Thu hồi sổ đỏ của 5 hộ dân tại Cầu Giấy: Vì sao người dân “ngỡ ngàng”?

Bị coi là “đất trống” một cách oan uổng?

Như Báo GĐ&XH đã thông tin, nguồn gốc khu đất Trường tiểu học Nghĩa Đô (tổ 49, phường Nghĩa Đô) là đất nông nghiệp do HTX nông nghiệp An Phú quản lý và giao cho 3 hộ gia đình (ông Khạ, ông Hội, ông Đạt) sử dụng. Đến năm 2003 thì các hộ đều lần lượt chuyển nhượng đất cho 5 các hộ gia đình gồm Trần Thị Thanh Ngoan, Nguyễn Thị Liền, Trần Thị Quyên, Nguyễn Thanh Thủy, Nguyễn Thị Hùy, Trần Văn Thanh. Sau đó, các hộ đã xin chuyển đổi mục đích sử dụng thành “đất ở” và được UBND quận Cầu Giấy cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Giấy CNQSDĐ) vào năm 2009 (các hộ đã phải nộp tiền sử dụng đất tổng cộng hơn 14 tỷ đồng). Sau nhiều năm sử dụng, các hộ dân trên bất ngờ nhận được quyết định thu hồi Giấy CNQSDĐ.

Được biết, tại Kết luận Thanh tra số 1018/KL-TTTP (3/5/2013), Thanh tra TP Hà Nội cho rằng, trước khi cấp GCNQSDĐ thì đây là diện tích “đất trống xen kẽ” và theo Quyết định số 13/2005/QĐ- UB của UBND TP Hà Nội thì các “quỹ đất trống xen kẽ” đều được giao cho địa phương quản lý, là quỹ đất để chuyển đổi lao động việc làm cho người dân và các nhu cầu xã hội khác.

Đang chủ dụng ổn định, bất ngờ khu đất này nhận được quyết định thu hồi

Tuy nhiên, Luật sư Dương Kim Sơn (Giám đốc Cty Luật Minh Sơn, Hà Nội) lại có quan điểm khác: Luật đất đai năm 2003 không có quy định thế nào là “đất trống”. Vì vậy, việc quy kết “đất trống” đối với diện tích đất do 5 hộ sử dụng trên đây là không có cơ sở pháp lý. Như vậy thì diện tích đất này không thể nằm trong diện điều chỉnh theo Quyết định số 13/2005/QĐ- UB. Nói cách khác, không thể mặc nhiên coi diện tích đất của 5 hộ này là đất “giao cho địa phương” hoặc là “quỹ đất để chuyển đổi việc làm và các nhu cầu xã hội khác” được.

Đáng tiếc, Sở Quy hoạch Kiến trúc Tp Hà Nội cũng cho rằng đây là “đất trống xen kẹt” nên đã “thống nhất ý kiến” với đề xuất của UBND quận Cầu Giấy chuyển thành chức năng thành “đất cây xanh công cộng”. Phải chăng, do sự áp đặt là “đất trống” nên thửa đất của 5 hộ dân bị hủy GCNQSDĐ rồi bị chuyển thành đất “công viên, cây xanh” một cách dễ dàng?

Điều chỉnh quy hoạch có hợp lý?

Thời điểm UBND quận Cầu Giấy cấp GCNQSDĐ cho các hộ (năm 2009), theo Quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Tây Hồ Tây, tỉ lệ 1/2000 (UBND TP phê duyệt quy tại Quyết định số 13/2005/QĐ- UB) thì khu đất trước cổng Trường Tiểu học Nghĩa Đô thuộc ô quy hoạch O16-TT5, được xác định chức năng là “đất ở thấp tầng”.

Luật sư Dương Kim Sơn cho rằng việc thu hồi khu đất trên không đúng với các quy định hiện hành

Tuy nhiên, đến tháng 7/2014, theo ủy quyền của UBND TP Hà Nội, UBND quận Cầu Giấy đã có Quyết định phê duyệt điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Tây Hồ Tây tỷ lệ 1/2000 đối với ô đất O16-TT5 từ chức năng đất nhà ở thành chức năng đất công viên cây xanh.

Luật sư Dương Kim Sơn cho hay, Luật Quy hoạch đô thị quy định rõ “cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch đô thị xem xét, quyết định việc điều chỉnh cục bộ bằng văn bản trên cơ sở ý kiến của cơ quan thẩm định quy hoạch đô thị” và Luật này cũng không có quy định nào cho phép “ủy quyền điều chỉnh quy hoạch”. Vì vậy, nếu UBND TP Hà Nội đã ra Quyết định phê duyệt Quy hoạch Khu đô thị mới Tây Hồ Tây thì việc điều chỉnh quy hoạch này cũng phải do chính UBND TP thực hiện chứ không phải để cấp dưới làm thay.

Việc điều chỉnh chức năng khu đất này còn làm thay đổi chỉ tiêu sử dụng đất trong khu vực được nêu trong Quyết định số 13/2005/QĐ-UB nhưng nội dung này đã không thấy được UBND quận Cầu Giấy đề cập tới?.

Cũng theo Luật quy hoạch đô thị thì việc điều chỉnh quy hoạch phải trên cơ sở phân tích, đánh giá hiện trạng, xác định rõ các yêu cầu cải tạo, chỉnh trang đô thị để đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu về sử dụng đất, giải pháp tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đối với từng khu vực…Tuy nhiên, các nội dung trên đều không được nếu trong Quyết định điều chỉnh quy hoạch và cũng không công khai, giải thích đến 5 hộ dân có liên quan.

Trong khi đó, các hộ dân ở đây vẫn khẳng định việc họ được UBND quận Cầu Giấy cấp GCNQSDĐ năm 2009 là phù hợp với quy hoạch khu vực này ở thời điểm đó. Đồng tình với quan điểm này, Luật sư Dương Kim Sơn nhấn mạnh thêm, việc cơ quan chức năng cho rằng việc cấp GCNQSDĐ cho các hộ cần phải có quy hoạch chi tiết 1/500 là không thuyết phục vì chức năng khu đất đã được nêu rõ trong Quyết định 13/2005/QĐ- UB (Quy hoạch 1/2000) rồi. Quy hoạch 1/500 chỉ cần thiết khi các hộ làm thủ tục cấp giấy phép xây dựng (liên quan đến mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất, tầng cao công trình, khoảng lùi công trình, cốt sàn và trần tầng một; hình thức kiến trúc, hàng rào, màu sắc...của công trình). Nay, nếu chính quyền thay đổi chức năng khu đất từ ”đất ở thấp tầng” thành ”đất công viên” thì cũng cần phải xem xét đến sự ổn định của quy hoạch hoặc có sự lý giải thỏa đáng chứ không thể ”thích thì điều chỉnh”

Bình Minh/Báo Gia đình & Xã hội