Sáng kiến tiếp cận y tế Clinton trong phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam
GiadinhNet - Trong hai ngày 2-3/7, cựu Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton sang thăm Việt Nam dự Lễ kỷ niệm 20 năm quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ. Nhân dịp này, Cục Phòng, chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) điểm lại những đóng góp của Sáng kiến tiếp cận Y tế Clinton trong phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam.
Tiếp cận các sản phẩm y tế chất lượng cao
Sáng kiến tiếp cận y tế Clinton (CHAI) được thành lập năm 2002, nhằm giúp bệnh nhân tăng cường tiếp cận các sản phẩm y tế chất lượng cao và hiệu quả nhất với mức chi phí chấp nhận được, đồng thời đảm bảo duy trì được sự bền vững ở những quốc gia đang phát triển. Đến nay, sau 13 năm, CHAI đã có mặt ở 38 quốc gia trên khắp thế giới với mục tiêu thay đổi sức khỏe toàn cầu.
Ở Việt Nam, CHAI được thành lập năm 2006, tập trung vào phát triển các dịch vụ y tế dựa trên hệ thống quốc gia sẵn có, thay vì xây dựng một hệ thống song song sẽ ngừng hoạt động khi không còn nguồn kinh phí tài trợ. CHAI vận động Bộ Y tế phát triển các mô hình chăm sóc HIV lấy gia đình làm trung tâm, đem lại các dịch vụ lồng ghép, tiện lợi cho bệnh nhân và mang đến một phương thức bền vững hơn ở Việt Nam. Hoạt động này đang tiếp tục thông qua giải quyết những thách thức chủ chốt bằng các phương thức sáng tạo.
Đóng góp nổi bật nhất của CHAI là đã hỗ trợ Chương trình Phòng, chống HIV/AIDS Việt Nam đưa 4.558 trẻ em nhiễm HIV vào điều trị thuốc kháng virus (ARV) tính đến cuối tháng 12/2014, chiếm 86% số trẻ nhiễm HIV, tăng từ 245 trẻ (9% số trẻ nhiễm HIV) vào giữa năm 2006 khi CHAI mới bắt đầu thành lập. Trong giai đoạn 2006 – 2011, CHAI đã tài trợ 100% thuốc ARV cho trẻ em và công cụ chẩn đoán sớm cho ở Việt Nam; Hỗ trợ kỹ thuật cho các bác sĩ và điều dưỡng tại 23/63 tỉnh trọng điểm về HIV; Tổ chức tập huấn cho hàng nghìn nhân viên y tế về chăm sóc và điều trị, chuỗi cung ứng thuốc, hệ thống xét nghiệm, dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, dinh dưỡng, dự phòng lao và nhiều nội dung khác.
Từ năm 2013, CHAI hỗ trợ Trường Quản lý khách sạn Việt - Úc (VAAC) và các tỉnh trong việc phân cấp chăm sóc và điều trị cho trẻ em từ tuyến Trung ương đến tuyến tỉnh và tuyến quận/huyện, nhằm tăng tỷ lệ bệnh nhân duy trì điều trị, đồng thời giúp làm giảm chi phí đi lại của bệnh nhân khi đi tái khám và lĩnh thuốc ARV.
Phát hiện kịp thời các trường hợp trẻ em nhiễm HIV
Để cải thiện tỉ lệ sống còn của trẻ nhiễm HIV, CHAI đã hỗ trợ Bộ Y tế triển khai chương trình Chẩn đoán sớm (EID) cho trẻ bằng việc xây dựng và triển khai hướng dẫn quốc gia về EID, tập huấn cho các nhân viên y tế, cung cấp công cụ ghi nhận và báo cáo. Hiện tại, chương trình EID được triển khai tại 84 phòng khám ở 55 tỉnh/thành phố, khoảng 1.800 trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV được chẩn đoán sớm hàng năm (8% dương tính) và 79% trẻ chẩn đoán dương tính với HIV được bắt đầu điều trị ARV. Nếu không có chương trình chẩn đoán sớm điều trị ARV, 50% trẻ nhiễm HIV sẽ tử vong trong vòng 2 năm đầu đời.
Để giúp làm giảm tỉ lệ mắc lao ở trẻ nhiễm HIV, CHAI đã hỗ trợ chương trình điều trị dự phòng lao bằng Isoniazid (IPT) ở trẻ em thông qua việc hỗ trợ Bộ Y tế xây dựng và triển khai hướng dẫn quốc gia, tập huấn đào tạo, cung cấp các công cụ giám sát và báo cáo IPT, cung cấp thuốc Isoniazid và vitamin B6. Qua đánh giá cho thấy, việc điều trị IPT đã làm giảm tỉ lệ trẻ mắc lao tới 97% đối với trẻ được điều trị cả IPT và HIV so với trẻ không được điều trị. Cho đến nay, phần lớn trẻ đang điều trị ARV đã được điều trị IPT.
CHAI đã hỗ trợ triển khai chương trình tư vấn xét nghiệm HIV do cán bộ y tế đề xuất (PITC) ở 3 bệnh viện nhi lớn nhất Việt Nam (ở Hà Nội và TPHCM), nơi đang có số lượng bệnh nhi điều trị ARV đông nhất toàn quốc. Hoạt động này nhằm phát hiện kịp thời các trường hợp trẻ em nhiễm HIV nhưng chưa được chẩn đoán sau khi sinh do mẹ không biết tình trạng nhiễm HIV của mình khi mang thai hoặc khi sinh, những trẻ này chỉ đến bệnh viện khi có triệu chứng liên quan tới HIV. Năm 2013, học tập kinh nghiệm từ chương trình PITC ở trẻ em, CHAI bắt đầu hỗ trợ triển khai PITC ở các bệnh viện đa khoa tỉnh ở một số tỉnh, thành phố.
Trong vòng 9 năm qua, CHAI đã hỗ trợ các hoạt động xét nghiệm chẩn đoán tại Việt Nam thông qua cải thiện chất lượng, tăng cường hệ thống chuyển gửi mẫu bệnh phẩm, triển khai hệ thống xét nghiệm tại chỗ, giảm thời gian trả kết quả xét nghiệm (TAT), tập trung vào việc xây dựng các phòng xét nghiệm khẳng định HIV, xét nghiệm CD4 để xác định tiêu chuẩn điều trị và theo dõi điều trị ARV thường quy. Ngoài ra, CHAI đã đàm phán việc giảm giá trang thiết bị và sinh phẩm xét nghiệm chẩn đoán, hỗ trợ cung cấp miễn phí sinh phẩm xét nghiệm nhanh, sinh phẩm xét nghiệm CD4 và sinh phẩm xét nghiệm PCR DNA, các vật tư liên quan khác thông qua UNITAID.
CHAI đã hỗ trợ VAAC triển khai Hệ thống Tiếp cận thông tin chăm sóc (ACIS), một phần mềm qua Internet gửi tin nhắn qua điện thoại di động để chuyển tiếp bệnh nhân giữa các dịch vụ và nhắc nhở hỗ trợ bệnh nhân đến đăng ký điều trị và tuân thủ điều trị. Hoạt động này giúp làm tăng tỉ lệ chuyển gửi thành công từ 37% (trên toàn quốc) lên 79% tại 112 cơ sở tư vấn xét nghiệm tự nguyện (VCT) và phòng khám ngoại trú. Hiện nay, phần mềm ACIS đang được thực hiện ở trên 300 cơ sở HIV và cơ sở điều trị lao tại 25 tỉnh/thành phố.
Ngày 23/10/2003, Tổng thống Clinton lần đầu tuyên bố giảm ít nhất 30% giá thuốc ARV sau khi thương thảo với các công ty sản xuất thuốc. Những năm sau đó, giá thuốc ARV được giảm hàng năm và nhiều phác đồ ARV có chi phí chưa đến 10% giá ban đầu.
Mai Anh/Báo Gia đình & Xã hội
Người đàn ông 32 tuổi đang chơi bóng đá, bất ngờ bị nhồi máu cơ tim
Y tế - 20 giờ trướcGĐXH - Người bệnh tên H., 32 tuổi, ngụ tại xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa, được đưa vào viện trong tình trạng ngất, ngã quỵ khi đang đá bóng.
Cấp cứu cận Tết: Người đàn ông 57 tuổi ở Hà Nội chấn thương nặng ở tay do chặt thịt gà
Y tế - 3 ngày trướcGĐXH - Bệnh viện E vừa tiếp nhận một người bệnh nam, 57 tuổi, ở Hà Nội, nhập viện trong tình trạng chảy máu nhiều, bàn tay được băng tạm.
Muốn giảm cân mà không bị đói? 6 loại hạt này giúp no lâu, kiểm soát cân nặng hiệu quả
Sống khỏe - 1 tuần trướcGĐXH - Giảm cân không có nghĩa là phải nhịn ăn hay cắt bỏ hoàn toàn chất béo. Một số loại hạt quen thuộc, giàu chất xơ và chất béo lành mạnh có thể giúp no lâu, hạn chế cơn thèm ăn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng nếu dùng đúng cách. Dưới đây là 6 loại hạt được chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên bổ sung khi muốn giảm cân an toàn.
Chuyên gia cảnh báo: Chế phẩm nha khoa chứa thạch tín khó phát hiện có thể gây hoại tử, tăng nguy cơ ung thư
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Thạch tín – chất độc từng bị loại bỏ khỏi nha khoa hiện đại vẫn âm thầm xuất hiện trong một số chế phẩm điều trị răng miệng trôi nổi. Việc sử dụng các sản phẩm này không chỉ gây hoại tử lợi, xương hàm mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc mạn tính và ung thư nếu phơi nhiễm kéo dài.
Người phụ nữ 75 tuổi gặp nạn thương tâm, nguy cơ mất chức năng vận động do bị chó tấn công
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Bác sĩ cho biết, tổn thương do súc vật cắn là tổn thương đặc biệt nguy hiểm do vết thương thường bẩn, dập nát, vi khuẩn dễ xâm nhập sâu vào mô, gân, xương và cơ.
Uống thuốc giảm đau vai gáy, người đàn ông nhập viện gấp vì một sai sót nhiều người Việt mắc phải
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Uống thuốc giảm đau nhức vùng vai gáy chơi thể thao, người bệnh phải nhập viện gấp vì uống nguyên cả lớp vỏ bọc bên ngoài.
Người đàn ông bị thủng ruột vì một sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Người bệnh bị thủng ruột non do dị vật tăm tre có thói quen ngậm tăm sau khi ăn và cả khi đi ngủ.
Đau đầu sau 2 ngày bị tai nạn, nam sinh đi khám phát hiện chấn thương sọ não
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Dù vẫn tỉnh táo sau tai nạn giao thông, nam thanh niên 21 tuổi nhập viện muộn với biểu hiện đau đầu kéo dài, các bác sĩ phát hiện do chấn thương sọ não.
WHO ra khuyến cáo mới về virus Nipah
Y tế - 1 tuần trướcVirus Nipah có nguồn gốc động vật nhưng có thể lây sang người, chưa có thuốc đặc hiệu hoặc vaccine phòng, cần dựa vào chăm sóc sớm để cải thiện khả năng sống sót.
Bộ Y tế yêu cầu siết chặt an toàn thực phẩm phòng bệnh do vi rút Nipah
Y tế - 2 tuần trướcGĐXH - Bệnh lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (dơi, gia súc, vật nuôi), hoặc cũng có thể truyền qua tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người.
Nghẹt thở cứu sản phụ nguy kịch do tiền sản giật nặng tại Ninh Bình
Y tếGĐXH - Một sản phụ mang thai 38 tuần tại Ninh Bình rơi vào tình trạng nguy kịch do tiền sản giật nặng, biến chứng suy tim cấp và phù phổi cấp vừa được các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Ninh Bình cấp cứu, phẫu thuật thành công, kịp thời cứu sống cả mẹ và thai nhi.