"Siết" dạy thêm, học thêm: Nặng tính hình thức?

Nhằm chấn chỉnh lại tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan hiện nay, Bộ GD&ĐT công bố Dự thảo quy định về dạy thêm - học thêm, trong đó có nêu rõ về đối tượng, tiêu chuẩn phòng học, cơ sở vật chất… Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng quy định mới khó khả thi, nặng về hình thức.

 

Các cơ sở dạy thêm, học thêm vẫn mọc lên như nấm. Ảnh: CHÍ CƯỜNG

 

Hiện tượng dạy thêm và học thêm vốn đã tồn tại trong xã hội như một tất yếu giữa cung và cầu. Đặc biệt như ở Hà Nội, việc dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường khá phổ biến, bất chấp sự lên án của phụ huynh, các cấp quản lý giáo dục. Không ít trường công lập ở các cấp học phổ thông đang tồn tại một thực tế, giáo viên các môn chính như: Văn, Toán, Lý, Hóa, tiếng Anh... đã tự mở lớp học thêm, đối tượng học là học sinh do giáo viên dạy ở trường. Nhiều phụ huynh cho rằng, cho con đi học thêm mong muốn con học giỏi, song cũng khó có thể từ chối lời "mời mọc" của giáo viên, bởi nếu không cho con học thêm có thể điểm học ở trường sẽ không cao.

Ngay từ bậc tiểu học, nhiều phụ huynh cũng cho con đi học thêm ở nhà giáo viên với hy vọng con học tốt và sẽ là nền tảng tốt cho các bậc học cao hơn. Chị Nguyễn Thu Hường (Kim Giang, Thanh Xuân) có con đang học lớp 1 Trường tiểu học T.S (quận Hai Bà Trưng) cho biết: "Hồi cháu vào lớp 1, tôi đã phải cho con đi học "cấp tốc" ở nhà một giáo viên để luyện viết chữ đẹp và làm toán nhanh. Cho đến bây giờ, tối nào tôi cũng đưa cháu đi học thêm, bởi nếu không viết chữ đẹp, làm toán tốt chắc chắn cháu sẽ không thể trụ lại lớp "chọn" của trường".

Ở cấp THCS, ngay từ năm lớp 6, nhiều học sinh đã phải đi học thêm bởi kết quả THCS sẽ làm căn cứ tuyển sinh vào lớp 10 THPT. Chính vì thế áp lực điểm cao luôn đè nặng lên tâm lý của học sinh và phụ huynh. Nhiều giáo viên đã tạo thêm các áp lực bằng việc luôn ra các bài tập khó, không đi học thêm thì không thể làm được bài... Nhưng đối tượng học thêm nhiều nhất là ở cấp THPT. Chịu áp lực học sao để thi đỗ vào ĐH, học sinh phải "chạy sô" tại nhà giáo viên, trung tâm luyện thi ĐH... Anh Hoàng Văn Hùng có con học Trường THPT Nguyễn Trãi chia sẻ: "Ngành giáo dục thì cứ hô hào rằng thi ĐH, CĐ chủ yếu nằm trong chương trình phổ thông, các em chỉ cần học trên lớp và tự ôn tập là có thể thi đỗ. Nhưng đề thi của mấy năm rồi "lắt léo" như vậy, không học thêm làm sao thi nổi, nhất là vào các trường ĐH tốp trên".

 

 

Không dạy thêm học thêm đối với học sinh được nhà trường tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Không dạy thêm học thêm cho học sinh tiểu học, trừ các trường hợp: Nhận quản lý học sinh ngoài giờ học theo yêu cầu của gia đình; phụ đạo cho những học sinh yếu, kém; bồi dưỡng nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn luyện kỹ năng sống. Cơ sở giáo dục ĐH, CĐ, TCCN và trường dạy nghề không tổ chức dạy thêm học thêm nội dung chương trình phổ thông. Giáo viên thuộc các cơ sở giáo dục phổ thông và các cơ sở giáo dục đơn vị sự nghiệp công lập không được đứng ra tổ chức hoặc tham gia tổ chức dạy thêm học thêm ngoài nhà trường. (Dự thảo Thông tư quy định về dạy thêm học thêm của Bộ GD&ĐT)

Ở nhiều nơi, việc dạy thêm, học thêm đã bị biến tấu với mục đích tăng thu nhập cho giáo viên. Đây là tiêu cực trong giáo dục. Việc Bộ GD&DT ban hành một quy định quản lý là rất cần thiết, song dự thảo mới công bố còn bộc lộ nhiều bất cập, kẽ hở. Theo dự thảo, nghiêm cấm dạy thêm cho học sinh tiểu học, trừ các trường hợp: "Nhận quản lý học sinh ngoài giờ học theo yêu cầu của gia đình; phụ đạo cho những học sinh học lực yếu, kém; bồi dưỡng về nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn luyện kỹ năng sống". Vấn đề này khi áp dụng vào thực tế khó có thể quản lý được nếu như giáo viên cố tình dạy các môn học chính cho học sinh núp dưới chiêu bài dạy năng khiếu, rèn luyện kỹ năng sống...

Cũng theo quy định mới, muốn dạy thêm bên ngoài nhà trường, giáo viên phải được cấp phép của các cơ quan chức năng. Tuy nhiên, quy định này hiện vẫn đang có, nhưng rất ít giáo viên xin phép mà vẫn cứ tổ chức dạy thêm.

Một quy định khác là không cho phép giáo viên trường phổ thông công lập được tổ chức hoặc tham gia dạy thêm. Theo lãnh đạo một số trường phổ thông, rất khó để quản lý tất cả giáo viên trong trường, bởi hiện nay nhiều giáo viên trường công lập phải dạy thêm vì thu nhập ở trường chưa đủ sống... Hơn nữa, lực lượng kiểm tra, giám sát các cấp còn mỏng, thiếu kinh phí nên việc phát hiện, xử lý các vi phạm sẽ rất khó khăn.

Đáng chú ý là dự thảo này cũng không khác nhiều so với Quyết định ban hành năm 2007 của Bộ GD&ĐT về quy định dạy thêm học thêm. Ngay ở Hà Nội, tháng 4/2011 UBND thành phố cũng ban hành Quyết định số 14 về quản lý dạy thêm học thêm trên địa bàn, song đến nay tình trạng dạy thêm học thêm vẫn chưa được cải thiện nhiều.

 

Vậy văn bản mà Bộ GD&ĐT sắp ban hành liệu có khả thi? Theo TS Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Hà Nội: "Dạy thêm học thêm chủ yếu xuất phát từ chương trình học hiện nay rất nặng, đặc biệt là trong thi cử. Một số giáo viên dùng các mánh khóe để ép học sinh phải học thêm ở ngoài nhà trường. Nhà trường phải có trách nhiệm giải quyết hiện tượng này, tạo một cơ chế linh hoạt để học sinh, phụ huynh được phát biểu, từ đó nhà trường sẽ có biện pháp cụ thể để ngăn chặn".

Chưa giải quyết được vấn đề căn bản như giảm tải chương trình học, nâng cao thu nhập cho giáo viên, có những quy định phù hợp... xem ra quản lý dạy thêm học thêm vẫn cứ mãi là những quy định nằm trên giấy mà thôi.

 

Quang Huy