“Thâm cung bí sử” sóng gió tình trường Bà chúa Tuồng Đàm Liên

 

Nói về tài năng của bà, dân trong giới thường bảo: “Có bạc tỷ cũng khó mua nổi thương hiệu Đàm Liên gắn liền với những vai diễn “để đời” như Trưng Trắc trong vở Trưng Nữ Vương, Phương Cơ trong vở Ngọc lửa Hồng Sơn, Liễu Nguyệt Tiêm trong vở Đào Phi Phụng, Công chúa Quỳnh Nga vở Thạch Sanh, Hồ Nguyệt Cô trong Hồ Nguyệt Cô hoá cáo... đặc biệt là vai diễn Ông già cõng vợ đi xem hội”.

 

Khi Đàm Liên bước sang tuổi ngoại lục tuần, những người thân quen, gắn bó với bà chúa Tuồng Việt Nam đều buồn rầu đúc kết cuộc đời bà trong bốn chữ “hồng nhan bạc phận”. Quả thật, Đàm Liên thời xuân sắc xứng đáng với hai chữ “hồng nhan”. Bà quá đẹp, nét đẹp tinh khôi toát từ chính tâm hồn và tài năng thiên bẩm của mình. Những điều đó đã khiến Đàm Liên thời trẻ có một sức hút mê hoặc đàn ông. Và cũng chính nó, đã khiến bà trải qua hai mối tình đầu tiên của thời thiếu nữ, một bồng bột ngọt ngào, một đầy đắng cay, tai tiếng với hai chàng trai ngoại quốc.

 

Sinh ra ở vùng đất miền Trung Phú Yên đầy nắng gió, từ nhỏ Đàm Liên đã nổi tiếng là cô gái xinh đẹp. Thời thiếu nữ, ước mơ của bà là được trở thành một diễn viên múa hoặc một diễn viên đóng phim. Năm 14 tuổi trong một lần xuống biểu diễn nghệ thuật tại Hải Phòng, Đàm Liên đã gặp mối tình đầu của mình ngay trong đêm diễn đầu tiên. Trên sân khấu hôm đó, vẻ đẹp hút hồn của nàng Đàm Liên đã làm rung động trái tim của một chàng trai trẻ người Ba Lan làm việc tại Cảng Hải Phòng. Khi ấy nàng mới 14 và chàng chỉ hơn nàng 2 tuổi.

Ngay sau đêm diễn, Đàm Liên rời khỏi tàu, nhưng tại cánh cửa có một chàng trai da trắng, mắt xanh đẹp như tượng đã đợi sẵn. Khi Đàm Liên đi qua, chàng đã níu tay rồi ôm chặt lấy “vũ công” xinh đẹp của điệu múa và đặt lên môi nàng một nụ hôn mãnh liệt. Những cảm xúc thi vị mà bồng bột của cô gái trẻ lần đầu được yêu dâng trào trong tim. Cho đến tận bây giờ, Đàm Liên vẫn bảo bà không bao giờ quên được khoảnh khắc tuyệt vời ấy. Giữa không gian tĩnh mịch của biển đêm, chàng trai si tình người Ba Lan chỉ bập bẹ đôi ba chữ tiếng Việt. Nhưng câu Đàm Liên nghe rõ nhất và cũng khiến cô sung sướng nhất, ấy là lời khen tặng: “Em đẹp quá”.

Chính sự giản dị và mộc mạc đó của chàng trai đã làm thổn thức trái tim của Đàm Liên. Những ngày sau đó, sau những buổi diễn thăng hoa, cô diễn viên 14 tuổi lại bí mật cùng chàng trai ngoại quốc si mê mình hò hẹn trên tàu. Nhiều lúc không thể gặp mặt, nắm tay nhau, trao cho nhau những nụ hôn nồng cháy, thì chàng trai lại đứng trong song cửa thầm quan sát. Còn nàng, dù ở phía ngoài ngoái lại, nhưng chỉ thấy nhau thôi cũng đủ cho hai trái tim thổn thức rung lên.

Nhưng tình yêu đẹp đúng là tình… dang dở. Đàm Liên đã nghiệm ra điều đó, khi cô lặng mình đứng trước biển mênh mông, gạt nước mắt nhìn chàng trai yêu mình theo tàu viễn dương rời bến cảng. Phút chia tay thấm đầy nước mắt của Đàm Liên và chàng trai người Ba Lan đã đánh dấu một bước ngoặt đặc biệt của cuộc đời bà chúa Tuồng Việt Nam. Mối tình sớm nở tối tàn ấy chỉ kéo dài vỏn vẹn hơn 10 ngày. Cho đến tận 5 năm sau, chàng vẫn gửi về cho Đàm Liên những bức thư chan chứa niềm yêu thương. Thế nhưng chừng ấy thời gian, Đàm Liên chưa một lần hồi âm lại. Đối với bà chúa tuồng Việt Nam, mối tình đầu đó như một cơn gió mát thổi vào tâm hồn thiếu nữ tràn đầy thanh xuân.

 

Mối tình với chàng trai người Ba Lan khép lại được hai năm, thì Đàm Liên cũng vào gắn bó với nhà hát Tuồng Việt Nam. Lúc ấy, dù chưa hề nặng lòng với nghề, nhưng tài năng thiên bẩm và cá tính không chịu kém ai đã giúp cô luôn đừng đầu lớp học diễn. Chính khoảng thời gian này, một mối tình nữa, đầy cay đắng lại đi qua cuộc đời bà Chúa tuồng tương lai.

Sau này nhớ lại, Đàm Liên bảo: “Năm đó, tôi mới tròn 20 tuổi. Như một định mệnh sắp đặt, giữa bao chàng trai si mê theo đuổi, tôi lại nảy sinh tình cảm với chàng chuyên gia người Nga hơn mình 8 tuổi”. Mối tình đầy sóng gió ấy, có lẽ bắt đầu từ những rung cảm trong quá trình cả hai cùng nhau cộng tác dựng vở Hồ Thiên Nga. Lúc đó, vẻ đẹp lịch lãm, từng trải của chàng chuyên gia này là niềm mơ ước của mọi cô gái trẻ. Nhưng chính bản thân anh, khi xem Đàm Liên thủ vai Ái Nương trên sân khấu cũng không thể “cầm lòng” trước vẻ đẹp trời phú, đôi mắt hút hồn người của người thiếu nữ đương độ xuân thì.

Thế nhưng, những bi kịch của mối tình tưởng chừng quá “xứng đôi vừa lứa” cũng bắt đầu từ đây. Đàm Liên không ngờ, bên cạnh chàng trai ngoại quốc mà mình yêu thương, người phiên dịch Việt luôn bám sát anh cũng dành cho Đàm Liên sự si mê đến cuồng dại. Khi Đàm Liên cùng các bạn diễn di chuyển xuống Hải Phòng như lịch sắp đặt, Đàm Liên bất ngờ nhận được một bức thư rất dài để bày tỏ sự ngưỡng mộ với nàng kèm theo lời mời gặp mặt của chàng chuyên gia người Nga sang khách sạn đối diện nơi nàng đang ở để gặp mặt. Giữa không gian ngập tràn xúc cảm, chàng chuyên gia người Nga đã tặng Đàm Liên một bản piano đầy lãng mạn. Khi bản nhạc khép lại, giữa lúc đôi mắt người thiếu nữ còn chưa dứt những sự mơ màng, chàng đã nhẹ nhàng đặt một nụ hôn lên má ngỏ lời yêu. 

Cũng giống như mối tình đầu trong sáng với chàng thủy thủ Ba Lan, hoàn cảnh thời bấy giờ khiến tình yêu giữa Đàm Liên và chàng trai người Nga thật khó được xã hội chấp nhận. Lợi dụng điều đó, chính người phiên dịch ghen tuông với tình yêu hai người đã bí mật theo dõi, rình rập và báo cáo toàn bộ với Đoàn Thanh niên Nhà hát về chuyện của Đàm Liên. Xấu xa hơn, anh ta còn lập mưu dụ chàng chuyên gia Nga tới vườn hoa Con Cóc. Tại đây, sau một cuộc tranh cãi nảy lửa, chàng trai ngoại quốc si tình vì bảo vệ Đàm Liên đã phải chịu một trận đòn hội đồng thâm tím mặt mày.

 Không mảy may sờn lòng, chàng trai ngoại quốc sau đó đã lên tự nhận kỷ luật với đoàn nhưng vẫn nhất mực yêu Đàm Liên. Đêm cuối cùng báo cáo trước khi lên đường về nước, chàng vẫn cho xe đón nàng và vẫn giữ chặt chiếc nút áo bằng tay trái, như ngầm khẳng định tình yêu của chàng vẫn không suy chuyển. Cho đến bây giờ, Đàm Liên vẫn nguyên vẹn sự yêu thương và trân trọng dành cho mối tình thứ hai đầy sóng gió này. Nhưng dường như định mệnh sắp đặt, mối tình đẹp vút qua cuộc đời bà đều mang cùng kết cục dở dang…

 

Những đam mê khó tin của  “bà chúa tuồng” NSND Đàm Liên, tên thật là Đàm Thị Liên, sinh năm 1943 tại tỉnh Phú Yên. Là nghệ sĩ Đoàn Tuồng dân ca khu 5 (1958), nghệ sĩ Nhà hát Tuồng Việt Nam (1975). “Bà chúa tuồng” Đàm Liên đã để lại được dấu ấn trong lòng công chúng bao thế hệ với những vai diễn ấn tượng. Thế nhưng điều ít ai biết về NSND Đàm Liên là bà rất mê bóng đá và khó lòng bỏ qua những trận đấu của đội tuyển Ý. Những bộ phim Hàn Quốc cũng là một phần không thể thiếu trong cuộc đời bà. Giờ sức khỏe giảm sút và hoạt động nghệ thuật không còn dày đặc như trước, bà giành hầu hết thời gian của mình để thỏa mãn đam mê này.