Nửa thế kỷ leo lét đèn dầu

Những chiếc tuabin phát điện của người dân chỉ đủ thắp sáng khi mùa mưa. Ảnh: XT

Chịu đựng nhiều thứ thiếu thốn

Ít ai có thể ngờ rằng, Tam Đảo - một trong những huyện có tiềm năng kinh tế phát triển bậc nhất tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay vẫn còn tồn tại một khu dân cư với rất nhiều thứ thiết yếu không được đảm bảo như: Điện, nước sạch, điểm trường và 100 % hộ gia đình không được cấp sổ đỏ do cơ chế quản lý chồng chéo nhau. Có mặt tại xóm Trại lâm trường (thôn Vĩnh Ninh, xã Đạo Trù, huyện Tam Đảo), PV Báo GĐ&XH đã phần nào thấu hiểu được những khó khăn, bất cập mà hàng trăm người dân nơi đây phải chịu đựng nhiều năm qua.

Chia sẻ với PV, ông Nguyễn Trọng Loan - Trưởng xóm Trại lâm trường cho biết, vào những năm 1960, theo nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước, Đội Lâm trường của Công ty Lâm trường Lập Thạch được giao khai thác gỗ phục vụ làm đường tàu hỏa. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, nhiều thành viên trong Đội đã tình nguyện ở lại vùng núi hẻo lánh này lập nghiệp. Tuy vậy, sau gần nửa thế kỷ, đất nước với biết bao đổi thay, phát triển, cuộc sống của những người dân nơi đây (cụ thể là gần 300 con người) vẫn phải sống chung với tình cảnh thiếu thốn: Điện, trường, trạm y tế, nước sạch đều không có.

Có lẽ, điều lớn nhất được thay đổi nơi xóm nghèo này chính là đường đi lại. Cách đây 2 năm, một con đường vành đai được đầu tư xây dựng xung quanh khu vực đập Vĩnh Ninh. Con đường được mở vào tận tới xóm Trại lâm trường khiến cho việc đi lại của người dân bớt khó khăn đi rất nhiều. Trong kí ức của ông Loan cũng như nhiều người dân khác, trước khi có con đường vành đai này, cuộc sống của người dân xóm Trại lâm trường gần như tách biệt với thế giới bên ngoài. Mặc dù xóm chỉ cách trung tâm xã Đạo Trù chưa đầy 5km, nhưng những hôm trời mưa, đường trơn trượt, lầy lội thì chỉ còn cách cuốc bộ, thời gian phải mất cả tiếng đồng hồ. Anh Phạm Văn Thành (SN 1976) cho biết, trước đây khi còn đường đất, anh đã phải đưa con đi học trên chiếc xe đạp cà tàng suốt mười năm trời. Những hôm mưa gió, dù các con rất muốn đến trường nhưng cũng đành chịu vì đường không thể đi được.

Khảo sát vài vòng quanh xóm, PV được tận mắt chứng kiến những chiếc tuabin nước được người dân lắp đặt ở con suối giữa làng tìm kiếm nguồn điện. Chiếc tuabin chỉ có giá hơn một triệu đồng, nhưng không phải gia đình nào cũng có điều kiện để sắm. Nhiều gia đình đã phải dùng những khoản tiền tiết kiệm để chung nhau mua một máy. Vào mùa mưa, nước suối chảy mạnh, người dân vẫn có chút nguồn điện để dùng, nhưng cũng chỉ đủ để thắp sáng bóng đèn điện. Vào mùa khô, người dân phải chuyển qua dùng đèn dầu.

Cần tháo gỡ “nút thắt” cho người dân

Ông Nguyễn Trọng Loan - Trưởng xóm Trại lâm trường nói: “Cuộc sống của những người dân nơi đây có quá nhiều thứ thiếu thốn”.

Chiều tối, nhìn từ trên lưng chừng núi xuống, xóm Trại lâm trường là một vùng tối mịt mùng. Thỉnh thoảng đôi chỗ ánh lên chút ánh sáng đèn dầu leo lét. Điều đáng nói là khoảng cách từ nơi có mạng lưới điện quốc gia đi qua tới xóm Trại lâm trường chỉ chưa đầy 3km. Không có điện nên những thông tin thời sự đất nước chủ yếu qua truyền hình, báo đài không đến được với người dân nơi đây. Con suối nằm giữa xóm, không chỉ là nơi người dân vớt vát được chút điện sáng mà đó còn là nguồn nước sinh hoạt chính của hơn 300 con người. Chính việc dùng nước tự nhiên không được đảm bảo về vấn đề vệ sinh đã dẫn đến nguy cơ tiềm ẩn nhiều bệnh tật.

Điện, nước và những nhu cầu thiết yếu nhất của cuộc sống người dân nơi đây đều chưa được đảm bảo. Bên cạnh đó, đất đai cũng là một vấn đề nóng tại xóm Trại lâm trường. 100% hộ dân nơi đây đều chưa được cấp sổ đỏ trên mảnh đất mà họ đã sinh sống từ nhiều đời nay.

Ông Lưu Xuân Năm, Chủ tịch UBND xã Đạo Trù (huyện Tam Đảo) cho biết, nếu xét về địa giới hành chính thì xóm Trại lâm trường thuộc địa phận xã Đạo Trù. Tuy vậy, người dân xóm Trại trước đây vốn là công nhân của lâm trường Vĩnh Ninh (nay là Công ty Lâm trường Lập Thạch, trực thuộc Tổng Công ty Giấy Việt Nam). Hiện chính quyền xã Đạo Trù chỉ được quản lý xóm Trại lâm trường về mặt con người, còn đất đai thì vẫn do Công ty Lâm trường Lập Thạch quản lý. Chính sự chồng chéo này đã dẫn đến nhiều bất cập. Nếu chính quyền địa phương có muốn đầu tư điện, trường, trạm cho xóm Trại lâm trường thì phải được sự đồng ý của Công ty Lâm trường Lập Thạch. Nhằm tháo gỡ những bất cập trên, đại diện hai bên đã nhiều lần gặp mặt nhưng chưa đi đến thống nhất.

Theo lãnh đạo UBND huyện Tam Đảo, để có thể giải quyết được những bất cập còn tồn động trên thì UBND tỉnh Vĩnh Phúc cần thu hồi diện tích thuộc xóm Trại lâm trường để thống nhất về một mối. Chỉ khi đó, công tác đầu tư xây dựng các công trình cơ bản, cũng như việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân mới có thể giải quyết được.

Xuân Thắng – Mai Huyền