Hà Nội
23°C / 22-25°C

Xử trí khi bị say nắng, say nóng

Thứ bảy, 14:50 05/05/2012 | Sống khỏe

Say nắng, say nóng là hiện tượng rất thường gặp trong mùa hè.

Không chỉ có biểu hiện: mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt, nhức đầu,... mà còn có thể gây đột quỵ, nếu không xử trí kịp thời có thể để lại các di chứng thần kinh không hồi phục và tử vong. Do đó chúng ta cần hiểu được trong điều kiện, hoàn cảnh nào con người dễ bị say nắng, say nóng để phòng tránh và cách xử trí khi có người bị say nắng, say nóng, nhất là trong điều kiện thời thời tiết hiện nay theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương, mùa hè năm nay sẽ có từ 5 - 7 đợt nắng nóng, nhiệt độ cao nhất có thể lên đến 41 - 42oC.
 

Nguyên nhân

Say nắng: Khi lao động hoặc đi quá lâu ngoài trời nắng, nhiều tia nắng sẽ chiếu thẳng vào vùng cổ gáy. Dưới tác dụng liên tục của ánh sáng mặt trời gay gắt, trung tâm điều hòa thân nhiệt cơ thể sẽ bị chấn động làm rối loạn điều hòa thân nhiệt cùng với hiện tượng mất nước cấp của cơ thể. Như vậy say nắng thường biểu hiện bệnh nặng ngay từ đầu, có thể có nhiều dấu hiệu thần kinh sớm, rất rõ tổn thương có thể hồi phục hoặc không hồi phục. Một số trường hợp có thể có tụ máu dưới màng cứng và trong não.

Say nóng: Là tình trạng mất nước toàn thể kèm theo rối loạn điều hòa thân nhiệt, rối loạn vận mạch mà bản chất là do trung tâm điều hòa thân nhiệt không thích ứng với điều kiện thời tiết xung quanh. Ánh nắng mặt trời và sức nóng là 2 tác nhân vật lý có thể gây stress với cơ thể.
 
Khi nhiệt độ ngoài trời quá cao, cùng với việc phải phơi mình quá lâu dưới ánh nắng mặt trời hoặc phải làm việc trong điều kiện môi trường nhiệt độ cao nóng bức (hầm lò, trong phòng kín...), hoặc hoạt động thể lực quá sức ở người trẻ (chơi các môn thể thao cường độ cao, làm việc nặng nhọc kéo dài)... sẽ dẫn đến hiện tượng lượng nhiệt sinh ra và lượng nhiệt hấp thu lớn hơn nhiều so với lượng nhiệt cơ thể tỏa ra môi trường xung quanh. Do đó trong say nóng, tình trạng mất nước toàn thể là chủ yếu.

Biểu hiện khi bị say nắng, say nóng

Một đặc điểm chung là cả say nóng và say nắng đều dẫn đến một tình trạng tăng thân nhiệt. Khi thân nhiệt tăng sẽ dẫn tới tăng quá trình đào thải mồ hôi làm cơ thể mất một lượng nước lớn, hiện tượng này nếu không được bù kịp thời sẽ dẫn tới hậu quả giảm khối lượng tuần hoàn gây trụy tim mạch, rối loạn chất điện giải nặng có thể gây tử vong. Một yếu tố nguy cơ nữa khi nhiệt độ cơ thể tăng cao sẽ gây rối loạn hoạt động chức năng của rất nhiều cơ quan như tim mạch, hô hấp, thần kinh...

Các biểu hiện của say nắng, say nóng có thể tùy theo mức độ tăng thân nhiệt và thời gian. Có thể từ những biểu hiện nhẹ ban đầu là tăng nhịp tim, tăng nhịp thở, hồi hộp trống ngực rồi đến trạng thái mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt, nhức đầu, tay chân rã rời, kích thích nhẹ, khó thở tăng dần, chuột rút... và cuối cùng là ngất, hôn mê, trụy tim mạch, tử vong.

Cách xử trí

Trước một trường hợp say nắng, say nóng cần nhanh chóng tiến hành những biện pháp sơ cứu ngay lập tức khi chưa có sự hỗ trợ của nhân viên y tế hay phương tiện y tế:

- Nhanh chóng tiến hành giảm thân nhiệt cho nạn nhân: Chuyển ngay nạn nhân vào chỗ mát, thoáng gió, cởi bỏ bớt quần áo, cho uống nước mát có pha muối, chườm lạnh bằng khăn mát hoặc nước đá ở những vị trí có động mạch lớn đi gần ngoài da như nách, bẹn, cổ.

- Nếu nạn nhân hôn mê không uống được nước hoặc nôn liên tục, sốt tăng liên tục, kèm các triệu chứng đau bụng, đau ngực, khó thở thì phải nhanh chóng chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Trong quá trình vận chuyển vẫn thường xuyên chườm mát cho nạn nhân.

Tại các trung tâm y tế, nạn nhân sẽ được truyền bù nước và điện giải cũng như các biện pháp hỗ trợ khác. Trong trường hợp nạn nhân sốt cao có thể dùng paracetamol để hỗ trợ hạ sốt. Nếu có co giật phải dùng các thuốc chống co giật cho bệnh nhân. Trường hợp nạn nhân hôn mê có thể phải đặt ống nội khí quản thở máy.

Một điều quan trọng là phải có các biện pháp dự phòng say nắng, say nóng. Đó là không làm việc quá lâu ngoài trời nắng hoặc trong môi trường nóng bức cũng như tránh các hoạt động thể lực quá sức. Uống đầy đủ nước khi trời nóng hoặc lao động nặng. Luôn trang bị đầy đủ thiết bị chống nắng khi lao động, làm việc ngoài trời nắng như quần áo bảo hộ lao động, mũ, nón, kính,… Làm thoáng mát môi trường làm việc, đặc biệt là các công xưởng, hầm lò rất có ý nghĩa trong việc phòng chống say nắng, say nóng.
 
Theo Sức khỏe & Đời sống
hoaianh
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Ba người tại Cần Thơ phải nhập viện vì ăn loại cá chứa chất kịch độc

Ba người tại Cần Thơ phải nhập viện vì ăn loại cá chứa chất kịch độc

Y tế - 1 giờ trước

GĐXH - Chỉ trong 2 ngày, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ đã tiếp nhận 3 trường hợp ngộ độc cá nóc.

Người đàn ông mắc ung thư thực quản thừa nhận 2 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Người đàn ông mắc ung thư thực quản thừa nhận 2 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Sống khỏe - 2 giờ trước

GĐXH - Người đàn ông bị ung thư thực quản di căn hạch có thói quen hút thuốc lá và uống rượu mỗi ngày trong nhiều năm.

Trái tim quyết định tuổi thọ: Người trung niên nên ưu tiên 4 loại thực phẩm này để trẻ hóa mạch máu

Trái tim quyết định tuổi thọ: Người trung niên nên ưu tiên 4 loại thực phẩm này để trẻ hóa mạch máu

Sống khỏe - 7 giờ trước

GĐXH - Bước sang tuổi 50, điều đáng sợ nhất không phải là nếp nhăn hay tóc bạc, mà là khi trái tim bắt đầu "hụt hơi". Những cơn thở dốc khi leo cầu thang, những đêm trằn trọc hay cảm giác mệt mỏi vô cớ đều là lời cảnh báo từ "nhà máy năng lượng" của cơ thể.

Gắp thành công giun lươn dài 1,5 cm sống ký sinh trong mắt bệnh nhân

Gắp thành công giun lươn dài 1,5 cm sống ký sinh trong mắt bệnh nhân

Y tế - 10 giờ trước

GĐXH - Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Bắc Kạn vừa kịp thời gắp bỏ một con giun lươn còn sống ký sinh trong mắt nữ bệnh nhân 22 tuổi, cảnh báo nguy cơ nhiễm ký sinh trùng nguy hiểm nếu chủ quan trong ăn uống và sinh hoạt.

3 thời điểm 'vàng' bổ sung protein trong ngày: Chuyên gia chỉ rõ cách ăn đúng

3 thời điểm 'vàng' bổ sung protein trong ngày: Chuyên gia chỉ rõ cách ăn đúng

Sống khỏe - 10 giờ trước

GĐXH - Protein đóng vai trò quan trọng với sức khỏe và cơ bắp. ThS.BS Nguyễn Vũ Bình (Đại học Y Hà Nội) cho biết, bổ sung đúng thời điểm giúp tối ưu trao đổi chất và phục hồi cơ thể.

Nghiên cứu mới: 1 kiểu đi bộ giúp kéo dài tuổi thọ đáng kinh ngạc

Nghiên cứu mới: 1 kiểu đi bộ giúp kéo dài tuổi thọ đáng kinh ngạc

Sống khỏe - 12 giờ trước

GĐXH - Một nghiên cứu mới cho thấy, chỉ cần đi bộ nhanh vài phút mỗi ngày cũng có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim và góp phần kéo dài tuổi thọ đáng kể.

Tích luỹ 'vốn sức khỏe' - nếp sống mới của người hiện đại

Tích luỹ 'vốn sức khỏe' - nếp sống mới của người hiện đại

Sống khỏe - 13 giờ trước

Để duy trì sự dẻo dai của cơ thể đặc biệt là trung và cao niên khi cơ thể bắt đầu đối mặt với những thách thức về lão hóa như tim mạch, cơ xương khớp và lão hóa miễn dịch người dân đã quan tâm nhiều hơn đến sự kết hợp giữa vận động hợp lý và chế độ ăn uống phù hợp, khoa học đang dần được khuyến khích nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ trung niên.

Loại rau mát bổ nhưng tăng gánh nặng cho thận, người bệnh suy thận nếu ăn cần phải đúng cách

Loại rau mát bổ nhưng tăng gánh nặng cho thận, người bệnh suy thận nếu ăn cần phải đúng cách

Sống khỏe - 14 giờ trước

GĐXH - Với người mắc suy thận, việc sử dụng rau má cần thận trọng vì có thể tiềm ẩn nguy cơ rối loạn điện giải nếu dùng không đúng cách.

TTƯT. Bác sĩ Lê Hữu Tuấn - Khám chữa bệnh và giữ hồn cốt y học cổ truyền

TTƯT. Bác sĩ Lê Hữu Tuấn - Khám chữa bệnh và giữ hồn cốt y học cổ truyền

Sống khỏe - 1 ngày trước

Hơn bốn thập kỷ gắn bó với nghề y cả quân và dân y, thầy thuốc ưu tú, bác sĩ CKII Lê Hữu Tuấn thuộc thế hệ bác sĩ vàng của Y học cổ truyền Việt Nam. Ông không chỉ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm mà còn truyền lửa, gìn giữ hồn cốt và phát triển tinh hoa Y học dân tộc.

Người đàn ông 44 tuổi bất ngờ nhồi máu cơ tim từ dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải

Người đàn ông 44 tuổi bất ngờ nhồi máu cơ tim từ dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Người đàn ông 44 tuổi tưởng chỉ đau ngực nhẹ bất ngờ nhồi máu cơ tim. Bác sĩ cảnh báo nhồi máu cơ tim có thể khởi phát với triệu chứng rất mơ hồ, dễ bị bỏ qua.

Top