Thái Nguyên sau sáp nhập: Một điểm đến - Hai "thiên đường xanh"

Một điểm đến - Hai "thiên đường xanh"

Hồ Núi Cốc - hồ Ba Bể là hai thắng cảnh tiêu biểu của Thái Nguyên, nơi được gọi là thiên đường xanh, nguyên sơ, kỳ vĩ. Trong đó, hồ Núi Cốc có diện tích mặt nước khoảng 2.500ha, đang được đầu tư phát triển thành khu du lịch tổng hợp với các loại hình nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, du lịch tâm linh và du lịch sinh thái.

Trong khi đó, Hồ Ba Bể là hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Việt Nam, nằm trong top 100 hồ nước ngọt lớn nhất thế giới lại được định hướng phát triển là khu du lịch sinh thái, trải nghiệm bởi hồ Ba Bể còn được bao bọc bởi rừng nguyên sinh và hệ thống hang động phong phú, sở hữu hệ sinh thái đa dạng, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, luôn hấp dẫn những người yêu thích khám phá thiên nhiên và văn hóa vùng cao.

Sau hợp nhất tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn, thay vì phải đến hai tỉnh thì giờ đây, không gian phát triển được mở rộng, nhiều điểm đến được kết nối trở thành chuỗi chương trình, mang lại nhiều trải nghiệm mới cho du khách. 

Lấy du lịch xanh làm trọng điểm

Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành Đề án số 17 về phát triển du lịch tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, xác định mục tiêu đột phá với định hướng "hai trọng điểm, một trục động lực, một nền tảng"; trong đó, hồ Núi Cốc và hồ Ba Bể được lựa chọn là hai trọng điểm phát triển, hướng tới trở thành các điểm đến có tầm vóc quốc tế.

Đề án nhấn mạnh phát triển hồ Núi Cốc theo vai trò động lực, thu hút đầu tư các dự án du lịch quy mô lớn, đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông kết nối vùng và các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp.

Ngược lại, hồ Ba Bể được định vị theo hướng phát triển xanh và bền vững, đặt trọng tâm vào bảo tồn hệ sinh thái, cảnh quan và giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời khuyến khích các mô hình du lịch cộng đồng, homestay gắn với sinh kế của người dân địa phương.

Bên cạnh các khu du lịch lớn, Thái Nguyên còn có lợi thế phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn gắn với văn hóa trà, một bản sắc đặc trưng của địa phương. Các mô hình này không chỉ đa dạng hóa sản phẩm du lịch mà còn góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao giá trị trải nghiệm cho du khách trong chuỗi liên kết vùng.

Ông Nguyễn Chu Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: Ngay đầu năm 2026, Sở đã tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành kế hoạch triển khai Đề án phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026–2030. Theo đó, Sở xác định phát triển du lịch theo hướng liên vùng, lấy hồ Núi Cốc, hồ Ba Bể và các điểm du lịch cộng đồng làm hạt nhân kết nối, hình thành chuỗi sản phẩm đồng bộ.

Ngoài hồ Núi Cốc và hồ Ba Bể, theo ông Nguyễn Chu Thu, Thái Nguyên có hệ thống hồ rất phong phú với gần 70 hồ tự nhiên và nhân tạo, là cơ sở để Thái Nguyên định hình thương hiệu "hồ trên núi". Cùng với đó, sau khi mở rộng địa giới hành chính và sáp nhập tỉnh, các vùng trà của Thái Nguyên cũng mở rộng với trà nằm trên vùng núi cao của hồ Ba Bể như Bằng Phúc, trà cổ thụ ở sườn Đông Tam Đảo – là cơ sở để định hình thương hiệu "trà trong mây". "Trà trong mây" sẽ là hướng gắn kết giữa du lịch trải nghiệm xứ trà hoạt động trải nghiệm cảnh quan thiên nhiên, như săn mây ở Đồn Đèn xã Ba Bể...

Với những lợi thế và định hướng mang tính đột phá, ông Nguyễn Chu Thu cho biết, năm nay Thái Nguyên kỳ vọng sẽ đón 8 triệu lượt khách. Những tháng đầu năm 2026 đã có sự thay đổi khá khả quan. Ngay trong kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 năm nay, Khu du lịch hồ Ba Bể đón gần 6.000 lượt khách qua các trạm thu phí.

"Thời gian tới, tỉnh sẽ ưu tiên đầu tư hạ tầng kết nối, thu hút doanh nghiệp và gắn phát triển du lịch với bảo tồn văn hóa, qua đó giúp người dân tham gia sâu hơn và hưởng lợi trực tiếp từ du lịch", ông Nguyễn Chu Thu nói.

Chia sẻ thêm về những kế hoạch phát triển du lịch của Thái Nguyên, bà Chu Thị Đỗ, Phó Giám đốc Trung tâm xúc tiến du lịch tỉnh Thái Nguyên (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết: "Sau khi sáp nhập tỉnh, không gian phát triển du lịch của Thái Nguyên rất đa dạng và mở rộng để thu hút nhiều đối tượng khách khác nhau. Hai khu du lịch này không cạnh tranh mà bổ sung, hỗ trợ lẫn nhau: Hồ Núi Cốc là điểm đến sôi động, hiện đại với nhiều khu vui chơi giải trí và dự án lớn đang được đầu tư như khu nghỉ dưỡng cao cấp tiêu chuẩn 5 sao Flamingo Maison 108 Hồ Núi Cốc; Khu vui chơi giải trí, nhà ở tại Hồ Núi Cốc; Sân Golf Tân Thái (tiêu chuẩn 27 hố). Trong khi đó, Hồ Ba Bể mang đến những trải nghiệm gắn với thiên nhiên, văn hóa bản địa và Vườn quốc gia Ba Bể. Sự kết hợp này giúp tỉnh đáp ứng được mọi nhu cầu của du khách, từ nghỉ dưỡng cao cấp cho đến trải nghiệm sinh thái, cộng đồng".

Dùng máy nổ thời 4.0 khi trải nghiệm lòng hồ sẽ giảm trải nghiệm

Đánh giá về tiềm năng phát triển của du lịch Thái Nguyên, ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Hightech Travel chia sẻ: "Hồ Ba Bể còn đang nguyên sơ, trong việc phát triển du lịch của Thái Nguyên nếu giữ được vẻ nguyên sơ này thì sẽ thu hút được khách đến tham quan, trải nghiệm. Thí dụ địa phương cần bảo tồn những ngôi nhà ngói âm dương, thuyền độc mộc, những giai điệu hát then-đàn tính...

Trong bản đồ du lịch quốc gia, hồ Ba Bể giống như một "thiên đường xanh" có ý nghĩa về mặt sinh thái, cũng như giá trị tinh thần. Việc đánh thức tiềm năng của hồ trong giai đoạn mới không đơn thuần là khai thác một điểm du lịch, mà là cách để gìn giữ một phần ký ức của thiên nhiên và văn hóa, đóng góp vào phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. Do đó cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương cho đến từng bản làng, người dân, thay đổi tư duy và hành động quyết liệt.

Tuy nhiên, ông Ngô Vinh, Giám đốc công ty Ftour cho rằng việc sử dụng máy nổ chạy thuyền trong không gian lòng hồ yên tĩnh không còn phù hợp, ảnh hưởng đến trải nghiệm trọn vẹn của du khách. "Vừa rồi đến thăm một điểm hồ của Trung Quốc, hồ không đẹp bằng Ba Bể nhưng họ có cách làm rất tốt để thu hút khách, trong đó họ không còn dùng máy nổ nữa. Thay vào đó là dùng mô tơ điện. 

Trong không gian tĩnh lặng và thơ mộng như thế, việc không có tiếng động sẽ giúp cho du khách thả hồn mình vào vẻ đẹp thiên nhiên, cảm nhận được sự bình yên, hoang sơ, sâu lắng của cảnh quan. Ngoài ra cần chỉnh trang, làm sạch lòng hồ hơn, bố trí các điểm check-in đẹp ngay trên lòng hồ để tăng trải nghiệm cho du khách, giúp họ lưu lại những hình ảnh đẹp. Đó cũng là cách để lan toả và quảng bá du lịch thông qua mạng xã hội của du khách.

Bà Trương Thị Bé Thi, Phó Giám đốc công ty TNHH Dịch vụ và Du lịch Hòn Mát (Nghệ An) cũng gợi ý thêm giải pháp: "Do chặng đường từ Hà Nội đến hồ Ba Bể khá xa nên hình thành các điểm dừng chân kết hợp check-in, vì tôi thấy trên hành trình di chuyển có khá nhiều điểm đẹp, nhất là khi đứng từ trên cao nhìn xuống thung lũng và các bản làng. Tại các điểm dừng đó có thể kết hợp giới thiệu sản phẩm nông sản địa phương sẽ mang lại lợi ích kép, vừa giúp du khách trải nghiệm, vừa kích cầu du lịch và tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương".