Nhà thơ Từ Hồng Sơn và điềm báo sau tên họ “Tạ - Từ”

Nhà thơ Từ Hồng Sơn (ảnh nhân vật cung cấp).

Bao năm bặt tin cha

Hỏi nhà thơ Từ Hồng Sơn về tên họ đặc biệt, anh bộc bạch không giấu giếm: “Mẹ mình họ Tạ, còn họ Từ là của bố dượng mình. Bố đẻ mình người Lào, bao năm bặt tin nên mình cũng không dám nghĩ sẽ có ngày gặp lại. Chuyện cũng đã lâu quá rồi...”. Bố mẹ anh quen nhau khi cả hai sang Liên Xô (cũ) du học. Bố anh học lái máy bay quân sự, nên duyên với cô gái Hà Nội rồi có con. Trong một lần trở lại Lào, ông đột nhiên mất liên lạc với vợ con. Anh kể, ông ngoại anh - một Đại tá quân đội - từng khăn gói sang Lào tìm con rể, nhưng nguồn tin cuối cùng phía quân đội Lào cung cấp với gia đình là bố anh đã giải ngũ. Lần theo địa chỉ quê quán của con rể, ông ngoại về tận quê rồi thẫn thờ trước thông tin bố anh đã xuất cảnh.

Nhà thơ Từ Hồng Sơn người Hà Nội, trước khi lập nghiệp ở TPHCM, anh từng có 13 năm sống ở khu phố nhà binh Lý Nam Đế. Kí ức của anh là những buổi được ông ngoại đèo xe đạp vào các doanh trại quân đội, hoặc nhà bạn chiến đấu. Hình ảnh những vị chỉ huy ngồi quây quần với nhau bên quán nước chè vỉa hè nói chuyện đời thường như bao người dân phố cũ đã ăn sâu vào trí nhớ của anh. Kí ức Hà Nội trong anh còn là những buổi bà ngoại dắt đi chợ Hàng Da, len lỏi qua từng gian hàng vẫn phảng phất phong vị chợ quê lam lũ nhưng yên bình với từng xóc cua, xâu cá, rá tép…

Năm lên 6 tuổi, Từ Hồng Sơn từng bị một tai nạn và mất khả năng nghe vĩnh viễn. Từ cậu bé hiếu động, chuyên đầu têu những trò nghịch ngợm cho đám trẻ con ở khu phố nhà binh, Từ Hồng Sơn lặng lẽ chọn cho mình vị trí bàn đầu để nhìn khẩu hình thầy, cô giảng bài. Tiếng trống trường là âm thanh duy nhất cậu bé Sơn ngày ấy cảm nhận được đôi chút bởi độ ngân vang. Không nghe được, nhưng anh rất thông minh, nhanh nhạy trong việc đọc khẩu hình của người khác. Và như một sự bù đắp, anh có đôi mắt tinh tường, bàn tay tài hoa sau này gắn bó cùng cọ vẽ. Bằng những viên phấn màu, mẩu bút chì, trên bất cứ chất liệu nào kiếm được, Từ Hồng Sơn đều miệt mài vẽ hết nhân vật cổ tích rồi lại đến muông thú, cỏ cây. Anh tâm sự: “Không nghe được, mình cũng có cái lợi là không bị âm thanh tác động mỗi khi đang vẽ theo mạch cảm xúc”.

Sẽ về Hà Nội và không đi đâu

Sinh năm 1981, Từ Hồng Sơn đã xuất bản 3 tập thơ: “Hà Nội mùa thổ phách”, “Hà Nội mùa mộc phách”, “Hà Nội mùa kim phách” và hứa hẹn sẽ viết thêm “Hà Nội mùa hỏa phách”, “Hà Nội mùa thủy phách” nữa cho đủ một “serie thơ” ngũ hành. Đánh giá về tác phẩm của anh, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhận định, hiếm có một tác giả nào dám mạnh dạn chọn viết riêng một đề tài như thế. Đặc biệt, mỗi bài một ý, không trùng lặp câu từ, không gây nhàm chán. Những nhà thơ lão luyện làm được thế đã khó rồi, huống gì một người trẻ và là dân “ngoại đạo” như Sơn.

Mười ba năm sống giữa lòng Hà Nội, chỉ vỏn vẹn 6 năm đầu đời nghe được những thanh âm phố phường, nghe được giọng nói người Hà Nội. Rồi như định mệnh, những thanh âm ấy vang vọng, lảnh lót trong thơ anh cho đến tận bây giờ. Nhà thơ Từ Hồng Sơn có tên trong danh sách đại biểu dự hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc diễn ra vào tháng 9 tới. Anh không giấu nổi niềm xốn xang trong câu chuyện nói cùng bè bạn về cảm xúc được trở về Hà Nội sau nhiều năm sống tại TPHCM. Hỏi nhà thơ 8x có dự định về lại mảnh đất tuổi thơ này sinh sống nữa hay không, anh đáp: “Mình sẽ trở về trong một ngày không xa và không đi đâu khác nữa. Nhưng trong nhà mình, vợ không làm về lĩnh vực nghệ thuật, con trai học lớp 2 cũng chẳng thiết tha với đất Hà thành…”. Câu nói bỏ lửng của anh mang một nỗi niềm trống trải giữa kho kí ức tuổi thơ đang ngập tràn trong đôi mắt và giọng nói nhẹ nhàng.

Thời thơ ấu, có ba điều thiêng liêng mà nhà thơ này một lòng, một dạ muốn tìm kiếm, gìn giữ, đó là tìm bố, được theo họ ông ngoại và sống mãi ở Hà Nội. Nhưng bây giờ, anh chưa tìm được bố, đã mang họ bố dượng, chỉ còn một điều bản thân có thể quyết định đó là trở về Hà Nội, trong một căn nhà khác vì ngôi nhà tuổi thơ đã không còn. Niềm thổn thức trong tâm hồn, ý nghĩ của nhà thơ Từ Hồng Sơn ám ảnh cả vào những câu thơ anh viết: “Em cắn môi, ghìm nấc: Hà Nội ơi/ Phải có cách nào trả lại cho ta/ Thò lò mũi xanh, bước chân chập chững/ Phúng phính má hồng, búng sữa răng khôn...”.

Thùy Phương