Thâm cung bí sử (85 - 11): Nặng tình quê hương

Ở đầu giường của bố luôn có một cuốn sách đọc dở. Lên giường nằm là bố tôi cầm lấy sách, đọc cho tới khi chìm hẳn vào giấc ngủ. Tôi cũng hay đọc ké sách của bố, đoạn nào chưa hiểu thì nhờ bố giảng cho.

Thấy bố lúi húi thu dọn sách, chị Hương lo lắng hỏi: “Bố về quê thì ai nấu cơm cho bố ăn?”. “Bố từng có 10 năm lính mà. Người lính ai cũng biết nấu ăn”. Việc đầu tiên bố làm ở quê là xây mộ cho ông nội mà chúng tôi gọi là cụ nội. Cụ vừa là ông vừa là thầy giáo Hán Nôm của bố. Hôm khánh thành ngôi mộ, chúng tôi kéo nhau về. Bố nói: “Thế là bố đã làm xong được một việc. Việc thứ hai là xây lại nhà thờ. Nhà của cố nội các con để lại bị máy bay Mỹ ném bom nát mất rồi. Ngôi nhà này bố làm năm 1976. Sau 40 năm, nhà yếu lắm rồi. Bố sẽ làm lại giống như nhà của cố nội các con nhưng to hơn, nghĩa là hoàn toàn bằng gỗ, có ba hàng cột, các bức ngăn đều chạm tứ quý”. Anh Giang nói: “Làm nhà gỗ như thế tốn nhiều tiền lắm đấy, bố ạ! Khi ra Hà Nội, con và chú Thủy sẽ gom tiền mang về”. “Không cần đâu. Các con ngạc nhiên phải không? Đó là tư duy của người lính trong chiến tranh. Đời lính luôn phải dự kiến những tình huống bất trắc, nếu hy sinh một tiểu đội thì giải quyết như thế nào, hy sinh một trung đội thì giải quyết như thế nào, nguồn lực ở đâu? Bố đã tích trữ tiền để phòng những tình huống bất trắc nhất. Nhưng bố không cho các con biết, vì bố muốn các con luôn xác định mình là con nhà nghèo để không ngừng phấn đấu vươn lên. Bây giờ các con đều đã có tiền, khoản tài chính dự phòng của bố để xây nhà thờ. Các con không phải lo về tài chính. Nếu có thời gian thì các con giúp bố cải tạo mảnh vườn. Hãy đến Trường ĐH Nông nghiệp mua các cây giống chở về, mít không hạt, bưởi Diễn, cam sành Hà Giang, ổi bốn mùa vv… Nhất định phải gây dựng được một mảnh vườn như thế. Trước đây cố nội của các con cũng hay trồng cây ăn quả”.

Chúng tôi làm theo sự phân công của bố. Việc làm nhà thờ là lâu nhất. Ban ngày bố kiểm tra công việc của kíp thợ, ban đêm bố dịch sách, dịch xong cuốn nào thì mang ra Hà Nội để in. Bố phàn nàn là tiến độ làm nhà thờ quá chậm. Nhưng sự thật thì thợ không thể làm nhanh được, vì còn phải chạm khắc rất cầu kỳ. Tôi cảm thấy bố lúc nào cũng sốt ruột như sợ không kịp thời gian. Khi nhà thờ làm xong thì mấy cây ổi bốn mùa đã bói quả và mấy cây bưởi Diễn đã ra hoa. Hoa bưởi thơm lắm, nhất là mỗi ban mai. Người làng tôi thường kéo đến xem ngôi nhà thờ và mảnh vườn của nhà tôi. Bố chọn ngày kỹ lưỡng để tổ chức lễ an vị bàn thờ. Chúng tôi về quê ba ngày để cùng bố tổ chức buổi lễ. Sau lễ khánh thành nhà thờ, bố đi thăm các bậc bề trên hai họ nội ngoại và nhà nào bố cũng biếu quà. Việc này làm tôi rất lo sợ. Hình như bố đã biết trước số phận của mình và đang cố làm những phần việc cuối cùng.

(Còn nữa)

Khánh Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội