn Hữu Tuần, trú tại thôn Yên Cư, xã Quang Lộc, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) tròn 80 tuổi, nhưng vẫn rất khỏe mạnh, minh mẫn. Sáng sớm chưa rõ mặt người ông đã dậy, gọi vài người cháu cùng đi tập thể dục. Thường là vừa đi ông vừa kể chuyện ngày xưa. Câu chuyện ông nói đến nhiều nhất là những chiến công của đoàn tàu không số.

Vào cuối năm 1960, tình hình cách mạng miền Nam đứng trước những thử thách cam go, ác liệt. Để kịp thời chi viện vũ khí, nhân lực cho chiến trường Nam Bộ, Bộ Chính trị đã giao cho Tổng Quân ủy và Bộ Tổng tư lệnh nghiên cứu mở tuyến vận tải trên biển. Khi đó, kế hoạch này được đóng dấu “tuyệt mật”.

 

Ngày 23/10/1961, Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 79/QP thành lập đoàn 579 vận tải quân sự đường biển. Kế hoạch về đoàn tàu không số đã ra đời. Lúc này ông Nguyễn Hữu Tuần được giao nhiệm vụ Trưởng tiểu ban Tác chiến – Huấn luyện của đoàn tàu không số. Vậy là ông bắt tay lên kế hoạch, từ khâu chuẩn bị lực lượng, huấn luyện, hành trình, giao hàng đến tác chiến, chiến đấu cho Đoàn tàu không số. Khi đó ông vừa tròn 29 tuổi!

Đại tá Tuần cho biết, 14 năm hoạt động, (từ 1961 đến 1975), Đoàn tàu không số đã thực hiện gần 2000 chuyến vượt trùng dương, vận chuyển khoảng 15 vạn tấn vũ khí, đạn dược, thuốc men chi viện cho chiến trường miền Nam.

Ký ức máu lửa!

Đại tá Tuần bảo rằng, hồi ấy còn trẻ, được giao một nhiệm vụ quan trọng nên rất lo. Để mỗi chuyến tàu xuất bến phải lo đủ thứ, nhưng quan trọng nhất là lo về con người. Đó phải là những chiến sĩ tuyệt đối trung thành, sẵn sàng chấp nhận hy sinh, bên cạnh đó là phải có kinh nghiệm đi biển, đặc biệt phải thông thuộc địa hình. Vì vậy thuyền trưởng của những con tàu không số phần lớn là những người con kiên cường của miền Nam tập kết ra Bắc.

Tuy không trực tiếp đi trên những con tàu huyền thoại nhưng từng địa danh bến bãi mà những con tàu phải đến luôn hiện lên rõ mồn một trong ông. Nào là Vũng Rô (Phú Yên), Hòn Hèo (Khánh Hòa), Lộ Giao (Bình Định)... Ông Tuần nói, mỗi lần nghe tin đồng đội phải “đánh bộc phá hủy tàu” là ông và những người trong tiểu ban Tác chiến – Huấn luyện lại như bị cắt từng khúc ruột.

Ông Tuần bảo, trận đánh của tàu 235 trên bến Hòn Hèo (Khánh Hoà) vào năm Mậu Thân (1968) là ông nhớ nhất. Khi ấy, đây là một trong những con tàu được trang bị hiện đại nhất, tốc độ rẽ sóng tới 22 hải lý/giờ. Cấp trên yêu cầu phải chọn người thuyền trưởng có kinh nghiệm để đưa 20 tấn vũ khí vào Hòn Hèo. Ông Tuần đã trực tiếp  giao cho Trung uý Phan Vinh làm thuyền trưởng.

Sau khi bàn bạc cụ thể, Trung úy Phan Vinh cùng 18 thủy thủ lên đường. Thế nhưng khi tàu 235 đưa được hàng đến bến Hòn Hèo thì không liên lạc được với anh em trên bờ. Vậy là đành phải thả hàng xuống biển để cơ sở vớt sau. Tuy nhiên, trước đó tàu đã bị lộ, địch quyết tâm bắt sống tàu cùng thủy thủ đoàn. Cuộc chiến diễn ra rất ác liệt, anh em tàu 235 đã bắn cháy một tàu địch, làm hỏng một số tàu khác. Cuối cùng, trong tình thế bị bao vây, sau khi đưa được anh em hi sinh và bị thương lên bờ, thuyền trưởng Phan Vinh phải ra lệnh hủy tàu. Khối bộc phá hơn 1 tấn làm con tàu đứt đôi. Số anh em còn lại chiến đấu suốt 12 ngày đêm và chỉ còn 5 chiến sĩ sống sót.

Ngồi kể lại với chúng tôi về ngày đó, từng giọt nước mắt nghẹn ngào vẫn lăn trên má ông Tuần. Ông bảo mình không quên được lời của Nguyễn Phan Vinh nói với ông trước khi anh bước chân xuống tàu: “Em sắp đến tứ tuần, chưa vợ con. Trong cuộc sống đời thường em có nhiều bạn gái. Có bạn rất thương yêu em nhưng em không muốn ngỏ lời yêu vì biết nhiệm vụ nặng nề, có thể hi sinh... Nếu chuyến này đi còn sống, em hứa với anh sẽ cưới vợ”. Nhưng rồi, chuyến đi ấy cũng là chuyến đi cuối cùng, Trung úy Phan Vinh đã không bao giờ về nữa.

Thời khắc thiêng liêng thứ hai

Đến năm 1970, Đại tá Nguyễn Hữu Tuần rời Lữ đoàn 125, lên nhận nhiệm vụ tham mưu tác chiến ở Bộ Tổng Tham mưu (đóng ở Hà Nội). Đó cũng là giai đoạn nước rút trong cuộc trường chinh kháng chiến của dân tộc ta. Những ngày tháng ở đây, ông lần lượt làm trợ lí phòng K theo dõi chiến trường Campuchia, trợ lí phòng B theo dõi chiến trường Đồng bằng sông Cửu Long rồi trợ lí phòng A phụ trách hướng biển, theo dõi Quân chủng Hải quân. Tiếp đó, Đại tá Nguyễn Hữu Tuần được điều động lên Văn phòng Bộ Tổng Tham mưu làm trợ lí cho Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Tổng Tham mưu trưởng phụ trách tác chiến, quân báo – Thượng tướng Lê Ngọc Hiền. Trong khoảng thời gian này, ông còn nhớ rành rọt những kỉ niệm về những lần được trực tiếp làm việc với Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nhiều tướng lĩnh lừng danh khác của quân đội ta.

Mùa khô năm 1974, Đại tá Nguyễn Hữu Tuần được giao nhiệm vụ tổng hợp nhiều báo cáo quan trọng, phục vụ cho các cuộc họp của Bộ Chính trị liên quan đến chiến trường miền Nam. Khoảng cuối tháng 10/1974, ông tháp tùng Thượng tướng Lê Ngọc Hiền cùng đoàn Sở chỉ huy tiền phương lên đường vào Tây Nguyên, chuẩn bị cho các chiến dịch giải phóng địa bàn này. Tại đây, ông được gặp gỡ, chứng kiến, thuyết trình với những tướng lĩnh huyền thoại của Việt Nam như Đại tướng Văn Tiến Dũng - Tư lệnh B3, Thượng tướng Hoàng Minh Thảo - Phó Tư lệnh, Thiếu tướng Vũ Lăng, Đại tá Đặng Vũ Hiệp, Chính uỷ; Đại tá Lê Quốc Thước...

Sau đó, cùng với Quân đoàn 3, Chỉ huy Sở Tiền phương Bộ Tổng Tham mưu cũng hành quân thần tốc xuống miền Đông, phối hợp với Trung ương Cục miền Nam thành lập Chỉ huy Sở chiến dịch Hồ Chí Minh do Đại tướng Văn Tiến Dũng làm Tư lệnh, đồng chí Phạm Hùng, Uỷ viên Bộ Chính trị làm Chính uỷ... Đại tá Nguyễn Hữu Tuần đã vinh dự được có mặt trong nhiều cuộc họp quan trọng của Bộ chỉ huy chiến dịch. Với tinh thần tiến công thần tốc, chúng ta đã giải phóng được nhiều thành phố, khu vực quan trọng và 11 h ngày 30/4/1975, Quân đoàn 2 đã chiếm được Dinh Độc Lập, dinh lũy cuối cùng của địch.

Đến tận bây giờ, ông không thể nào quên được cái cảm giác hân hoan khi ông cùng Thượng tướng Lê Ngọc Hiền có mặt tại sân bay Tân Sơn Nhất ngay trong đầu giờ chiều ngày 30/4/1975 – ngày đầu tiên của đất nước giải phóng. Ông nghẹn ngào vì đó là thời khắc lịch sử thiêng liêng thứ 2 của cuộc đời ông, sau thời khắc đầu tiên vinh dự được giao nhiệm vụ lên kế hoạch cho đoàn tàu không số!

 

Viết hồi ký tri ân đồng đội   Khi rời quân ngũ trở về quê hương, Đại tá Nguyễn Hữu Tuần lại ngồi ghi chép lại những kỷ niệm về cuộc đời binh nghiệp của mình, sau đó tập hợp lại thành cuốn hồi kí “Hành trình người lính”. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm truyền thống đường mòn Hồ Chí Minh trên biển vừa qua, với trách nhiệm của một người nắm giữ nhiều thông tin, tư liệu về lịch sử, ông đã gắng sức hoàn thành cuốn hồi kí này và tự bỏ gần 3 tháng lương để in ấn, coi đó như lời tri ân những đồng đội, đồng chí đã ngã xuống vì độc lập của Tổ quốc. Tiếc rằng, lễ kỉ niệm đã qua nhưng vẫn còn hơn 400 cuốn hồi kí “ngủ yên” trong phòng làm việc của ông Tuần, sau khi ông đã mang một phần đi biếu cho những đồng đội và một số cơ quan chức năng. Chia tay ông, ông cười tươi đưa tiễn, còn chúng tôi lại nặng lòng. Nặng lòng với người lính già tâm huyết! Nặng lòng với những cứ liệu lịch sử có thể đã và đang phủ bụi thời gian đâu đó trên giá sách cuộc đời!

Quốc Hiệp – Chí Long