Thâm cung bí sử (171 - 1): Từ quán cháo đến nhà sách

Ảnh minh họa

Lươn từ hồ Kẻ Gỗ chuyển về, lươn từ đồng chiêm trũng Yên Thành đưa xuống. Người xứ Nghệ có nhiều cách bắt lươn, câu lươn, thả ống lươn, bắt lươn bằng sợi dây trúc. Đây là cách bắt lươn hiệu quả nhất. Kiếm một cái ống tre có mắt một đầu. Dùi một lỗ ở mắt tre rồi xâu vào đó một sợi dây trúc, có khoanh tròn một đầu. Đập nát một con cua đồng, để một buổi cho cua có mùi rồi bỏ vào ống tre. Đi trên bờ ruộng, thấy hang lươn thì đặt đầu ống tre xuống. Ngửi thấy mồi ngon, con lươn từ trong hang sẽ chui ra. Lập tức kéo nhanh sợi dây trúc và con lươn bị mắc cứng ở đầu dây. Một ngày đi bắt lươn theo kiểu này có thể kiếm được 4-5 cân lươn. Các quán cháo lươn ở thành phố Vinh sẽ mua hết lươn của những người thợ bắt lươn.

Không ai đếm được thành phố Vinh có mấy trăm quán cháo lươn, nhưng tất cả đều là cháo lươn nấu theo kiểu hiện đại, nhanh, màu sắc bắt mắt, rất nhiều lươn và ngon. Duy chỉ có quán cháo lươn của vợ chồng anh Hùng là nấu theo kiểu truyền thống. Nấu cháo lươn theo kiểu truyền thống mất nhiều thời gian hơn. Xỏ sợi trúc vào mang con lươn, vuốt nước than trấu cho hết nhớt rồi cắt đuôi lươn cho huyết lươn chảy vào nồi cháo. Đây là nồi cháo nấu bằng gạo đỏ nguyên hạt chứ không xay thành bột. Khi nồi cháo vừa sôi lúp búp thì cầm sợi dây trúc nhấc con lươn lên. Dùng một sợi dây trúc khác vuốt dọc con lươn cho tất cả thịt lươn rơi vào nồi cháo. Xương lươn giã ra lọc lấy nước đổ vào nồi cháo. Hành tăm phi mỡ sôi già cho vào nồi cháo. Thế là ta có nồi cháo lươn nấu theo kiểu truyền thống. Món này ăn nóng với ớt bột thật cay và một ít rau thơm. Trong chuyến về Vinh làm việc Bảy đã được ăn bát cháo lươn tuyệt vời nấu theo kiểu truyền thống của quán ông Hùng. Một bất ngờ thú vị là anh chủ quán trước đây học cùng lớp với Bảy thời phổ thông. “Cháo ngon quá. Doanh số của quán có cao không?”. Cháo lươn nấu theo kiểu truyền thống mất nhiều thời gian và chỉ phục vụ được mỗi lần từ 4-5 người ăn thôi. Còn nấu cháo theo kiểu hiện đại thì nhanh và cùng lúc phục vụ được rất nhiều người. Mình thích món cháo truyền thống nên làm vậy thôi, doanh số không cao đâu”. “Nếu vậy thì để quán cháo lươn cho vợ làm, còn cậu thì đi làm việc khác”. “Làm việc gì bây giờ?”. “Thuê một ngôi nhà mặt phố rộng rãi, mở nhà sách giáo dục, bán sách giáo khoa. Đây là mặt hàng có tính cưỡng bức. Người ta có thể thay thịt gà bằng thịt vịt, thay cá biển bằng cá sông, thay thịt bò bằng thịt trâu nhưng sách giáo khoa thì không có gì thay được, ai cũng phải mua, hàng chục triệu học sinh là hàng chục triệu khách hàng của cậu. Tớ sẽ giúp cậu kết nối với đường dây phát hành sách giáo khoa”.

(Còn nữa)

Tiểu phẩm của Khánh Hoàng