12 triệu USD/1km đường và câu trả lời của Bộ trưởng Bộ GTVT

Đại biểu Quốc hội chất vấn suất đầu tư cao tốc ở Việt Nam cao gấp từ 2-4 lần thế giới. Ảnh minh họa

Đại biểu Lê Công Nhường, đoàn Bình Định đặt vấn đề với Bộ trưởng Bộ KH&ĐT: “Theo Báo cáo số 4707 ngày 9/6/2017 của Bộ KH&ĐT gửi đến các đại biểu Quốc hội về dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông dự kiến đầu tư 1.372 km với tổng mức đầu tư là 312.435 tỷ đồng, tương đương với 14 tỷ USD và suất đầu tư đường cao tốc theo dự án khoảng 10,12 triệu USD/km.

Vietnamnet ngày 12/6/2017 và Vnexpress ngày 21/10/2011 dẫn lời GS.TS Võ Đại Lược và Thạc sĩ Nguyễn Trung Thành đại học Fulbright thì suất đầu tư bình quân của đường cao tốc ở Việt Nam khoảng 12 triệu USD sau khi đã loại trừ các chi phí xây cầu dẫn và đền bù giải phóng mặt bằng.

Trong khi Trung Quốc cũng có những điểm tương đồng với chúng ta nhưng chi phí làm đường cao tốc của họ chỉ là 5 triệu USD, của Mỹ và các nước châu Âu là 3 - 4 triệu USD/km.

Như vậy cùng làm đường cao tốc 4 làn xe, chi phí làm đường cao tốc của nước ta cao gấp từ 2 - 4 lần so với các nước khác nhưng chất lượng hiện nay chưa tương đương.

Cũng theo thông tin của Bộ GTVT thì dự toán làm đường sắt cao tốc Bắc - Nam của ta khoảng 50 tỷ USD. Nhưng theo Vietnamnet ngày 7/11/2016 thì tuyến đường cao tốc Bangkok - Nong Khai của Thái Lan là 13,9 tỷ USD/874km.

Như vậy suất đầu tư đường sắt cao tốc của ta cũng cao gấp 2,5 lần Thái Lan. Mới đây trong thông tin Tin A của Bộ Ngoại giao gửi cho đại biểu là đường sắt Bangladesh 120 km/h suất đầu tư chỉ là 3,13 tỷ USD/270 km, như vậy cũng rất rẻ.

Vậy xin hỏi Bộ trưởng trong điều kiện nguồn lực của ta có hạn, Bộ trưởng có giải pháp gì để giảm suất đầu tư cho 1 km đường bộ hay đường sắt cao tốc, để tiến tới ngang bằng với suất đầu tư của các nước khác mà có chất lượng tương đương?”.

Với câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT đã đề nghị Bộ trưởng Bộ GTVT trả lời thêm với đại biểu. Ông Trương Quang Nghĩa, Bộ trưởng Bộ GTVT cho rằng: “Vừa qua Thủ tướng Chính phủ cũng đang chỉ đạo về nội dung này, Chính phủ hết sức quan tâm tới suất đầu tư giao thông của Việt Nam.

Hiện nay, Bộ Bộ GTVT cùng với Bộ Xây dựng đang tổng hợp báo cáo đánh giá suất đầu tư. Dựa trên tiêu chuẩn của quy định 1161 ngày 11/10/2015 của Bộ Xây dựng thì suất đầu tư đường 6 làn xe khoảng 200 tỷ/km, chưa tính đến giải phóng mặt bằng.

Ở Việt Nam, một số khu vực có các mức giá rất khác nhau. Khu vực miền núi trung du phía Bắc, miền Trung, Nam Bộ. Khu vực đồng bằng Bắc Bộ và khu vực Nam Bộ qua tổng hợp báo cáo của Bộ Xây dựng thì chúng ta có dải từ 7,4 triệu USD/km của miền trung du phía Bắc cho đến 17,2 triệu USD/km đối với khu vực Tây Nam Bộ, Nam Bộ.

Trong đầu tư thì giá thành phụ thuộc vào rất nhiều vấn đề, đặc biệt nhất là địa chất và nguồn vật liệu. Về suất đầu tư hiện nay đối với đường cao tốc 6 làn xe, tiêu chuẩn thì ở Đức khoảng 10,9 triệu USD/km, ở Bồ Đào Nha khoảng 12,1 triệu USD/km; Hunggary khoảng 13,3 triệu USD/km; Áo là 16,7 triệu USD/km; ở Mỹ từ 12,8 - 40,8 triệu USD/km; ở Trung Quốc khoảng từ 10,5 - 13,6 triệu USD/km và trong Đề án đường cao tốc Bắc - Nam vừa rồi chúng tôi làm dự kiến khoảng 9,5 triệu.

Về đường sắt, xin phép Quốc hội 50 tỷ là dự kiến khi tư vấn của Nhật Bản. Báo cáo nghiên cứu xin chủ trương của Quốc hội về đầu tư đường cao tốc, trước Quốc hội tôi xin được báo cáo đại biểu Quốc hội vào kỳ họp thứ 2 năm 2018, đây là một nội dung Bộ GTVT phải báo cáo trước Quốc hội về dự kiến của dự án này thì lúc đó chúng tôi nghĩ rằng sẽ có số liệu chính xác và đảm bảo hơn để đại biểu Quốc hội biết”.

Minh Anh