Nguyên tắc khi nói chuyện với con cha mẹ cần "nằm lòng", nhiều người phạm sai lầm khiến trẻ phải cảm thấy sợ hãi và từ đó không dám nói chuyện với cha mẹ
GiadinhNet - Nói chuyện với trẻ con - tưởng dễ nhưng thật ra lại rất khó. Nếu thay đổi cách giao tiếp với con, cha mẹ dễ có tiếng nói chung với chúng hơn.
1. Lựa chọn thời điểm để nói chuyện
Mọi người thường lựa chọn thời điểm để trò chuyện với con là vào bữa cơm tối hoặc trước khi đi ngủ. Song, theo Tiến sĩ Huebner - một nhà tâm lý học lâm sàng chuyên điều trị cho trẻ em, đồng thời là tác giả của cuốn sách nổi tiếng What to Do When You Worry Too Much : A Kid's Guide to Overcoming Anxiety (Tạm dịch: Phải làm gì khi con lo lắng quá nhiều: Hướng dẫn dành cho trẻ em để vượt qua sự lo lắng) đây đều là 2 thời điểm không thích hợp cho cuộc trò chuyện. Vì thứ nhất cả cha mẹ - con cái đều kiệt sức sau 1 ngày dài học tập và làm việc. Thứ hai, có những chuyện con muốn giữ làm bí mật cho mình và chưa sẵn sàng chia sẻ cùng bố mẹ ngay trong ngày.
Buổi sáng cuối tuần chính là thời điểm thích hợp nhất để cả nhà trò chuyện cùng nhau. Bạn sẽ không phải cau có hối giục con đi học cho kịp giờ, hay bản thân tất bật chuẩn bị đi làm.
"Bạn nên biết rằng ngay cả khi trẻ đang ở trong tâm trạng hưng phấn tuyệt vời thì não bộ sau 1 ngày học tập vẫn không thể tiếp nhận thông tin. Do đó, bất kỳ cuộc trò chuyện nào sau 1 ngày dài căng thẳng cũng khiến trẻ trở nên không thoải mái và bị mất ngủ", bà nói.

Ảnh minh hoạ
2. Nói chuyện một cách hài hước
Nếu không phải bố mẹ, ai sẽ dạy con trẻ dùng sự hài hước để vượt qua những khoảnh khắc khó khăn trong đời? Nó cũng mang lại bầu không khí vui vẻ cho gia đình.
Để có tiếng nói chung với trẻ, bạn nên thể hiện khả năng diễn xuất, tưởng tượng và dạy con làm điều tương tự. Nhưng bạn nên giữ mọi thứ chừng mực vì trẻ thường phản ứng mạnh trước các lời châm biếm và sự đùa cợt thô bạo.
3. Tránh công kích cá nhân khi nói chuyện
Khi nói chuyện với con, cha mẹ cần đưa ra những lời khuyên mang tính chất xây dựng, tránh công kích cá nhân hoặc xúc phạm trẻ như "con thật lười biếng", "con thật kém cỏi"...
Những lời công kích có thể gây tổn thương và phá hủy lòng tự trọng của trẻ. Thậm chí, lời nói của cha mẹ có thể khiến đứa trẻ ám ảnh suốt đời. Thay vì chỉ trích con, cha mẹ có thể bày tỏ ý kiến bằng cách hỏi han và thể hiện sự quan tâm con.
Ví dụ: "Hôm nay con có vẻ mệt, có phải con đang lo lắng chuyện gì không?", "Dạo này con làm bài thi không tốt lắm, bố mẹ có thể giúp gì cho con không?".
Nguyên tắc là cha mẹ cần tập trung hỏi nguyên nhân và tránh đưa ra những lời bình luận mang tính công kích. Điều này sẽ giúp trẻ mở lời và cảm thấy thoải mái hơn khi tâm sự.

Ảnh minh hoạ
4. Nói những câu ngắn gọn, dễ hiểu
Nhà trị liệu tâm lý gia đình, bà Paige Greytok, cho biết những khái niệm phức tạp như chuyển nhà, ly hôn hay cái chết rất khó hiểu đối với trẻ em.
Và nếu bạn "nhấn chìm" trẻ trong những thông tin phức tạp, con có thể bị choáng ngợp và ngừng hiểu. Thay vào đó, cha mẹ nên sử dụng những câu ngắn gọn, nội dung đơn giản phù hợp với lứa tuổi của con.
5. Đồng cảm với con
Khi con cái tâm sự những vấn đề chúng gặp phải, phụ huynh thường cảm thấy tiếc và ngay lập tức dạy con làm thế nào cho đúng. Câu cửa miệng "bố/mẹ đã bảo con rồi" thực sự tổn thương trẻ rất nhiều.
Vì thế, người lớn nên lưu tâm, tránh để con cảm thấy bạn xem nhẹ cảm xúc của chúng. Thay vào đó, bạn nên đồng cảm, để con hiểu rằng cảm xúc của bé rất quan trọng và hai bên sẽ thảo luận vấn đề khi con bình tâm trở lại.
6. Không tỏ thái độ coi thường
Nhiều cha mẹ có tâm lý mình là bề trên, có quyền coi thường, bác bỏ lời con nói. Trong vài trường hợp, cha mẹ "cạnh tranh" với con để thể hiện quyền lực của mình.
Cách thể hiện thái độ này sẽ khiến con bạn cho rằng các em không được cha mẹ coi trọng, lời nói của các em không mang giá trị trong gia đình. Khi nói chuyện cùng con, cha mẹ cần đặt mình ngang hàng với con như một người bạn.
Qua đó, trẻ sẽ dễ tiếp nhận và có cái nhìn khác về những cuộc trò chuyện giữa cha mẹ và con cái.

Ảnh minh hoạ
7. Ghi nhận cảm xúc của con
Dạy con gọi đúng tên của cảm xúc là cách giúp trẻ chuyển tâm trạng của mình thành lời nói. Ví dụ, khi đang nói về câu chuyện nào đó, cha mẹ có thể dừng lại và hỏi trẻ: "Nghe như vậy, con có buồn không" hoặc "Con có sợ không?".
Tiến sĩ Huebner khuyên các cha mẹ đừng bao giờ gạt bỏ cảm xúc của con: "Bạn có thể giảm thiểu nỗi sợ hãi lo lắng của con bằng câu "Đừng sợ", "Đừng lo", nhưng bạn hãy nhớ rằng, bất cứ điều gì con đang cảm thấy đều là thật và có giá trị. Trẻ em cần phải "cảm thấy" trước khi có thể chuyển qua việc xử lý cảm xúc và giải quyết vấn đề".
8. Tập trung lắng nghe
Một nguyên tắc quan trọng khi nói chuyện với con là tập trung lắng nghe. Bạn cần nhìn thẳng vào mắt con khi nói chuyện, tránh làm việc riêng như dùng điện thoại, xem tivi hoặc đọc sách.
Nếu trẻ nói chuyện nhưng bạn không tập trung lắng nghe, các em sẽ cảm thấy lời nói của bản thân không có trọng lượng và cha mẹ không quan tâm cuộc trò chuyện này.
9. Cho phép trẻ bày tỏ ý kiến, quan điểm cá nhân
Một số cha mẹ cảm thấy khó khăn khi để con bày tỏ ý kiến cá nhân. Lý do là họ cảm thấy điều này đang hạ thấp quyền lực của người làm cha mẹ, hoặc họ sợ trẻ nghĩ rằng cha mẹ đang nhượng bộ con cái.
Tuy nhiên, nguyên tắc để xây dựng một cuộc trò chuyện bình đẳng là cả hai bên đều được bày tỏ quan điểm cá nhân. Bạn cần lắng nghe và cho phép trẻ nói nhiều hơn.
Nếu trẻ đưa ra quan điểm chưa tốt, cha mẹ có thể phân tích cái đúng, cái sai để trẻ hiểu và rút kinh nghiệm. Những đứa trẻ biết thảo luận sẽ học được cách suy nghĩ trước khi nói, đồng thời xây dựng kỹ năng đưa ra quyết định và quản lý cảm xúc.
Giúp người vô điều kiện: Lòng tốt hay cái bẫy khiến bạn 'trả giá' lúc nào không hay?
Nuôi dạy con - 12 giờ trướcGĐXH - Lòng tốt vốn là điều đáng trân trọng, nhưng không phải lúc nào cũng mang lại kết quả tốt đẹp. Nếu đặt sai chỗ hoặc không có giới hạn, sự tử tế có thể khiến bạn rơi vào những tình huống khó xử, thậm chí bị tổn thương mà chính bạn cũng không nhận ra.
Đừng chủ quan: Những thứ quen thuộc này đang khiến trẻ giảm IQ từng ngày
Nuôi dạy con - 1 ngày trướcGĐXH - Trẻ chậm tiếp thu, kém tập trung có thể không phải do lười, mà do nguy cơ giảm IQ từ những thứ quen thuộc quanh môi trường sống hằng ngày.
Đi họp lớp sau nhiều năm: Ai cũng gặp 4 kiểu người này, còn 3 kiểu thì hiếm thấy
Nuôi dạy con - 3 ngày trướcGĐXH - Họp lớp tưởng chỉ là một buổi gặp mặt đơn giản, nhưng lại phản ánh rất rõ cách mỗi người đã thay đổi sau nhiều năm. Có những người năm nào cũng có mặt, nhưng cũng có người mời bao nhiêu lần vẫn vắng – và lý do phía sau không hề đơn giản.
Vì sao cách nuôi dạy con của người Tây Tạng tạo ra những đứa trẻ cực kỳ quyết đoán?
Nuôi dạy con - 6 ngày trướcGĐXH - Với người Tây Tạng, nuôi dạy con không chỉ đơn thuần là dạy chữ, mà còn là quá trình rèn luyện bản lĩnh, sự tự chủ và lòng tôn trọng.
Đừng nhầm 'không vui' với trầm cảm: Cách nhận diện sớm bất ổn tâm lý ở tuổi vị thành niên
Gia đình - 6 ngày trướcGĐXH - Trầm cảm ở trẻ vị thành niên ngày càng phổ biến trong gia đình hiện đại, nhưng nhiều gia đình lại nhầm là con "không vui", khi nhận ra thì mọi chuyện đã đi quá xa. Phụ huynh cần nhận diện sớm dấu hiệu tâm lý để hỗ trợ con em mình vượt qua.
3 dấu hiệu cho thấy bạn đang giàu lên âm thầm mà chính bạn cũng không nhận ra
Gia đình - 1 tuần trướcGĐXH - Không mua sắm nhiều hơn, không khoe tiền bạc, thậm chí còn sống đơn giản hơn trước… nhưng có thể bạn đang giàu lên từng ngày mà không hề hay biết. Những thay đổi nhỏ trong thói quen này chính là dấu hiệu rõ ràng nhất.
Nhiều người không biết: 6 việc làm buổi tối quyết định tâm trạng ngày hôm sau
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Không phải buổi sáng, chính những thói quen trước khi ngủ mới là thứ âm thầm ảnh hưởng đến cảm xúc và năng lượng của bạn.
Sau tuổi 70, cha mẹ không cần nhiều, chỉ sợ con cái làm 3 điều này
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Ở tuổi xế chiều, cha mẹ cần sự tôn trọng và lắng nghe hơn là sự kiểm soát. Một số hành động quen thuộc có thể khiến họ không thoải mái.
10 điều cha mẹ nhất định phải dạy con: Những bài học quý giá làm hành trang đi suốt cuộc đời
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Cha mẹ hãy dành thời gian để tâm tình với con 10 điều dưới đây – những trí tuệ giúp con không chỉ thành công mà còn tìm thấy hạnh phúc thực sự.
Đừng coi thường 4 kiểu người này: Họ khôn ngoan hơn bạn nghĩ
Nuôi dạy con - 1 tuần trướcGĐXH - Thoạt nhìn có vẻ đơn giản, nhưng càng tiếp xúc lâu, bạn sẽ nhận ra họ là những người rất biết cách nhìn và xử lý mọi chuyện.
Đừng coi thường 4 kiểu người này: Họ khôn ngoan hơn bạn nghĩ
Nuôi dạy conGĐXH - Thoạt nhìn có vẻ đơn giản, nhưng càng tiếp xúc lâu, bạn sẽ nhận ra họ là những người rất biết cách nhìn và xử lý mọi chuyện.
