Những đứa trẻ bị chính cha mẹ mình bắt cóc và những tổn thương tâm lý nặng nề mà chúng phải gánh chịu

Ly hôn ảnh hưởng đến hầu hết trẻ em trong thời gian ngắn, nhưng nghiên cứu chỉ ra rằng đứa trẻ nhanh chóng lấy lại tinh thần sau đó. Chỉ có một tỷ lệ nhỏ trẻ em gặp các vấn đề nghiêm trọng khi cha mẹ ly hôn.

Một nghiên cứu vào năm 2002 của nhà tâm lý học E. Mavis Hetherington và sinh viên Anne Mitchell Elmore, ở Trường ĐH Virginia (Mỹ), nhận thấy nhiều trẻ bị ảnh hưởng sau khi cha mẹ ly hôn chỉ trong thời gian ngắn, các ảnh hưởng như lo lắng, giận giữ, sốc hay mất niềm tin. Những phản ứng này ở trẻ thường mất đi hoặc giảm đáng kể sau khoảng 2 năm đầu. Chỉ có số ít trẻ phải chịu đựng lâu hơn.

Tuy nhiên, cũng có những đứa trẻ bị tổn thương tâm lý nặng nề bởi chính hành động của bố, mẹ chúng. Hiện nay đang tồn tại một dịch vụ khủng khiếp, bị đánh giá là vô nhân đạo liên quan đến những vụ ly hôn và trẻ em, đó chính là bắt cóc.

Louise Screene đang nắm tay hai con trước cổng trường thì một chiếc xe hơi tấp vào. Trong vài giây, hai người đàn ông nhảy ra tóm lấy các con cô.

Năm năm trôi qua, Louise vẫn có thể hình dung ra cảnh đó. Những chiếc áo khoác đỏ rực của hai con lóe lên khi bị ném vào trong xe. Tiếng hét thất thanh của chúng. Sự kinh hoàng và bất lực của cô khi xe lao đi. "Tôi chạy theo, cố gắng hét lên. Tôi cảm thấy đau đến tận xương tủy", cô kể.

Những đứa trẻ bị bắt giữ bởi một nhóm người do cha của chúng, Andrew thuê. Sau khi Louise và Andrew ly hôn và lo lắng cho sự an toàn của hai con, Louise đã mang những đứa trẻ đi khỏi người chồng cũ.

Trên thế giới có khoảng 10 công ty cung cấp dịch vụ bắt cóc trẻ em theo "đặt hàng" của cha/mẹ này mà không có sự cho phép của cha/mẹ kia. Với tỷ lệ ly hôn tăng vọt và dân số toàn cầu ngày càng di động, hình thức này có thể đóng một vai trò lớn hơn bao giờ hết trong các tranh chấp về quyền nuôi con.

Điều này có nghĩa những đứa trẻ sẽ gặp nguy hiểm khi sống với người cha/mẹ bắt về. Thêm vào đó, hành động bắt cóc sẽ để lại sang chấn tâm lý kéo dài cho đứa trẻ.

Sau khi bị sang chấn tâm lý, trẻ sẽ có biểu hiện như bị mất trí nhớ (không nhớ những gì đã xảy ra), không nói được bằng lời, cứ làm hoài một động tác hoặc một câu nói - chứng tỏ sự lo âu, sợ hãi của trẻ lên đến tột đỉnh, ngủ không được, gặp ác mộng, mộng du, sợ hãi...

Các biểu hiện này có thể biểu hiện trong ba tháng (sang chấn cấp), hoặc tiếp tục biểu hiện sau ba tháng (sang chấn mãn). Song, những sang chấn tâm lý có thể kéo dài hàng chục năm, có thể gây ra tự tử, bạo lực (đánh người, thậm chí giết người), rối loạn lo âu, ám thị xã hội.

Trẻ bị sang chấn tâm lý là khi trẻ bị mất an toàn, do vậy gia đình cần tạo môi trường để trẻ cảm thấy an toàn. Nếu trẻ có những biểu hiện sang chấn tâm lý, gia đình cần đưa trẻ đến bác sĩ tâm lý khám, tư vấn, điều trị. Lúc này sự phản ứng, hỗ trợ của cha mẹ rất quan trọng.

Để xử trí những trường hợp trẻ bị khủng hoảng tâm lý, cần giúp trẻ tách hẳn khỏi tình huống, sự kiện gây khủng hoảng càng sớm càng tốt. Chữa triệu chứng tổn hại cơ thể về mặt thể chất như giảm đau, kháng viêm, chữa trị, chăm sóc vết thương do tai nạn, bỏng, bạo hành,...; cho trẻ thuốc an thần, gây ngủ trong vài ngày đầu, nâng đỡ về mặt thể chất, bồi dưỡng cho trẻ để giúp trẻ sớm lấy lại sức.

Dùng biện pháp tâm lý trị liệu thích hợp cho trẻ trong những trường hợp hoảng loạn nhiều, kéo dài trên một tuần, đặc biệt ở những trẻ lớn, vốn có tính hay lo sợ, nhút nhát, những trẻ bị khủng hoảng nặng nề từ một số tình huống đặc biệt như bạo hành, hiếp dâm, tai nạn giao thông, cướp bóc, khủng bố...; tránh la mắng trẻ khi trẻ nghĩ về sự kiện gây khủng hoảng; hạn chế khoét sâu vào nỗi đau của trẻ.

Tránh bắt trẻ kể lại sự việc khủng khiếp đã xảy ra, trừ khi trẻ tự mình kể lại chuyện đó, nên tôn trọng phản ứng của trẻ; tránh những phản ứng thái quá của người lớn trước mặt trẻ như nổi giận, văng tục, hăm dọa... đối với đối tượng gây hại cho trẻ.

Cha mẹ quá lo lắng, trầm cảm, trẻ sẽ bị sang chấn tâm lý nhiều hơn. Trẻ rất cần cha mẹ có thái độ tích cực, lắng nghe, đồng hành với trẻ, ôm ấp, vỗ về, an ủi để tạo một chỗ dựa cho trẻ.

5 thói quen xấu làm suy giảm trí nhớ mà trẻ thường mắc

Thức khuya học bài, ở lâu trong nhà, bỏ ăn sáng đều là những thói quen khiến trí nhớ của trẻ bị suy giảm.