50% người mắc tiền đái tháo đường tiến triển thành bệnh

GS.TS Trần Hữu Dàng, Chủ tịch Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam cho biết: Tầm soát giúp chẩn đoán sớm tiền đái tháo đường ở những bệnh nhân có nguy cơ cao, có hướng điều trị giúp ngăn ngừa bệnh.

Thông tin trên được GS.TS Trần Hữu Dàng, Chủ tịch Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam cho biết tại Chương trình Tầm soát tiền đái tháo đường vì phúc lợi bệnh nhân vừa diến ra tại Hà Nội.

Theo Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam, điều tra dịch tễ năm 2012 cho thấy tỷ lệ mắc tiền đái tháo đường tại Việt Nam thường cao hơn gấp đôi so với đái tháo đường (5,4% so với 13,7%). Tiền đái tháo đường là tình trạng cơ thể có nồng độ đường trong máu cao hơn bình thường nhưng chưa đủ cao để chẩn đoán là bệnh.

Chuyên gia về Nội tiết - Đái tháo đường lưu ý, tiền đái tháo đường nếu không điều trị làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường tuýp 2 và cuối cùng là các biến chứng nguy hiểm do đái tháo đường như: Giảm thị lực, mù lòa; bệnh tim mạch (bệnh mạch vành và đột quỵ), suy thận, phẫu thuật cắt chi. Đáng lưu ý, ở thời điểm bệnh nhân được chẩn đoán đái tháo đường thì các biến chứng mạch máu lớn gây bệnh lý tim mạch đã tồn tại từ trước đó, trong giai đoạn tiền đái tháo đường.

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh nguy cơ tim mạch tăng 20% ở người tiền đái tháo đường so với người bình thường; 11% người tiền đái tháo đường sẽ tiến triển thành đái tháo đường mỗi năm; 15 - 30% người tiền đái tháo đường sẽ mắc đái tháo đường trong vòng 5 năm. Con số này ước lên đến 50% trong vòng 10 năm. Thông thường, trong số các phụ nữ mắc đái tháo đường thai kỳ, có 20 - 60% nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường trong vòng 5 - 10 năm sau khi mang thai. Nhưng khi kiểm soát đường huyết trở về bình thường trên đối tượng này sẽ làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch.

Có 3 nguyên tắc cơ bản để ngăn nguy cơ mắc tiền đái tháo đường và kiểm soát biến chứng do đái tháo đường tuýp 2: Duy trì chỉ số đường huyết HbA1c ở mức 7 (với người mắc đái tháo đường); mỗi người, bao gồm cả người chưa béo phì nên dành 60 phút mỗi ngày cho tập luyện, vận động thể lực; giữ chỉ số vòng bụng không quá 80 cm (nữ giới) và không quá 90 cm (với nam). Tình trạng béo bụng liên quan đến nguy cơ mắc đái tháo đường tuýp 2, một số bệnh tim mạch.

Theo GS.TS Trần Hữu Dàng, Chương trình tầm soát giúp chẩn đoán sớm tiền đái tháo đường ở những bệnh nhân có nguy cơ cao: thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, gia đình có tiền sử người bị đái tháo đường, rối loạn mỡ máu.

Ngoài ra, Chương trình cũng hướng tới việc nâng cao nhận thức và kiến thức của cộng đồng về tiền đái tháo đường. Tiền đái tháo đường là giai đoạn nguy cơ trước khi tiến triển thành bệnh đái tháo đường tuýp 2, giúp người bệnh có thể phát hiện bệnh sớm, tiếp cận điều trị kịp thời và phòng ngừa tốt hơn. Mắc tiền đái tháo đường có thể hồi phục, giảm nguy cơ tiến triển thành bệnh đái tháo đường thông qua điều chỉnh lối sống, áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh, giữ cân nặng hợp lý và tăng mức độ hoạt động thể chất.

"Hiện nay, việc thực hành điều trị tiền đái tháo đường của nhân viên y tế chưa được phổ biến trong cộng đồng y khoa. Vì thế, Chương trình còn có ý nghĩa trong việc nâng cao kiến thức về chẩn đoán và điều trị tiền đái tháo đường cho cán bộ, nhân viên y tế, nâng cao hiệu quả của việc tầm soát và điều trị tiền đái tháo đường trong cộng đồng", GS.TS Trần Hữu Dàng cho biết.

Chương trình thực hiện từ nay đến tháng 1/2020, sẽ tầm soát cho trên 2.500 đối tượng nguy cơ cao tiền đái tháo đường tại 6 bệnh viện lớn trên cả nước, gồm: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y Dược, Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Nội tiết Nghệ An, Bệnh viện Nội tiết Trung ương và Bệnh viện Tim Hà Nội. 

 Minh Trang