7 chính sách mới đáng chú ý ảnh hưởng đến hàng triệu người có hiệu lực từ tháng 5/2026

Dưới đây là những chính sách có hiệu lực từ tháng 5/2026

Quy định về tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung

Nghị định số 85/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 10/5/2026 quy định liên quan đến đối tượng, phương thức, quy trình tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Nghị định quy định đối tượng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung là người sử dụng lao động và người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội. Các đối tượng này được tự nguyện tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung do các doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí triển khai thông qua người sử dụng lao động.

Nghị định quy định việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung không phải là điều kiện bắt buộc để tuyển dụng, ký kết, gia hạn hợp đồng lao động; người sử dụng lao động không được phân biệt đối xử, cản trở quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động thông qua việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung. Người sử dụng lao động không được gắn việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung với chính sách khen thưởng, đánh giá thi đua và phúc lợi của doanh nghiệp đối với người lao động.

Mức đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung do người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận trên cơ sở tự nguyện.

Theo Nghị định, 4 trường hợp người lao động được hưởng bảo hiểm hưu trí bổ sung gồm:

Bị tử vong.

Đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.

Có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng.

Người lao động là công dân nước ngoài không tiếp tục cư trú tại Việt Nam hoặc có giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề hết hiệu lực mà không được gia hạn.

Tiếng Anh ngoài chương trình chính khóa vẫn được phép triển khai

Quy định này nêu tại Điều 1 của Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT, khoản 1 Điều 2 của Thông tư 29/2026/TT-BGDĐT được sửa đổi, làm rõ khái niệm dạy thêm, học thêm.

Thông tư này có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

So với trước đây, Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT đã làm rõ hơn phạm vi các hoạt động giáo dục không bị coi là dạy thêm, qua đó khẳng định các chương trình bổ trợ như tăng cường tiếng Anh ngoài chương trình chính khóa vẫn được phép triển khai theo quy định pháp luật có liên quan.

Cụ thể, các hoạt động dưới đây nếu không thuộc nội dung chương trình các môn học chính khóa thì không được coi là dạy thêm, học thêm và không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này:

- Giáo dục văn hóa, nghệ thuật, thể thao;

- Tăng cường năng lực ngoại ngữ;

- Giáo dục STEM/STEAM;

- Kỹ năng số, trí tuệ nhân tạo (AI);

- Hướng nghiệp, kỹ năng sống…

Thu tiền điện của người thuê cao hơn quy định, chủ nhà bị phạt đến 30 triệu đồng

Từ ngày 25/5/2026, Nghị định 133/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực trong đó quy định cụ thể các hành vi vi phạm trong sử dụng điện và mức xử phạt tương ứng.

Đối với trường hợp người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định, nếu mua điện theo giá bán lẻ điện phục vụ sinh hoạt thì sẽ bị phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng.

Ngoài ra, các hành vi khác liên quan đến sử dụng điện sẽ bị phạt như sau:

- Phạt tiền từ 03 - 05 triệu đồng: Không thông báo khi giảm số hộ dùng chung công tơ hoặc kê khai sai số người để hưởng định mức điện sinh hoạt;

- Phạt tiền từ 05 - 08 triệu đồng: Tự ý lắp đặt, đóng, cắt, sửa chữa, di chuyển, thay thế thiết bị hoặc công trình điện của bên bán điện;

- Phạt tiền từ 04 - 10 triệu đồng: Trộm cắp điện có giá trị dưới 01 triệu đồng; phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng nếu trộm cắp điện có giá trị từ 01 - dưới 02 triệu đồng.

- Phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng: Sử dụng điện lớn gồm thiết bị không đạt chuẩn, không tuân thủ điều độ, không cắt giảm điện, không đầu tư hệ thống đo đếm theo quy định.

Người hút thuốc lá điện tử bị phạt đến 5 triệu đồng

Từ ngày 15/5/2026, Nghị định 90/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực quy định mức phạt đối với hành vi vi phạm về sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Cụ thể:

- Phạt tiền từ 03 - 05 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

- Phạt tiền từ 05 - 10 triệu đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm.

Người vi phạm cũng phải buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Tội ngoại tình sẽ bị phạt tới 10 triệu đồng

Từ ngày 18/5/2026, Nghị định 109/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, thay thế quy định tại Nghị định 82/2020/NĐ-CP.

Theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP, một trong các hành vi sau bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000:

+ Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

+ Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;

+ Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

+ Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;

+ Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.

Học bạ, bằng cấp được tích hợp trên VnelD

Nội dung này được Chính phủ nêu tại Nghị định 88/2026/NĐ-CP về quản lý dữ liệu giáo dục và đào tạo, có hiệu lực từ 15/5/2026.

Theo đó, Nghị định này quy định về việc sử dụng dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời trên ứng dụng định danh quốc gia VNelD.

Dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời sau khi được lưu trữ hợp lệ sẽ được chia sẻ, liên thông và tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia VNeID; cá nhân được quyền sử dụng dữ liệu này tương đương văn bản giấy.

Theo đó, từ ngày 15/5/2026, học bạ, bằng cấp và các thông tin học tập quan trọng của người dân sẽ được tích hợp trên VNeID, cho phép sử dụng thay thế giấy tờ truyền thống, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục.

Chồng không cho vợ đi làm bị phạt đến 10 triệu đồng

Theo khoản 1 Điều 13 Nghị định 125/2021/NĐ-CP được sửa đổi tại Điều 5 Nghị định 76/2026/NĐ-CP, từ 1/5/2026, hành vi cản trở hoặc không cho phép thành viên trong gia đình thực hiện các hoạt động tạo thu nhập hoặc đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của gia đình chỉ vì lý do giới tính (như chồng không cho vợ đi làm hoặc ngược lại) bị xử phạt với mức cao hơn trước đây.

Cụ thể, mức phạt mới của hành vi này là từ 05 - 10 triệu đồng, tăng mạnh so với mức phạt cũ trước đây là 03 - 05 triệu đồng.

Đồng thời, người vi phạm có thể bị buộc xin lỗi công khai người bị xâm phạm (trừ trường hợp nạn nhân không yêu cầu) và khôi phục quyền lợi hợp pháp của người bị xâm phạm.

Những chính sách mới ảnh hưởng đến hàng triệu người có hiệu lực từ tháng 4/2026

GĐXH - Tài khoản ngân hàng phải dùng tên thật, dừng sử dụng biệt danh; xử phạt trục xuất đối với người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam; trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm bị phạt… là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 4/2026.

7 điểm nổi bật trong chính sách có hiệu lực từ tháng 3/2026

GĐXH - Từ tháng 3, nhiều chính sách có hiệu lực, nổi bật là quy định liên quan đến bất động sản, xử phạt vi phạm hành chính, xếp lương với người được tuyển vào công chức...