Trẻ em cần được thừa nhận ngay khi chào đời

Hai dự luật “vênh” nhau

Dự án Luật Căn cước công dân cũng được Quốc hội đưa ra bàn hôm 28/10 có đề xuất cấp Thẻ căn cước cho trẻ em dưới 14 tuổi, thay cho Giấy khai sinh. Trong khi đó, dự án Luật Hộ tịch vẫn muốn duy trì Giấy khai sinh như một căn cứ pháp lý cơ bản nhất cho một con người ngay từ khi chào đời. Sự “vênh” nhau này đã tốn nhiều thời gian và công sức của các cơ quan soạn thảo hai dự án luật, các cơ quan tham gia góp ý, tiếp thu và của đại biểu Quốc hội.

Góp ý tại hội trường về vấn đề này, đại biểu Bùi Văn Xuyền (Thái Bình) đồng tình với các ý kiến đề nghị giữ nguyên Giấy khai sinh. “Các dữ liệu trong Giấy khai sinh chưa phải đã là ổn định từ đầu đến cuối mà vẫn phải có sự cải chính, sửa đổi nội dung, thay đổi hộ tịch, ngày tháng năm sinh, dân tộc, quốc tịch, hay trong các trường hợp đặc biệt như nhận cha mẹ nuôi, đăng ký khai sinh trẻ em bị bỏ rơi… Nếu không cấp Giấy khai sinh mà cấp Thẻ căn cước công dân thì Luật Căn cước công dân có giải quyết được những trường hợp này không? Như vậy gây phức tạp và rất vướng mắc khi thực hiện”, ông Xuyền phân tích.

Đại biểu Nguyễn Thị Tuyết Thanh (Quảng Nam) cũng nhận định: “Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm đến việc bảo vệ quyền trẻ em. Việt Nam cũng đã tham gia Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Một trong những điều cơ bản là trẻ em được đăng ký khai sinh ngay lập tức sau khi sinh ra, có quyền có họ tên, quyền có quốc tịch, trong một chừng mực nào đó có quyền biết cha mẹ mình. Việt Nam cũng như các quốc gia thành viên phải có trách nhiệm thực thi những quyền này”. Bà Thanh cũng dẫn chứng, tại điều 29 Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định cá nhân sinh ra có quyền được khai sinh. Tại khoản 1, điều 5, Luật Bảo vệ và chăm sóc trẻ em quy định trẻ em có quyền được đăng ký khai sinh và có quốc tịch. Pháp luật về hộ tịch từ trước đến này đều có quy phạm về đăng ký khai sinh.

“Giấy khai sinh là loại giấy tờ đầu tiên cực kỳ quan trọng cho một công dân vừa chào đời với đầy đủ thông tin cơ bản, làm cơ sở pháp lý cho các loại giấy tờ khác. Việc cấp và sử dụng giấy khai sinh không có vướng mắc gì. Tôi đề nghị cấp giấy khai sinh cho trẻ em để đảm bảo trẻ em được hưởng như quyền lợi cơ bản của mình", bà Thanh nói.

Đại biểu Hồ Văn Tính (Tiền Giang) còn cho rằng, việc cấp Thẻ căn cước cho trẻ em dưới 14 tuổi là không cần thiết và tốn kém, bởi Giấy khai sinh với các thông tin cơ bản có giá trị suốt đời, không có thời hạn. Ngoài ra, việc cấp thẻ căn cước cho một con người chưa hoàn thiện thể chất, đặc điểm nhận dạng là không phù hợp.

Tốn tiền nếu cấp 21 triệu thẻ căn cước

Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật do ông Phan Trung Lý - Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban pháp luật của Quốc hội trình bày trước Quốc hội hôm 28/10 thể hiện có 2 luồng ý kiến về việc bỏ hay duy trì Giấy khai sinh.

Cụ thể, có ý kiến đề nghị bỏ việc cấp Giấy khai sinh trong dự thảo Luật Hộ tịch, thay vào đó cấp Thẻ căn cước công dân cho trẻ em khi đăng ký khai sinh như trong dự án Luật Căn cước công dân. Bên cạnh đó, có ý kiến tán thành việc tiếp tục cấp Giấy khai sinh cho trẻ em khi đăng ký khai sinh như quy định hiện hành. Tuy nhiên, khi ra hội trường, tất cả các đại biểu đăng ký phát biểu đều bày tỏ ủng hộ việc duy trì Giấy khai sinh.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng nhận định, đăng ký khai sinh là việc Nhà nước chính thức thừa nhận việc ra đời của một con người. Theo quy định của pháp luật hiện hành thì trẻ em sinh ra được Nhà nước cấp Giấy khai sinh trong đó có ghi những thông tin cơ bản của trẻ em. Giấy khai sinh có giá trị pháp lý làm căn cứ cho việc cấp các loại giấy tờ khác trong quản lý nhà nước. Hơn nữa, việc cấp Giấy khai sinh đã và đang được thực hiện thống nhất, ổn định từ nhiều năm nay, cơ bản không có vướng mắc. Do đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với đề nghị của Chính phủ tiếp tục cấp Giấy khai sinh cho trẻ em khi đăng ký khai sinh.

Đại biểu Điều Huỳnh Sang (Bình Phước) không đồng tình với dự định cấp thẻ căn cước cho công dân dưới 14 tuổi. “Ở độ tuổi này trẻ chưa phải chịu trách nhiệm hình sự và giao dịch dân sự nên cấp Thẻ căn cước là không cần thiết. Ngân sách nhà nước và người dân cũng sẽ phải bỏ ra số tiền không nhỏ để làm hơn 21 triệu thẻ căn cước công dân cho khoảng 1/4 dân số dưới 14 tuổi. “Thẻ căn cước công dân khi được cấp chủ yếu chỉ cất đi chứ không có nhiều tác dụng giao dịch trong cuộc sống, còn hàng chục lĩnh vực khác thì yêu cầu giấy khai sinh. Vì vậy tôi đề nghị tiếp tục cấp giấy khai sinh cho trẻ dưới 14 tuổi, thông tin khai sinh sẽ được gửi về cơ sở dữ liệu quốc gia để cấp thẻ căn cước công dân khi người này đủ 14 tuổi”, ông Sang đề nghị.

Trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cũng nhận định: “Giấy khai sinh còn có giá trị toàn cầu, ra nước ngoài vẫn có giá trị, trong khi đó, căn cước công dân thì không có giá trị toàn cầu, mà chỉ có giá trị đối với công dân Việt Nam, là giấy thông hành đi lại trong nước”.

Việt Nguyễn