Sự tích và tuyệt kỹ môn phái võ Kim Kê nổi danh ngang dọc võ lâm

Cố võ sư Đặng Văn Anh (thứ nhất bên trái chính điện) và con trai ông, chưởng môn Kim Kê Tây Sơn Kim Nhạn – võ sư Đặng Kim Anh (thứ nhất bên phải chính điện) cùng các đệ tử môn phái. Ảnh TG

 

Những giai thoại tương truyền rằng, môn phái Tây Sơn Nhạn trong Thiếu Lâm Võ Đang Trung Hoa thời Mãn Thanh có một người học trò người Việt tìm đến bái sư. Đó là vị võ sư Bùi Văn Hóa (quê Bình Định). Sau khi thành thạo các quyền cước của Tây Sơn Nhạn, ông từ giã sư phụ trở về Việt Nam thành lập môn phái Nội Quyền Tây Sơn Nhạn và mở võ đường ở Chợ Quán (TP.HCM). Những môn sinh ông đào tạo đều tinh thông võ nghệ và nổi tiếng khắp miền Nam như: Ba Liễn, Ba Vè, Nguyễn Văn Mách,…

Trong số những môn đệ của vị tổ sư Bùi Văn Hóa thì người đệ tử ruột Đặng Văn Anh được xem là tài năng xuất chúng. Ông Anh sinh ra ở miền Tây thuộc huyện Cần Đước (Long An), vốn mê võ từ nhỏ, cậu bé 12 tuổi đã được truyền dạy võ gia truyền từ cha và ông nội. Sau đó, cha ông còn mời các vị võ sư Trung Hoa sống ẩn dật dạy võ thuật cho con trai ham học để nhanh chóng thành tài. Vì vậy, ông sớm trở thành người giỏi võ có tiếng trong làng và dành hết tâm huyết mở lớp dạy võ cho phong trào thanh niên kháng chiến chống thực dân Pháp thời bấy giờ.

Thế nhưng, mảnh đất nghèo chật chội chưa làm ông thỏa chí võ hoành của mình. Vì vậy, năm 1945, Đặng Văn Anh quyết tâm lên Sài Gòn tầm sư học võ. Đến lúc gặp sư phụ Bùi Văn Hóa, sẵn có tố chất “nòi” nhà võ, ông đã khổ luyện và thông tường các quyền cước võ pháp của Nội Quyền Tây Sơn Nhạn trong sự “tâm đắc” của vị tổ sư. Khi võ sư chưởng môn Bùi Văn Hóa qua đời, vị chấp chưởng Lưu Văn Liễn đã quy y cửa phật nhường lại chức vị cho sư đệ Nguyễn Văn Mách. Còn võ sư Đặng văn Anh lại rẽ theo một hướng mới, mà từ đó ông được giới võ lâm gọi với cái tên rất đẹp “Phi Vân Nhạn”.

Trò chuyện với chúng tôi về cảm hứng từ “Kim Kê”, võ sư Đặng Kim Anh - hiện ông là Phó chủ nhiệm CLB Tinh Võ thuộc Trung tâm Thể dục thể thao quận 5 (con trai cố võ sư Đặng Văn Anh) tiết lộ: “ Cha tôi từ nhỏ đã mê chơi đá gà ở trong làng. Nhà ông nội nuôi cả đàn gà với bộ lông vàng óng đều do một tay cha chăm sóc cho chúng, rồi ôm gà đi đá chọi với những gà nhà khác khắp làng trên xóm dưới. Ông coi gà như biểu tượng của tính trượng phu, chính nhân quân tử của người đàn ông. Từ đó, cha thường nghiên cứu những động tác đá của gà, thế vờn nhau của chúng mà sáng tạo ra chiêu thức “kim kê”. “Kim Kê” từ Hán Việt có nghĩa là “gà trống vàng”. Kết hợp với những tư thế của con gà chọi quen thuộc, ông đã sáng tạo ra những chiêu thức mới mẻ và sắc bén, linh hoạt, lấy tên gọi là võ “Kim Kê”. Năm 1960, ông chính thức thành lập môn phái Kim Kê Tây Sơn Nhạn và mở võ đường Kim Kê tại Hải Thượng Lãn Ông (quận 5, TP.HCM) thu hút hàng ngàn môn sinh theo học.

Môn phái Thiếu lâm Nội quyền Kim Kê Tây Sơn Nhạn thời ấy đã đào tạo nhiều võ sĩ lừng danh khắp võ đài Sài Gòn – Chợ Lớn thời ấy. Điều đặc biệt là tất cả các môn sinh của phái Kim Kê đều có chung một họ, nam lấy họ “Kê” như: Kê Hoàng Long, Kê Hoàng Hổ, Kê Hoa Sơn, Kê Minh Sơn,… còn nữ thì lấy họ “Kim” để hợp với tên của môn phái. Trong đó, võ sư Kê Hoàng Hổ nổi tiếng khắp giới võ lâm bởi thế “Bình sa lạc nhạn” với những đòn đá chân tấn công hiểm hóc mô phỏng tư thế con gà khiến đối thủ như tự trói mình và “nốc ao” trong tích tắc. Những năm sau giải phóng, các thế hệ môn sinh vẫn không ngừng phát triển và giành nhiều huy chương vàng các giải võ cổ truyền trong nước và thi đấu quốc tế, làm rạng danh hơn nữa võ phái Kim Kê đến với bạn bè quốc tế.

 

 

Cố võ sư Đặng Văn Anh trong tư thế Kim Kê độc lập. Ảnh TG.

Trải qua những thăng trầm của lịch sử nước nhà, môn võ Kim Kê vẫn không ngừng phát triển cho đến hôm nay. Trong lần võ sư Đặng Văn Anh được mời lưu dạy ở Liên Xô cùng 3 vị võ sư người Việt, những học trò phương trời tây đã tìm về võ đường ở Việt Nam để thọ giáo nhiều hơn. Một số học trò của ông cũng di cư sang Mỹ và mở võ đường để truyền bá võ thuật cổ truyền dân tộc ra quốc tế. Với tâm huyết dành cho võ thuật, năm 1969, ông cùng võ sư Nguyễn Văn Mách và 11 vị võ sư trưởng bối trong nền võ học dân tộc đã thành lập Tổng hội Võ học Việt Nam. Cuối năm 1992, võ sư Đặng Văn Anh lúc này tuổi già sức yếu đã trao lại chức Chưởng môn võ phái Thiếu lâm Nội quyền Kim Kê Tây Sơn Nhạn cho con trai là võ sư Đặng Văn Anh. Đến năm 1998, ông đã ra đi trong sự thương tiếc vô cùng của đồng môn và học trò, cũng là một tổn thất to lớn đối với nền võ thuật Việt Nam. Con trai ông – võ sư Đặng Kim Anh cùng võ sư Kê Hoàng Hổ và nhiều đệ tử võ sĩ khác đều đang tích cực truyền dạy võ Kim Kê môn phái ở khắp các tỉnh miền nam để tinh hoa võ học mà cha ông đã sáng lập không ngừng phát triển trong tương lai.

Nói về tuyệt kỹ tấn công Kim Kê, võ sư Đặng Kim Anh tiết lộ: “Điểm nhấn của võ thuật Kim Kê Tây Sơn Nhạn là chiêu thức độc lập, cùng một lúc tấn công ba mục tiêu cũng là yếu huyệt trên cơ thể đối thủ. Đó là tư thế đứng trụ chân trái, co cao chân phải để chuẩn bị quật ngã đối phương. Khi tấn công, tay phải đấm vào vùng thượng đẳng (mắt, mũi) như tư thế mổ vào mắt của con gà chọi. Liền đó, tay trái tung cú đánh sấm sét vào trung đẳng, tức vùng ngực, hông của đối thủ. Nhanh như cắt, chân đá thẳng vào hạ bộ làm đối phương gục ngã không thể nào gượng dậy nổi.” Đồng thời, khi đối phương tấn công bất ngờ, hai tay thủ theo bộ” song chùy” (gập ngón cái và út) để che kín những yếu huyệt của mình một cách khéo léo, tinh tường.

Võ Kim Kê sử dụng đầy đủ thập bát binh khí như: đao, kiếm, siêu, roi, côn,… nhưng chủ yếu đặc trưng về đao pháp với những thế chém lên xuống, đâm một cách biến hóa, làm đối thủ phải khiếp sợ. Nhờ vậy, võ Kim Kê mới sáng lập có cách tấn công siêu tốc, “đánh nhanh thắng nhanh”, đổi mới hơn so với cái gốc cũ Nội quyền Tây Sơn Nhạn. Trong những tài liệu còn lại của võ sư Đặng Văn Anh, ông cho biết rằng, Thiếu Lâm nội quyền Kim Kê - Tây Sơn nhạn lấy “Yêu tự xà hành” làm thân pháp; “Thôi sơn” làm thủ pháp; “Bình sa lạc nhạn” làm cước pháp; “Mai hoa quyền và Kim Kê quyền” làm quyền pháp; thuật cường thân làm nội lực; lừng lẫy với bài Tứ linh đao và Kim Kê đao. Trong đó, Mai hoa quyền là tổng hợp nhiều đòn thế tấn công dồn dập: đấm, tung chảo, chém,… phối hợp với nhau nhịp nhàng đã từng tạo nên những “ván bài sinh tử” trên các võ đài thời ấy. Đến bây giờ, võ Kim Kê vẫn bảo tồn nguyên 8 bài quyền mà ông sáng tạo nên bởi con trai và các sư huynh, đệ tử gắng sức gìn giữ.

Với tinh thần thượng võ cao độ, vị chưởng môn luôn dặn dò các môn sinh của mình: “Tuyệt đối không được khinh địch. Thắng không kiêu, bại không nản. Võ học để nâng cao thể chất và khả năng tự vệ của chính mình chứ không được dùng ức hiếp người khác. Trái lại, nhiệm vụ của người học võ là giúp đỡ những người cô đơn, yếu thế trong cơn hoạn nạn”. Những điều đó tưởng chừng như đơn giản nhưng nếu là người không có đạo đức thì cũng thành công cốc. Vì vậy, từ khi mới sáng lập môn phái, cố võ sư Đặng Văn Anh đã rất coi trọng khâu “chiêu sinh”. Việc “sàng lọc” qua rất nhiều khâu từ tướng tá, tố chất con người đến tính tình phải hiền lành, không nóng nảy và quan trọng nhất phải có đạo đức, nghĩa hiệp. Cho nên, những môn sinh của ông đều thành tài và nổi danh lừng lẫy mà không hề kiêu ngạo, tự mãn.

Những thế hệ đã đi qua, môn phái Kim Kê với hình tượng “gà trống vàng” không chỉ đào tạo những võ sư tài năng cho làng võ cổ truyền dân tộc mà còn ghi vào lịch sử một dấu ấn võ thuật đặc sắc, đóng góp cho tinh hoa nền võ học Việt Nam.