Xâm phạm đời tư người khác còn có thể bị khởi tố

Dư luận đang "dậy sóng" về bức ảnh được cho là chụp "lén" Hoa hậu Kỳ Duyên trong tư thế "kém duyên" khi ngủ. Vậy việc đăng tải hình ảnh, thông tin của người khác mà không được sự đồng ý thì vi phạm luật gì thưa ông?

- Đầu tiên là cần xác minh xem đây có phải là hình ảnh được chụp “lén” hay không và động cơ, mục đích của người chụp là gì? Nếu đúng là chụp ảnh mà không được sự đồng ý của người khác và bức ảnh lại nhằm bôi nhọ danh dự thì đã có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Vấn đề này cũng đã được quy định trong Bộ luật dân sự. Luật gốc cho ứng xử về giao dịch dân sự có đề cập, quy định cụ thể tại Mục 2 Điều 38 về Quyền bí mật đời tư: "Việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư của cá nhân phải được người đó đồng ý; trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ mười lăm tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp thu thập, công bố thông tin, tư liệu theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền".

Ngoài quy định nêu trên, pháp luật về Giao dịch điện tử cũng đã quy định rõ về Bảo mật thông tin. Trong trường hợp này, giao dịch điện tử đã được thực hiện trên thực tế, hình ảnh “không đẹp” do sơ ý hoặc do thói quen, sở thích hay chỉ là vô tình của Hoa hậu Kỳ Duyên bị kẻ khác quay, chụp lén rồi đưa lên mạng nằm ngoài ý muốn của "khổ chủ" nên hành vi đó phải được xem xét xử lý, vì pháp luật đã có quy định cấm cụ thể tại Mục 2 Điều 46 Luật Giao dịch điện tử 2005: "Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được sử dụng, cung cấp hoặc tiết lộ thông tin về bí mật đời tư hoặc thông tin của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác mà mình tiếp cận hoặc kiểm soát được trong giao dịch điện tử nếu không được sự đồng ý của họ”.

Một phần bức ảnh đang "gây bão" dư luận.

Với các điều luật hiện hành, theo ông quy định xử lý những vụ việc tương tự đã áp dụng được triệt để, hiệu quả hay chưa? Làm sao để hạn chế việc xâm phạm đời tư của người khác trong thời buổi bùng nổ công nghệ thông tin?

- Mặc dù pháp luật chưa có được những quy định, giải thích rõ ràng về bí mật đời tư, phạm vi quyền về đời tư hay hướng dẫn chi tiết, cụ thể về hành vi xâm phạm bí mật đời tư nhưng như đã dẫn chứng ở trên, có những quy định đã được nêu rõ.

Hành vi xâm phạm bí mật đời tư của người khác cũng được những nhà lập pháp chú trọng xây dựng nhằm ngăn chặn để bảo đảm quyền bất khả xâm phạm về thông tin, hình ảnh của người khác, bảo đảm trật tự an ninh xã hội, thậm chí hành vi này còn có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự, người xâm phạm đời tư người khác còn có thể bị khởi tố trở thành tội phạm nếu đủ dấu hiệu, yếu tố cấu thành tội phạm.

Theo tôi, để hạn chế việc xâm phạm đời tư, mọi người cần nắm được quy định của pháp luật thôi chưa đủ mà cần có ý thức tôn trọng nhau đặc biệt là nơi công cộng. Ở một số tình huống đặc biệt, người bị xâm phạm cần thẳng thắng lên tiếng, nhờ luật sư hoặc các cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết.

Ngoài những vi phạm về pháp luật, việc xâm phạm đời tư cá nhân còn có thể gây nên những tổn thất gì?

- Mỗi con người đều có những khoảnh khắc riêng tư, thậm chí là những bí mật được giữ riêng cho mình mà pháp luật bảo vệ, bảo đảm sự nghiêm minh. Không chỉ những người nổi tiếng mà bất cứ người dân nào cũng được bảo vệ bình đẳng như nhau.

Để hạn chế những hành vi “tùy tiện” dẫn đến xâm phạm bí mật đời tư của người khác, pháp luật cần có những chế tài nghiêm khắc hơn nữa, cần có hướng dẫn, giải thích cụ thể để người dân hiểu được đó là hành vi sai trái và không được phép thực hiện/

Đã có những trường hợp vì bị tung thông tin xâm phạm đời tư cá nhân mà dẫn đến những hành vi nguy hiểm cho xã hội, ảnh hưởng tiêu cực trong cộng đồng, gây tổn thương về danh dự, nhân phẩm, tâm lý thậm chí còn liên quan đến sự nghiệp, hình ảnh, tính mạng của người bị xâm phạm.

Cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Thùy Phương/Báo Gia đình & Xã hội