Tránh thai an toàn - tránh tổn thương, hệ lụy

Tránh thai phải an toàn và đúng cách

Những con số về tình trạng phá thai trên cho thấy vẫn còn nhiều phụ nữ mang thai ngoài ý muốn. Theo ông Đinh Anh Tuấn, Vụ Sức khỏe Bà mẹ - trẻ em, nguyên nhân của tình trạng trên là do có tới gần 56% phụ nữ trong độ tuổi sinh nở không áp dụng các biện pháp tránh thai dẫn tới tình trạng này.

Nhiều phụ nữ có thai ngoài ý muốn là do nhu cầu không được đáp ứng - có nhu cầu KHHGĐ nhưng không được cung cấp biện pháp tránh thai (BPTT), không tiếp cận được dịch vụ. Tuy nhiên, lại có nguyên nhân nữa là có tới 40% các cặp vợ chồng sử dụng các biện pháp tránh thai không đúng cách hay sử dụng các BPTT truyền thống kém hiệu quả.

Ông Mai Xuân Phương, Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông – Giáo dục (Tổng cục DS-KHHGĐ, Bộ Y tế) cho biết: Điều tra gần đây về thanh niên và vị thành niên cho thấy tuổi có quan hệ tình dục lần đầu ngày càng giảm, tuy nhiên vẫn còn nhiều bạn trẻ có quan hệ tình dục không an toàn, kiến thức sai lầm trong sử dụng các BPTT nên gặp nhiều nguy cơ như có thai ngoài ý muốn, phá thai không an toàn ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống. Trong sai lầm sử dụng các BPTT của vị thành niên, thanh niên, ông Phương nhấn mạnh đến tình trạng lạm dụng thuốc tránh thai khẩn cấp ở các bạn trẻ. Nhiều em do không đọc kỹ hướng dẫn sử dụng thuốc nên đã dùng sản phẩm này nhiều lần trong tháng và dùng liên tục nhiều tháng, trong khi được khuyến cáo chỉ nên dùng thuốc tránh thai khẩn cấp 1 lần/tháng và tối đa là 2 lần/tháng. Hậu quả của việc lạm dụng là ảnh hưởng đến nội tiết tố nữ, ảnh hưởng đến hiệu quả tránh thai. Có bạn đã dùng thuốc tránh thai nhưng vẫn có thai do lạm dụng thuốc dẫn đến giảm hiệu quả của thuốc.

Tại buổi tọa đàm "Giúp phụ nữ tiếp cận phương pháp ngừa thai hiện đại" vừa diễn ra ở TP HCM, Giáo sư Nguyễn Thị Ngọc Phượng - Phó Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam, Chủ tịch Hội Nội tiết sinh sản và vô sinh TP HCM khuyến cáo các bạn nữ: Không nên lạm dụng thuốc tránh thai khẩn cấp, nếu một tháng uống tới 3-4 lần thì sau này sẽ bị rối loạn kinh nguyệt. Bà cũng nhấn mạnh những hệ lụy khi phá thai không an toàn. Nhiều em gái vì e ngại không đến các bệnh viện mà tìm đến những phòng khám tư để hút thai đã gặp biến chứng, có em thậm chí bị thủng tử cung. Trong trường hợp thủng tử cung có thể được xử lý và khâu lại khi được đưa đến bệnh viện. Tuy nhiên, có trường hợp thủng tử cung thủng luôn cả ruột dẫn đến viêm phúc mạc do vi trùng ở ruột gây nên, đã phải cắt cả tử cung và cắt thêm một đoạn ruột. Những tai biến trong nạo phá thai cũng sẽ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của phụ nữ, đặc biệt là với trẻ vị thành niên. Theo khuyến cáo của các bác sĩ sản khoa, riêng đối với người lứa tuổi từ 15-19, nguy cơ chết do sinh đẻ cao gấp 3 lần so với phụ nữ thuộc lứa tuổi 20-24 và nguy cơ con chết lớn hơn 80% so với những người sinh con ngoài 20 tuổi.

Trách nhiệm với chính mình và cộng đồng

Theo thống kê Tổng cục Thống kê, số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (15-49 tuổi) là trên 24,2 triệu người. Trung bình mỗi năm dân số Việt Nam tăng thêm khoảng gần 1 triệu người. Trong những năm tới, số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (15-49) vẫn sẽ tiếp tục gia tăng và dự báo sẽ đạt cực đại vào năm 2027-2028.

Từ dự báo về sự gia tăng số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ thời gian tới, có thể thấy nhu cầu sử dụng các BPTT là rất lớn. Tỷ lệ sử dụng BPTT ở nước ta năm 2016 là 77%, trong đó tỷ lệ sử dụng các BPTT hiện đại là 66%. Việc chủ động phòng tránh thai sẽ giúp phụ nữ chủ động trong việc sinh đẻ của mình và nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình. Đồng thời cũng giúp phụ nữ tránh được những tai biến sản khoa và không bị các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nhờ việc không sinh con sớm, quá dày, quá nhiều hay quá muộn, đặc biệt khi người phụ nữ chưa phát triển đầy đủ cả về thể chất lẫn sinh lý nên sẽ hạn chế được các tai biến cho bà mẹ và thai nhi. Đẻ quá muộn thì làm tăng tỉ lệ dị tật thai. Đẻ quá nhiều và dày khiến cho phụ nữ hao mòn, dễ bị tai biến khi sinh đẻ, thậm chí là chết lưu và suy dinh dưỡng…

Phát biểu tại Hội thảo về lợi ích tránh thai tổ chức ngày 26/9 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến nhấn mạnh, nhờ thành công của chương trình DS-KHHGĐ, đã hạn chế việc tăng thêm 20 triệu người trong những thập kỷ qua, đã tiết kiệm các khoản chi cho các dịch vụ xã hội. Theo kinh nghiệm của quốc tế, nếu chi 1 USD cho KHHGĐ thì sẽ tiết kiệm được 31 USD chi cho xã hội. Thứ trưởng cũng chỉ rõ, hiện nay, nhu cầu sử dụng các phương tiện tránh thai tiếp tục tăng, đặc biệt là vị thành niên, thanh niên cần được quan tâm hơn. Họ là những đối tượng phải đương đầu với nhiều nguy cơ và thách thức liên quan đến sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục như: Thiếu kiến thức, kỹ năng cần thiết để chăm sóc bản thân. Điều đó đã dẫn đến thực trạng tỷ lệ phá thai, bao gồm cả phá thai ở vị thành niên, thanh niên còn cao. Tình trạng phá thai lặp lại còn khá phổ biến; tỷ lệ vô sinh, nhất là vô sinh thứ phát đang có chiều hướng gia tăng.

Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến nhấn mạnh, Ngày Tránh thai Thế giới năm 2017 với chủ đề “Lợi ích của tránh thai và trách nhiệm của chúng ta” có ý nghĩa như một Chiến dịch toàn cầu, khơi dậy trách nhiệm của giới trẻ trong việc quan hệ tình dục an toàn và chủ động tránh thai, đồng thời khuyến khích tất cả mọi người đều có thể chủ động hành vi mang thai vì những lợi ích của chính mình và cộng đồng.

Hà Anh