Thâm cung bí sử (74 - 21): Đi tìm đồng đội

Nếu lý lịch của em được duyệt thì anh mới được phép cưới vợ”. “Nếu không được duyệt thì sao?”. “Nếu như thế thì hoặc là anh phải chọn quân đội, hoặc là chọn em”. “Không hoặc gì hết. Anh phải cưới em. Cưới xong anh về nhà đi cày cũng được”. “Những ngày đi thăm các gia đình liệt sĩ vừa rồi, các bà mẹ khóc nhiều lắm. Và ai cũng hỏi anh rằng con họ giờ đang nằm ở đâu? Anh phải tổ chức tìm hài cốt liệt sĩ để quy tập vào nghĩa trang. Việc này phải làm ngay bây giờ. Để lâu sẽ rất khó tìm”.

Đơn vị tôi người chết đông hơn người sống. Biên chế hiện tại của đơn vị chỉ có 64 người, trong khi đó danh sách liệt sĩ là 91 người. Tôi còn nhớ như in các trận đánh, tình huống đồng đội tôi hy sinh. Hoa Ban và 6 người trong khẩu đội của anh hy sinh vì bom laze ở km 71, đường 20 Quyết thắng. Thịnh, Lương, Toàn, Việc, Nhiên, Lâm hy sinh ở Huế, năm 1968. Số còn lại hy sinh ở Quảng Trị, trong đó có 14 người nằm dưới đáy sông Thạch Hãn, chắc không thể mò tìm được. Trước khi đi tìm đồng đội, tôi báo cáo với tổ chức về lý lịch của Hoán và việc tôi xây dựng gia đình riêng. Sau khi đi tìm đồng đội trở về, trung đoàn trưởng gọi tôi lên và nói: “An ninh đã xác minh lý lịch của cô Hoán. Họ báo cáo là lý lịch của cô ấy không cơ bản”. Tôi cãi lại: “Cô ấy đã chiến đấu hơn 3 năm trên tuyến Vận tải chiến lược. Nhưng thế còn không cơ bản sao? Nếu tổ chức không đồng ý thì đề nghị trung đoàn cho tôi ra khỏi quân đội”. “Không được suy nghĩ bậy bạ như thế. Cấp trên vừa có quyết định thăng quân hàm cho đồng chí. Và Cục cán bộ cũng có quyết định điều động đồng chí ra Hà Nội nhận công tác mới. Trung đoàn cho đồng chí được nghỉ phép một tháng để cưới vợ. Trường hợp của đồng chí, chúng tôi có thể châm chước”.

Tôi tổ chức liên hoan với anh em rồi về quê ngay. Đây là cuộc chia tay khó gặp lại, vì sau khi cưới vợ, tôi ra Hà Nội nhận công tác khác. Đám cưới ngày đó tổ chức rất đơn giản. Quân nhu cấp cho tôi 30 gói thuốc lá, 5kg kẹo, 5 gói trà, thế là đủ để tổ chức một đám cưới của lính. Trước khi về nhà tổ chức đám cưới, tôi đã có ý định làm nhà mới nên không mua xe máy, ti vi, tủ lạnh như mọi người khác mà mang tiền về. Đó là số tiền truy lĩnh 10 năm ở chiến trường của tôi. Ngày đó ở miền Bắc, cái thiếu nhất là vật tư. Từ cân đinh sắt, viên ngói đều phải có lệnh của ban vật tư mới mua được. Suốt mấy thập kỷ, chúng ta tập trung gần như toàn bộ nhân tài, vật lực cho chiến tranh nên sản xuất hầu như không phát triển. Vì tôi là lính ở chiến trường ra nên được ưu tiên. Ban vật tư huyện viết cho tôi một cái lệnh để mua vật tư đủ làm một ngôi nhà mới. Tôi dựng tạm cho mẹ một túp lều tranh, đủ kê giường ngủ. Còn tôi và Hoán căng một tấm nilon lớn ngủ ngoài sân. Bộ đội gọi tấm nilon đó là mái tăng. Còn nhà thơ Nguyễn Duy thì gọi là bầu trời riêng. Đúng là bầu trời thật. Nằm bên vợ, ngửa mặt lên tôi vẫn trông thấy những vì sao mờ tỏ trên đỉnh trời. Kíp thợ có 5 người, 3 thợ mộc, 2 thợ xây, còn phu hồ là tôi. Mẹ tôi bảo: “Phải thuê một phu hồ. Con vất vả thế thì còn lâu mẹ mới có cháu bế”. Đúng là làm phu hồ rất vất vả. Mỗi ngày đánh bốn cối vữa. Rồi mang vôi vữa và gạch cho thợ xây, chân chạy không ngưng nghỉ, nhưng vì vui nên tôi không thấy mệt.

(Còn nữa)

Khánh Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội