10 cách giúp phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

Các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm có thể sinh sôi và phát tán rất nhanh nên có thể gây ra nhiều rủi ro không báo trước. Khi biết cách ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm, bạn không những bảo vệ sức khỏe bản thân mà cũng góp phần làm chậm lại sự lây lan của bệnh.

Các bệnh truyền nhiễm là những vấn đề sức khỏe gây ra bởi vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng. Bạn có thể bị lây nhiễm các sinh vật có hại này nếu tiếp xúc với người hoặc côn trùng và động vật mang mầm bệnh. Bên cạnh đó, bạn còn có thể mắc các bệnh truyền nhiễm nếu tiêu thụ thực phẩm hoặc nước bị ô nhiễm.

Các triệu chứng của bệnh truyền nhiễm thường khác nhau tùy thuộc vào sinh vật gây bệnh. Thế nhưng những dấu hiệu thường thấy là sốt và mệt mỏi.

Một số bệnh truyền nhiễm có thể kể đến là bệnh dại, ebola, HIV/AIDS, ho gà, viêm màng não… Nếu chỉ mắc bệnh truyền nhiễm nhẹ, bạn có thể cải thiện sức khỏe bằng cách nghỉ ngơi và áp dụng các phương pháp chữa bệnh tại nhà. Thế nhưng, bạn có thể cần nhập viện trong những ca bệnh nặng.

1. Rửa tay đúng cách

Tùy vào chủng loại và điều kiện môi trường, vi khuẩn có thể sống sót từ vài phút đến vài tháng trên rất nhiều bề mặt khác nhau. Điều này có nghĩa là vi khuẩn gây các bệnh truyền nhiễm xuất hiện rất nhiều trên bàn phím máy tính, công tắc đèn hoặc tay nắm cửa bạn vẫn dùng. Tuy nhiên, bạn có thể phòng chống bệnh truyền nhiễm từ những vi khuẩn này bằng cách rửa tay.

Thói quen rửa tay tuy chỉ là hành động nhỏ nhưng có thể nhiều người vẫn chưa biết cách thực hiện sao cho đúng. Bạn nên rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước trong ít nhất 20 giây rồi lau khô bằng khăn giấy. Ngoài ra trong khi rửa tay, bạn nên làm đủ 6 bước do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị.

Nếu không có sẵn nước, bạn có thể dùng gel rửa tay hoặc khăn giấy sát trùng để vệ sinh tay.

2. Không dùng chung đồ cá nhân

Vật dụng cá nhân có thể chứa nhiều các tác nhân lây lan các bệnh truyền nhiễm như vi khuẩn, virus hay nấm. Vậy nên bạn không nên dùng chung những vật cá nhân như bàn chải đánh răng, khăn tắm, dao cạo râu, khăn tay hay đồ cắt móng tay.

3. Che miệng khi ho hoặc hắt hơi

Nhiều người cho rằng khi mình không ốm thì không cần che miệng khi ho hoặc hắt hơi. Thế nhưng ở hầu hết các bệnh truyền nhiễm, vi khuẩn gây bệnh đã bắt đầu phát triển từ rất lâu trước khi bạn có bất kỳ triệu chứng nào. Bạn có thể lây lan những mầm bệnh này vào trong không khí nếu ho hoặc hắt hơi mà không che miệng.

Để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và mọi người cũng như để giữ phép lịch sự, bạn nên luôn che miệng khi ho và hắt hơi. Bạn hãy che miệng bằng cánh tay, tay áo hoặc khuỷu tay thay vì dùng bàn tay.

4. Tiêm phòng các bệnh truyền nhiễm

Hệ thống miễn dịch có khả năng "ghi nhớ" các bệnh truyền nhiễm bạn đã mắc trước đây. Khi gặp lại các vi khuẩn này, cơ thể sẽ tăng cường sản xuất các tế bào bạch cầu và kháng thể để giúp bạn phòng tránh bệnh.

Dù chưa mắc bệnh truyền nhiễm, bạn vẫn có thể tăng cường khả năng phòng vệ của cơ thể bằng cách tiêm vắc xin. Vắc xin sẽ giúp cơ thể bạn tạo ra kháng thể chống lại một bệnh truyền nhiễm cụ thể nào đó. Khi thực sự gặp virus gây những bệnh này, cơ thể sẽ biết cách phòng tránh tác nhân gây bệnh tốt hơn.

Bạn không nên nghĩ việc tiêm chủng chỉ dành cho trẻ em chưa có kháng thể mạnh. Thật ra, lứa tuổi nào cũng cần tiêm chủng một số loại bệnh riêng.

5. Bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm

Các bệnh truyền nhiễm lây lan qua đường ăn uống thường phát sinh từ thói quen chuẩn bị thức ăn và ăn uống không vệ sinh. Ngoài ra, vi khuẩn gây bệnh trong thực phẩm cũng phát triển nhanh hơn khi bạn để đồ ăn ở nhiệt độ phòng.

Để giữ vệ sinh khi nấu nướng, bạn nên có hai thớt riêng để cắt thực phẩm tươi sống và đồ ăn chín. Hơn nữa, bạn cần giữ khu vực nấu nướng luôn sạch sẽ cũng như rửa trái cây và rau quả kỹ trước khi ăn. Bên cạnh đó, bạn hãy để đồ ăn vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu ăn để làm chậm hoặc ngăn chặn sự phát triển của các vi khuẩn.

6. Cẩn thận lây bệnh khi du lịch

Bạn có thể dễ dàng bị lây các bệnh truyền nhiễm khi đi du lịch nếu không cẩn thận khi ăn uống hay sinh hoạt trong chuyến đi.

Khi đi du lịch đến những nơi có nguồn nước không đảm bảo, bạn hãy dùng nước đóng chai để uống và đánh răng thay vì dùng nước từ vòi. Hơn nữa, bạn chỉ nên dùng thực phẩm đã được nấu chín và trái cây đã được gọt vỏ.

Ngoài ra, bạn cũng nên tránh dùng đá viên vì đá có thể được làm từ nguồn nước không vệ sinh. Bạn cũng nên cập nhật tất cả các dịch bệnh xuất hiện ở nơi mình tới và tiêm phòng đầy đủ trước khi đi.

7. Quan hệ tình dục an toàn

Tình dục cũng là một đường lây truyền các bệnh truyền nhiễm bạn có thể ngăn chặn. Bạn chỉ cần quan hệ tình dục an toàn bằng cách dùng bao cao su là đã có thể giảm thiểu nguy cơ mắc các vi khuẩn hay virus gây bệnh. Theo thống kê, có tới 25% ca bệnh ung thư trên thế giới có liên quan đến các bệnh truyền nhiễm.

8. Không bỏ tay vào mũi hay miệng

Bạn có thể vô tình khiến vi khuẩn gây các bệnh truyền nhiễm lây lan nếu có thói quen ngậm tay hay dùng tay ngoáy mũi và dụi mắt. Nhiều vi khuẩn sinh sôi rất nhanh ở môi trường ấm áp, ẩm ướt bên trong mũi cũng như trên các bề mặt phủ chất nhầy như mắt và miệng. Vậy nên, cách đơn giản để ngừa các bệnh truyền nhiễm là không chạm tay vào những khu vực này.

9. Cẩn thận khi nuôi thú cưng

Các bệnh truyền nhiễm lây từ động vật sang người thật ra khá phổ biến. Nếu bạn đang nuôi thú cưng, hãy đưa những con vật này đi kiểm tra sức khỏe và tiêm phòng định kỳ để chắc vật nuôi của mình không mang mầm bệnh. Ngoài ra, bạn cũng nên dọn dẹp chất thải của thú cưng thường xuyên. Tuy nhiên, trẻ em và phụ nữ có thai nên tránh tiếp xúc với những chất thải này.

Các loại động vật hoang cũng có thể mang các mầm bệnh khác nhau như bệnh dại, dịch cúm gia cầm, bệnh dịch hạch và bệnh Lyme. Vậy nên bạn hãy dọn dẹp nhà thường xuyên và sửa lại các lỗ hổng trong nhà để tránh chuột, chim hay các loại động vật khác vào nhà.

10. Luôn cập nhập tin tức dịch bệnh

Bạn cần cập nhập tin tức để hiểu rõ hơn về các dịch bệnh đang xuất hiện để có quyết định du lịch hay sinh hoạt hợp lý hơn. Ví dụ như bạn có thể tránh du lịch tới những vùng có cúm gia cầm nếu kịp thời cập nhập tin tức về dịch cúm này. Bạn cũng có thể tránh các loại thực phẩm đang bị dịch bệnh tấn công để bảo đảm an toàn thực phẩm.

Các bệnh truyền nhiễm tuy dễ lây lan và khiến bạn mệt mỏi nhưng cũng dễ bị ngăn chặn nếu bạn có ý thức bảo vệ sức khỏe. Cách phòng bệnh truyền nhiễm thật ra chỉ là những thói quen nho nhỏ như rửa tay đúng cách, lau dọn nơi ở thường xuyên hay quan hệ tình dục an toàn.

K.N (th)